کتاب «در جستجوی رستگاری» [The Ismailis in the Middle Ages : a history of survival, a search for salvation] تلاش دارد به چگونگی حیات اسماعیلیان پس از حمله مغول بپردازد و تأثیر این فرقه را بر جریان‌های فکری بررسی کند.

 [The Ismailis in the Middle Ages : a history of survival, a search for salvation] در جستجوی رستگاری: اسماعیلیان پس از حملۀ مغول شفیق نزارعلی ویرانی [Shafique Virani]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از تسنیم، کتاب «در جستجوی رستگاری: اسماعیلیان پس از حملۀ مغول» به قلم شفیق نزارعلی ویرانی [Shafique Virani] توسط انتشارات امیرکبیر روانه کتابفروشی‌ها شد.

این اثر که با ترجمه زینب فرخی و سوفیا فرخی منتشر شده است، در سال 2007 توسط آکسفورد به زبان انگلیسی به چاپ رسیده است. کتاب تلاش دارد به تاریخ و حیات اسماعیلیان، به عنوان یکی از فرقه‌های مهم و تأثیرگذار در تاریخ بپردازد. به گفته کارشناسان، کتاب حاضر از جمله منابع دسته اول و مهم در شناخت این فرقه به شمار می‌آید.

نویسنده در این کتاب ابتدا به جنبه‌های ظاهری این فرقه پرداخته و در ادامه، اعتقادات آنها را شرح می‌دهد. شیوه و چرایی مقاومت اعضای اسماعیلیان در مناطقی از ایران از جمله در قلعه الموت پس از حمله مغول از دیگر مباحث مطرح شده در این کتاب است. هرچند گاه تمرکز کتاب بر قتل عام اسماعیلیان در طول تاریخ معطوف می‌شود، اما هدف از بیان این بخش از تاریخ، رسیدن به پاسخی برای این پرسش است که اسماعیلیان چگونه در طول تاریخ به حیات خود ادامه دادند؟ چه تأثیری بر جریان‌های فکری گذاشتند و حیات آنها پس از حملات مرگبار مغول به چه صورت بود؟

در بخشی از مقدمه این کتاب می‌خوانیم: بعد از وفات امام جعفر صادق(ع) بین جانشینان اختلاف عظیمی حادث گشت؛ به وجهی که شیعه امامی انشعابی را در خود به تجربه نشست. در این میان، گروهی از پسر ارشد او «اسماعیل المبارک» حمایت به عمل آوردند، در حالی که گروه دیگری امامت پسر کوچک‌تر او امام موسی الکاظم(ع) را به رسمیت شناختند. در هزار توی گذران زمان، پیروان اسماعیل به عنوان اسماعیلیه معروف گشتند، در حالی که پیروان امام موسی کاظم(ع) بعد از غیبت امام دوازدهم، عنوان اثناعشری یا شیعه دوازده امامی نام گرفتند.

در این میان، امامان اسماعیلی در تکاپوی این بودند که برای گریز از چنبره سلطه دشمنانشان یعنی «عباسیان» خود را در پرده‌ای از خفا قرار دهند. سلسله عباسی رفتار بسیار خصمانه‌ای با علویان از جمله شیعه دوازده امامی و اسماعیلیه داشت، اما برخلاف شیعه دوازده امامی، اسماعیلیان تحت حاکمیت خلفای فاطمی و بعداً تحت حاکمیت امامان الموت، یک رقیب بزرگ سیاسی برای عباسیان تلقی شدند. بدین ترتیب عباسیان از آثار ضد اسماعیلی متعددی حمایت مالی نمودند و این امر به ایجاد سنت خصومت شدید با اسماعیلیان در نوشته‌های مخالفان خود منتهی شد. با وجود گستره مخالفت‌ها، این جماعت به دلیل برخورداری از یک ایدئولوژی پویا، دولت فاطمی را در مصر بنیان گذارد که از این دوران به عنوان «عصر طلایی» اسماعیلیه یاد می‌شود. متعاقباً این جماعت بعد از انشعابات درون فرقه‌ای، حکومت نزاری را نیز در الموت تأسیس کرد. عمده مطالعات نشان می‌دهد که در همین دوره افراد برجسته‌ای همچون حسن صباح، محمد بن عبدالکریم شهرستانی، قاسم تشتری، نصیرالدین طوسی، حسن محمود و افراد بسیار دیگری نقش چشمگیری در شکل‌گیری اسماعیلیه ایفا کردند.

