کتابخانه-سینما

فیلم‌سازان برای خلق هر اثری، احتیاج به یک پشتوانه‌ی علمی- فرهنگی دارند که تنها با مطالعه و تحقیق در این زمینه به دست می‌آید. البته نباید هم توقع داشت که کتاب‌های سینمایی فقط مورد استفاده‌ی سینماگران قرار گیرد. لذا اغلب مخاطبان کتاب‌های سینمایی را، دانشجویان سینما و علاقه‌مندان به این رشته تشکیل می‌دهند.

نگار پرنیان

داخلی / روز / فضای کتابخانه
نمای بسته‌ای از کتابی با جلد مشکی رنگ، که روی آن نوشته شده: HEARING FILM. دستی وارد کادر می‌شود و کتاب را بر می‌دارد.


نما باز می‌شود. کتاب در دستان مردی جوان قرار دارد. در دستش چند کتاب لاتین دیگر هم دیده می‌شود. پشت میز می‌نشیند و کتاب را باز می‌کند و هم چنان که آن را تورق می‌کند می‌گوید: در حوزه‌ی ترجمه‌ی سینما، کتاب به‌روز خیلی کم پیدا می‌شود. مجبوریم که از کتاب‌های لاتین استفاده کنیم...

نمای بسته‌ا‌ی از "میترا پیش‌نماز"، مدیر کتابخانه در حالی که کتابخانه‌ی پشت سرش پیداست. نما به سمت کتابخانه باز می‌شود و: "... البته ما تا چند سال پیش امکان تهیه‌ی این کتاب‌ها را نداشتیم و با درخواست‌های مکرر اعضا، تصمیم به تهیه‌ی این آثار گرفتیم. الان حدود 100 تا 200 عنوان کتاب لاتین داریم. که هم تکنیک‌های سینما را در بر می‌گیرد و هم دائرة‌المعارف‌های این رشته را."

در پس زمینه قفسه‌ی مجلات سینمایی، میز مطالعه‌ای با چهار صندلی و مرد جوانی در حال مطالعه دیده می‌شود. 
در نمای بسته‌‌ی روی میز مجلاتی مثل "صنعت سینما"، "فیلم نگار" و "فیلم" جای گرفته است؛  در کنارشان چند مجله‌ی خارجی هم خودنمایی می‌کند.

مرد جوان ادامه می‌دهد: "من خودم مشترک چند مجله‌ی خارجی هستم. ولی خب از مجلات خارجی موجود در اینجا هم به عنوان مکمل استفاده می‌کنم." از جایش بلند می‌شود و نشریات خارجی را از روی قفسه بر می‌دارد و بر سر میز باز می‌گردد. مجله‌ی "film comment" را در دست می‌گیرد و می‌گوید: "این یک دوماه‌نامه‌ی آمریکایی است. نقد و شرح فیلم های هالیوودی. اگر به سایت مجله هم سری بزنید می توانید آرشیو آنلاین فیلم‌های روز را در آن پیدا کنید."

مجله‌ی دیگری را بر می‌دارد.
نمای بسته‌ی روی جلد: "film India word wide" صدای جوان روی تصویر شنیده می‌شود: "این یکی هم منحصراً در زمینه‌ی فیلم‌های بالیوود کار می‌کند. نیمچه سایتی هم در دنیای مجازی دارد. ولی آن قدرها حرفه‌ای نیست!"

جوان مجله‌ی "Sight & sound" را بر می‌دارد و ادامه می‌دهد: "این هم وابسته به یک انستیتو فیلم در انگلیس است. مجله‌ی تخصصی تکنیک‌های صدابرداری و موسیقی فیلم است. در تبلیغات فیلم هم کارهایی انجام می‌دهد."

