کانن فیشر [Conan Fischer] نویسنده کتاب «اروپا میان دموکراسی و دیکتاتوری» [Europe between democracy and dictatorship] بر اين باور است که بالندگی اروپای اوايل قرن بيستم از روابط تضادآميز جنگ و صلح و دموکراسی و ديکتاتوری دوران مذکور برآمده است. وی ضمن پرداختن به تاريخ عمومي اروپا از خصلت‌های ملی، خيزش‌های انقلابی، بحران‌های اقتصادی محلي نيز غافل نمانده است.

کانن فیشر [Conan Fischer] نویسنده کتاب «اروپا میان دموکراسی و دیکتاتوری» [Europe between democracy and dictatorship]

به گزارش کتاب نیوز به نقل ازایبنا، کتاب «اروپا میان دموکراسی و دیکتاتوری» نوشته کانن فیشر با ترجمه فرزام امین‌صالحی از سوی انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شد. کانن فیشر (متولد: 14 ژوئن 1951، ولینگتون، نیوزیلند)، استاد تاریخ، دانشگاه سنت اندروز متولد ولینگتون، نیوزیلند، کانن فیشر استاد افتخاری دانشکده تاریخ دانشگاه سنت اندروز است. این کتاب در 9 فصل تنظیم شده است. معماری اروپا، بروز جنگ، شرکت در جنگ، سرانجام جنگ: انقلاب‌ها و برقراری صلح، تجدیدنظر و بهبودی 1919-1929، گرمی بازار دیکتاتورها، بازگشت به جنگ، اروپا در سایه و اروپا یک میراث آبرومند؟ بخش‌های کتاب را تشکیل می‌دهد.

این کتاب روایتی است از کشاکش‌های جهانی پنجاه ساله (حدود 1900-1945) بالیده میان دو جنگ عالمگیر اول و دوم: در این اثر به کند و کاو در چگونگی سربرآوردk شالوده‌های جهانی‌ آباد و آزاد بر محور دیپلماسی بین‌المللی پرداخته شده است. نویسنده ضمن پرداختن به تاریخ عمومی اروپا از خصلت‌های ملی، خیزش‌های انقلابی، بحران‌های اقتصادی محلی نیز غافل نمانده است. فیشر بر این باور است که بالندگی اروپای قرن بیستم از روابط تضادآمیز جنگ و صلح، مدرنیته و ارتجاع نوستالژیک، انسانیتو بربریت، و دموکراسی و دیکتاتوری دوران مذکور برآمده است. نویسنده با ارائه اسناد چگونگی این تقابل‌ها و تاثیرات را تبیین کرده است.

بین سال‌های 1900 و 1945 دو جنگ جهانی و زنجیره‌ای از دیکتاتوری‌های مرگبار در دوران برتری جهانی اروپا هم از نظر مادی و هم معنوی وقفه ایجاد کردند. این وقایع جان مایه اصلی کتاب «اروپا میان دموکراسی و دیکتاتوری» را تشکیل می‌دهند ولی همه حجم کتاب را اشغال نمی‌کنند. اروپای بین دو جنگ تغییرات ریشه‌ای و گسترده‌ای را از سر گذراند که شاهدی که شاهدی بر قدرت نوآوری و نوسازی جامه بشری بودند و بسیاری از شالوده‌های جهان بعد از 1945 را بنا نهادند. از این رو، الگوهای متضادی برای جلب توجه ما با یکدیگر رقابت می‌کنند: قصه دوزخی کشمکش، بحران اقتصادی، دیکتاتوری و سلاخی که تا 1945 بخش عمده‌ای از قاره را به سرزمینی بایر و سوخته مبدل کرده بود، اما در عوض ثمرات و میراث دیپلماسی سازنده پویایی فرهنگی، آزادی سیاسی و اجتماعی رفاه و پیشرفت فنی هم بود.

پیچیدگی هزارتوی داستان اروپا به تعمیم ساده یا برخورد کامل و برابر با همه درون‌مایه‌ها، مکان‌ها و رویدادها مجال نمی‌دهد. هر نویسنده‌ای دیدگاه، انگیزه و تبحر خاص خودش را در تدوین تاریخ عمومی به کار می‌گیرد و این اثر هم مستثنی نیست و تاکیدی خاص بر و گاه بردای تجدیدنظر طلبانه در مورد دیپلماسی بین‌المللی عصری پرآشوب و خشن است. کتاب بک رویکرد عمدتا زمان‌بندی شده به تاریخ عمومی اروپا را برمی‌گزیند، دو جنگ بزرگ را در حکایت می‌گنجاند، ولی مضامین و رویدادهای عمده منتخب از قبیل قراردادهای صلح بعد از 1918، خیزش‌های کلیدی انقلابی، بحران‌های اقتصادی و دگرگونی‌های فرهنگی را هم واکاوی می‌کند.

تاریخچه‌های اجمالی ملی در جای مناسب ظاهر می‌شوند و تا جایی که حجم کتاب مجال می‌دهد، ملل کوچک‌تر و حاشیه‌ای اروپا نادیده گرفته نمی‌شوند. این ملت‌ها در اوایل قرن بیستم کمتر از قدرت‌های بزرگ اسیر موج حادثه نشدند، هر چند در اغلب موارد، به جای این‌که شکارچی باشند، شکار شدند.حجم ارجاع‌ها از بسیاری تاریخ‌های عمومی بیشتر است، ولی حجم وسیع تحقیقات طراز اول درباره این دوران باید به وسواس در گزینش ارجاع‌ها مجال دهد. این امر در اصل نقش دریچه‌ای به طیفی از آثار عمومی و تخصصی را ایفا می‌کند. از نقل قول به طور گسترده استفاده شده است تا هم حال‌وهوای آثار سایر نویسندگان را نشان دهد و هم به این دوران سحرانگیز تاریخ اروپا رنگ‌وبویی واقعی ببخشد. گاهی نیز از منابع غیرآکادمیک استفاده شده که هر از گاهی از چاشنی طنزی گیرا برخوردارند.