می‌توان اذعان داشت که اندیشه اسماعیلی بر تحولات بی‌شماری به ویژه در میان دیگر جوامع شیعه و حلقه صوفیان تأثیر گذاشت. ما همچنین شاهد تأثیر اسماعیلیه بر متفکران بزرگی همچون ابن عربی، عین القضات همدانی، سهروردی(شیخ الاشراق)، عزیز نسفی و حتی قرن‌ها بعد بر اشخاصی همچون ملاصدرا در دوره صفویه هستیم.

... کتاب «در جست‌وجوی رستگاری: اسماعیلیان پس از حمله مغول» به قلم پرفسور شفیق نزار علی ویرانی در زمره تلاش‌های پیشگامانه‌ای محسوب می‌شود که در خروج از گستره ابهامات در ارتباط با شاخه اسماعیلی قدم‌های مهمی برداشته است. این کتاب کوششی برای فهم بیشتر مبهم‌ترین بخش این دوره است که از حمله مغول تا آغاز دوره صفوی یعنی از میانه قرن هفتم تا پایان قرن نهم قمری ادامه دارد. هرچند حوزه تاریخی کتاب حاضر عمدتاً به این دوره محدود است، تحلیل عقاید و تعلیمات اسماعیلیه در یک بازه تاریخی وسیع‌تری صورت گرفته و از منابع مربوط به بیش از هزار سال تاریخ استفاده شده است تا از این طریق پرتوی بر باورها و عقاید خاصی بیفکند که در آثار این دوره بیان شده‌اند.

انتشارات امیرکبیر کتاب حاضر را در 412 صفحه و در هزار نسخه در دسترس علاقه‌مندان به حوزه تاریخ قرار داده است.

................ هر روز با کتاب ...............

روایت عریان رویارویی صدر است با مرگ... پیش از این با ایستادن در بالکن خانه مهرناز به دریا خیره می‌شدی، نفس‌های عمیق می‌کشیدی و از تماشای پهنه بی‌کرانش لذت می‌بردی. اما حالا بی‌تفاوت شده‌ای. نه به‌درستی طلوع خورشید را می‌بینی و نه غروبش را... خودنمایی یک تنهایی تمام‌نشدنی... زمان در تمام کتاب کند و سنگین می‌گذرد و می‌تواند مخاطب را در تجربه لحظات بحرانی با نویسنده همراه کند... حالا در لحظات مرگ سرخوشانه به زندگی آری می‌گوید ...
جستجوی یک دوچرخه‌ی دزدیده‌شده بهانه‌ای به دست نویسنده می‌دهد تا از بیکاری در کشوری سخن گوید که نیم قرن است از این درد رنج می‌کشد... در این رهگذر، محله‌های فقیر و مردمان آن توصیف شده‌اند: دزدان و همدستان آنها، روسپیان و پااندازان، و تاجران مشکوک... شخصیت اصلی داستان سعی می‌کند که پلیس را درگیر این داستان کند، اما کاملاً شکست می‌خورد... با وساطت روسپی می‌تواند دوچرخه‌اش را دوباره از دزد خریداری کند ...
گوشه‌هایی مهم از تاریخ تجدد در ایران... 6 محصل مسلمان از ایران، برای آموختن علوم جدید و آشنایی با تمدن غرب وارد لندن می‌شوند... روبه‌رو شدن با تندروهای مسیحی، تبشیری های متعصب، حلقه‌ی فراماسون‌های پنهان کار، انجمن‌های کارگری رادیکال... جامعه‌ای که تصویر دقیقی از آن در آثار جین آستین ترسیم شده است... یکی از آنها نام کتاب خاطرات خود از این سفر را «حیرت نامه» نامید ...
ماجرای گروه پیکان سیاه در زمان جنگ گل‌ها در انگلستان اتفاق می‌افتد... پدر ریچارد را کشته است تا بتواند قیم او شود و از دارایی‌اش سوءاستفاده کند... ریاکار، خائن، مرافعه‌جو و پیمان‌شکن است و حتی حاضر است در گرماگرم جنگ تغییر تابعیت بدهد تا بتواند از بدبختی شکست‌خوردگان بهره‌برداری کند... جان، در واقع جواناست! دختری یتیم که سر دانیل، قصد دارد او را به همسری ریچارد دربیاورد ...
بازنویسی بخشی از روایت هفت پیکر... یکی از چکمه‌های سمانه گم می‌شود... کابوس‌های جوانی را حکایت می‌کند که خاطرات پدر مرده‌اش، شهر زادگاهش یعنی اصفهان و رودخانه زاینده رود او را به مرز پریشانی می‌رساند... روایت‌گر پسر خنگی است که تا پیش از رفتن به مدرسه حرف نمی‌زند... باید به تنهایی چند اسیر عراقی را به پشت جبهه منتقل کند... تصمیم می گیرد که با همسر واقعی اش همبازی شود ...