هفت ردیف قفسه‌ی کتاب در این نمای کلی دیده می‌شود. بخشی از کتاب‌ها،- چهارده – پانزده سال قبل- کتابخانه‌ی بنیاد سینمایی فارابی را تشکیل می‌داده‌اند و بعد از انتقال به اینجا، نامشان در بین 1500 عنوان کتاب موجود در این کتابخانه، به ثبت رسیده است. اگرچه کتابخانه، فارق از غنی‌سازی منابع تخصصی خود، به تهیه‌ی کتب مختلف در زمینه‌ی جامعه شناسی، تاریخ، روانشناسی، ادبیات و فلسفه نیز پرداخته است.

نما به "پیش‌نماز" مدیر کتابخانه قطع می‌شود: "شاید در نگاه اول برای استفاده از منابعی با این موضوعات در چنین کتابخانه‌ای، ضرورتی وجود نداشته باشد. اما لزوم این کار را تولید فیلم‌نامه‌های مستند و مستدل تعیین می‌کند. چرا که به هر حال فیلم‌سازان برای خلق هر اثری، احتیاج به یک پشتوانه‌ی علمی- فرهنگی دارند که تنها با مطالعه و تحقیق در این زمینه به دست می‌آید. البته نباید هم توقع داشت که کتاب‌های سینمایی ما فقط مورد استفاده‌ی سینماگران قرار گیرد. مسلماً یک فیلم‌ساز نسبت به اکثر مسائلی که در یک کتاب سینمایی مطرح می‌شود، مسلط است و نیازی به مطالعه‌ی دوباره‌ی چنین کتبی نمی‌بیند. مگر این که کتاب‌های به‌روز را پیگیری کند. لذا اغلب مخاطبان کتاب‌های سینمایی را، دانشجویان سینما و علاقه‌مندان به این رشته تشکیل می‌دهند."



دختر جوانی در بین قفسه‌ها، کتابی را جست و جو می‌کند. تلاشش بی‌فایده است.
از مسوول میز امانت، کمک می خواهد.
" آیدا براهیمی"، همراه او به قفسه‌های کتاب، رجوع می‌کند.
لحظه‌ای بعد، کتاب در دستان دختر جوان است؛ در حالی که آن را تورق می‌کند.
دختر جوانی که پشت رایانه‌ی کتابخانه مشغول است: " سیستم باز قفسه‌ها، یکی از محاسن این کتابخانه است. به نظرم اگر ساعت کار کتابخانه را افزایش دهند، خیلی بهتر می‌شود. مراجعان دانشجو و شاغل سخت می‌توانند بین ساعات 9 تا 5 بعد از ظهر به کتابخانه بیایند. ولی با این همه، تا الان نشده است دنبال کتابی باشم و اینجا پیدایش نکنم. حتی کتاب‌های جدید!"

قطع نما به پیش‌نماز: "منابع کتاب خانه دو ماه یک بار، به روز می‌شود. گزینش کتاب‌ها را غالباً بر اساس تجربه‌ای که در طی این سال‌ها به دست آورده‌ام، انجام می‌دهم. بعضاً هم بنا بر نظر کارشناس‌ها. البته اعضا هم می‌توانند کتاب‌های مد نظر خود را پیشنهاد دهند، تا بعد از بررسی، خریداری شود."

نما به فرم‌های ثبت‌نام قطع می‌شود. بلافاصله برگه‌‌ی شرایط ثبت در کادر قرار می‌گیرد. بندها به ترتیب و در یک نمای بسته مرور می‌شود:
متقاضیان صنف سینما و دانشجویان این رشته با پرداخت 20,000 هزار ریال، دانشجویان غیر سینما 40,000 ریال و افراد آزاد 100,000 ریال، به مدت یک سال، می‌توانند به عضویت کتابخانه در آیند.



داخلی / روز / اتاق مدیر
پشت میز مدیر، قفسه‌ی آرشیو فیلم‌های ایرانی و خارجی دیده می‌شود.
نمای بسته از "موسسه رسانه‌های تصویری" که روی بعضی از فیلم‌های کتابخانه درج شده است.

نمای قفسه‌های رو به رو که فیلم‌های تاریخ جهان است.
نمای بسته از اسامی برخی فیلمها: برباد رفته،‌ پدر خوانده، پنجره عقبی.