در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «در آستانه قرن بیستم، اروپا از رونقی بی‌سابقه و طراوت فرهنگی پرشوری برخوردار بود. قاره شاهد زنجیره‌ای از اختراعات و اکتشافات علمی نیز بود که بعدها در شکل‌گیری تجربه تاریخی قرن پیش رو نقشی تاثیرگذار ایفا کردند: بی سیم، اشعه رادیواکتیو، موتور بنزینی، هوانوردی و پزشکی، که همه این‌ها مشتی از خروار است. سرمایه‌گذاری و تجارت بین‌المللی بنیه اقتصادی قاره را تقویت کرد و آن‌هایی که دستشان می‌رسید قادر بودند آزادانه به سرتاسر قاره سفر کنند، بی‌آنکه تشریفات گذرنامه یا در واقع بازرسی‌های طاقت‌فرسای امنیتی مزاحمشان بشود.

ازدیاد جمعیت و فقر در شهرهای روبه‌افزایش اروپا بر گرده بسیاری از خانوارها سنگینی می‌کرد، ولی پیشرفت‌های چشمگیر در سلامت و بهداشت عمومی و افزایش سریع ذخایر مسکن، نوید آینده‌ای بهتر را می‌داد. شبکه‌های حمل و نقل مدرن شهری رویای زندگی در حومه شهر را برای بسیاری به واقعیت مبدل می‌کرد و در نواحی صنعتی اروپا نرخ بیکاری نسبتا ناچیز بود و مدام سیلی از مهاجران روستایی را به این مناطق جلب می‌‌کرد.

کتاب «اروپا میان دموکراسی و دیکتاتوری» نوشته کانن فیشر با ترجمه فرزام امین‌صالحی در 635 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و بهای 69 هزار تومان از سوی انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شد.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

همه‌ جنبش‌های توده‌وار در طرفدارانشان نوعی جان‌برکفی و گرایش به عمل و اقدام مشترک برمی‌انگیزند؛ همه‌ آنها فارغ از آموزه‌هایی که می‌پراکنند و برنامه‌ای که ارائه می‌دهند تعصب، شور، امید، نفرت و نابردباری تب‌آلود را می‌پرورند... ایمان کور و پایبندی و وفاداری همه‌جانبه و با تمام وجود را طلب می‌کنند... میزان قدرت بالقوه‌ یک ملت در حکم گنجینه‌ آرزوهای دست‌نیافتنی آن است ...
چنان جزئیات حرفه‌ای یک جیب‌بر را باز کرده که اگر نگوييم خود ناکامورا یک جیب‌بر واقعی است، دست‌کم می‌توانیم مطمئن باشیم ساعت‌ها کار یک جیب‌بر واقعی را تماشا کرده است... جهان به سه دسته خدایان، بردگان و انسان‌ها تقسیم شده و متاسفانه بردگان از همه بیشترند... جیب‌برها و دله‌دزدها که تنها انسان‌های عادی این جهان‌اند و درنهایت اینها شاید بتوانند کاری خلاف اراده خدایان انجام دهند ...
در نقش پدر دوقلوها ... فیلمنامه‌ی این اثر اقتباسی بومی شده از رمان اریش کستنر است... هنرنمایی مرحوم ناصر چشم آذر در مقام نویسنده‌ی ترانه‌های متن... دغدغه‌های ذهنی خانواده‌ها و روش حل مساله به سبک ایرانی؛ مخصوصا حضور پررنگ مادربزرگ بچه‌ها در داستان، از تفاوت‌های مثبت فیلمنامه با رمان مبدا است... استفاده‌ی به‌جا و جذاب کارگردان از ترانه‌های کودکانه در پرورش شخصیت آهنگساز ایرانی از دیگر نقاط قوت اقتباس پوراحمد است ...
حتی اندکی نظرمان را در مورد پسر ولنگار داستان که روابطی نامتعارف و از سر منفعت با زنان اطرافش دارد، تغییر نمی‌دهد... دورانی که دانشجویان در پی یافتن اتوپیا روانه شهرهای مختلف می‌شدند و «دانشجو بودن» را فضیلتی بزرگ می‌شمردند. دورانی که تخطی از ابرساختارهای فرهنگی مسلط بر روابط بین جنس مخالف تقبیح می‌شد و زیرپوست شهر نوعی دیگر از زیستن جاری بود... در مواجهه با این رمان با پدیده‌‌ی تمام‌‌عیار اجتماعی روبه‌رو هستیم ...
حتی ناسزاهایی که بر زبان او جاری می‌شود از کتاب‌هایی می‌آید که خواندن‌شان برای کودکی هفت‌ساله دشوار است... معلم سرخانه‌ی او، نویسنده‌ای است که از فعالیت‌های روشنفکری سرخورده شده و در کلام او می‌توان رگه‌هایی از تفکر یک اصلاح طلبِ ناامید از بهبود اوضاع را مشاهده کرد... توی کتاب‌ها هیچ‌چیزی درباره‌ی امروز نیست، فقط گذشته است و آینده. یکی از بزرگ‌ترین نواقص کتاب‌ها همین است. یکی باید کتابی اختراع کند که همان موقع خواندن، به آدم بگوید در همین لحظه چه اتفاقی دارد می‌افتد ...