در حاشیه‌ی دیوار، آرشیو مجلات گوناگون دیده می‌شود. نما تک به تک برخی از مجلات را در بر می‌گیرد: از هفته‌نامه‌ی "سینما" گرفته تا ماهنامه‌ی "دنیای تصویر" و " فیلم"؛ و بعضاً مجلات قبل از انقلاب؛ مثل "سخن _ 1320تا1330".



خارجی / روز / ورودی خانه سینما
نمایی از پلاک29 که در کنار تابلوی "خانه سینما" روی دیوار، نصب شده است.

تابلوی قرمز رنگ خانه سینما کمی پایین‌تر از تابلوی کوچه "سمنان"، در کادر جای می‌گیرد.

تابلوی خیابان "بهار جنوبی"، نما را پر می‌کند.

شعر بیدل را به‌خاطر تعلقش به مکتب هندی نیست که دوست دارم، بلکه به‌خاطر وجوهی در شعر اوست که او را از خیلی از هندی‌سرایان متمایز می‌کند... مشترکات میان دو ملت، مشترکاتی اصیل و واقعی است. براساس مصلحت‌های سیاسی نیست که تابع اوضاع زمانه باشد... چیزی که ما به آن سخت نیازمندیم، آگاهی‌بخشی و درس گرفتن از تاریخ است، چون تاریخ فقط برای مردمی تکرار نخواهد شد که از آن درس می‌گیرند. ...
کار اصلی من داستان‌نویسی نیست؛ اما مسئله‌ای جدی برای من به وجود آمده بود... کوشش من این بود که به مخاطب نشان دهم مسئله اعدام مقوله پیچیده‌ و متنوع است... وقتی قتلی رخ می‌دهد ما با صحنه‌ای مواجه هستیم که عقبه‌ای دارد و در پشت آن فرآیندهای اجتماعی، فرهنگی، مذهبی، عاطفی و انسانی وسیع و عمیقی نهفته است... کتاب با ممیزی فراوانی مواجه شد اما صحبت من با ممیزان این بود که من هر چقدر از حرف‌هایی که می‌توانم بیان کنم را در این کتاب بیان کنم برایم غنیمت است. ...
شاهنامه علیقلی خویی نخستین شاهنامه چاپی دنیا محسوب می‌شود... سه خمسه نظامی با امضای میرزاعلیقلی وجود دارد... سرلوحه‌های وقایع اتفاقیه تا 1270 مربوط به میرزا علیقلی است... اولین طوفان‌البکا که در سال 1265 منتشر شده است با 47 تصویر بیشترین تعداد تصویر را دارد. ...
داستانی ضد جنگ و به تعبیر احمد شاکری، در ژانر ادبیات سیاه دفاع مقدس است... این اثر تلاشی مذبوحانه است برای لجن‌مال کردن همه‌ی ارزش‌ها و زیبایی‌های هشت سال مجاهدت مظلومانه و قهرمانانه‌ی مردم شریف و نجیب ایران در دوران دفاع مقدس... مگس‌وار به جستجوی آلودگی‌ها و زخم‌ها می‌گردد و حتی اگر نتواند زخمی بیابد، آن‌قدر به نیش زدن و زهر ریختن بر موضع مورد نظرش اصرار می‌ورزد که در نهایت خود زخمی تازه بیافریند. ...
جناب آقای رئیسی در اولین سخنرانی خود گفتند که آستان قدس را مرکزی علمی کشور خواهند کرد. بنده نمی دانم مقصود ایشان از «علم» و مرکز علمی کردن مشهد چه بود، اما امروز پس از سه سال و اندی، در این حوزه، اتفاق درخوری نیفتاد... کتابخانه آستان قدس، با امکاناتی که دارد، و توجهی که به آن هست، در حال حاضر، یک جای مرده به حساب می آید... تقریبا از نظر دسترسی به منابع آن و در خسّت و ضنّت، کتابخانه مرعشی قم با آستان قدس، رقابت دارند. ...