کانن فیشر [Conan Fischer] نویسنده کتاب «اروپا میان دموکراسی و دیکتاتوری» [Europe between democracy and dictatorship] بر اين باور است که بالندگی اروپای اوايل قرن بيستم از روابط تضادآميز جنگ و صلح و دموکراسی و ديکتاتوری دوران مذکور برآمده است. وی ضمن پرداختن به تاريخ عمومي اروپا از خصلت‌های ملی، خيزش‌های انقلابی، بحران‌های اقتصادی محلي نيز غافل نمانده است.

کانن فیشر [Conan Fischer] نویسنده کتاب «اروپا میان دموکراسی و دیکتاتوری» [Europe between democracy and dictatorship]

به گزارش کتاب نیوز به نقل ازایبنا، کتاب «اروپا میان دموکراسی و دیکتاتوری» نوشته کانن فیشر با ترجمه فرزام امین‌صالحی از سوی انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شد. کانن فیشر (متولد: 14 ژوئن 1951، ولینگتون، نیوزیلند)، استاد تاریخ، دانشگاه سنت اندروز متولد ولینگتون، نیوزیلند، کانن فیشر استاد افتخاری دانشکده تاریخ دانشگاه سنت اندروز است. این کتاب در 9 فصل تنظیم شده است. معماری اروپا، بروز جنگ، شرکت در جنگ، سرانجام جنگ: انقلاب‌ها و برقراری صلح، تجدیدنظر و بهبودی 1919-1929، گرمی بازار دیکتاتورها، بازگشت به جنگ، اروپا در سایه و اروپا یک میراث آبرومند؟ بخش‌های کتاب را تشکیل می‌دهد.

این کتاب روایتی است از کشاکش‌های جهانی پنجاه ساله (حدود 1900-1945) بالیده میان دو جنگ عالمگیر اول و دوم: در این اثر به کند و کاو در چگونگی سربرآوردk شالوده‌های جهانی‌ آباد و آزاد بر محور دیپلماسی بین‌المللی پرداخته شده است. نویسنده ضمن پرداختن به تاریخ عمومی اروپا از خصلت‌های ملی، خیزش‌های انقلابی، بحران‌های اقتصادی محلی نیز غافل نمانده است. فیشر بر این باور است که بالندگی اروپای قرن بیستم از روابط تضادآمیز جنگ و صلح، مدرنیته و ارتجاع نوستالژیک، انسانیتو بربریت، و دموکراسی و دیکتاتوری دوران مذکور برآمده است. نویسنده با ارائه اسناد چگونگی این تقابل‌ها و تاثیرات را تبیین کرده است.

بین سال‌های 1900 و 1945 دو جنگ جهانی و زنجیره‌ای از دیکتاتوری‌های مرگبار در دوران برتری جهانی اروپا هم از نظر مادی و هم معنوی وقفه ایجاد کردند. این وقایع جان مایه اصلی کتاب «اروپا میان دموکراسی و دیکتاتوری» را تشکیل می‌دهند ولی همه حجم کتاب را اشغال نمی‌کنند. اروپای بین دو جنگ تغییرات ریشه‌ای و گسترده‌ای را از سر گذراند که شاهدی که شاهدی بر قدرت نوآوری و نوسازی جامه بشری بودند و بسیاری از شالوده‌های جهان بعد از 1945 را بنا نهادند. از این رو، الگوهای متضادی برای جلب توجه ما با یکدیگر رقابت می‌کنند: قصه دوزخی کشمکش، بحران اقتصادی، دیکتاتوری و سلاخی که تا 1945 بخش عمده‌ای از قاره را به سرزمینی بایر و سوخته مبدل کرده بود، اما در عوض ثمرات و میراث دیپلماسی سازنده پویایی فرهنگی، آزادی سیاسی و اجتماعی رفاه و پیشرفت فنی هم بود.

پیچیدگی هزارتوی داستان اروپا به تعمیم ساده یا برخورد کامل و برابر با همه درون‌مایه‌ها، مکان‌ها و رویدادها مجال نمی‌دهد. هر نویسنده‌ای دیدگاه، انگیزه و تبحر خاص خودش را در تدوین تاریخ عمومی به کار می‌گیرد و این اثر هم مستثنی نیست و تاکیدی خاص بر و گاه بردای تجدیدنظر طلبانه در مورد دیپلماسی بین‌المللی عصری پرآشوب و خشن است. کتاب بک رویکرد عمدتا زمان‌بندی شده به تاریخ عمومی اروپا را برمی‌گزیند، دو جنگ بزرگ را در حکایت می‌گنجاند، ولی مضامین و رویدادهای عمده منتخب از قبیل قراردادهای صلح بعد از 1918، خیزش‌های کلیدی انقلابی، بحران‌های اقتصادی و دگرگونی‌های فرهنگی را هم واکاوی می‌کند.

تاریخچه‌های اجمالی ملی در جای مناسب ظاهر می‌شوند و تا جایی که حجم کتاب مجال می‌دهد، ملل کوچک‌تر و حاشیه‌ای اروپا نادیده گرفته نمی‌شوند. این ملت‌ها در اوایل قرن بیستم کمتر از قدرت‌های بزرگ اسیر موج حادثه نشدند، هر چند در اغلب موارد، به جای این‌که شکارچی باشند، شکار شدند.حجم ارجاع‌ها از بسیاری تاریخ‌های عمومی بیشتر است، ولی حجم وسیع تحقیقات طراز اول درباره این دوران باید به وسواس در گزینش ارجاع‌ها مجال دهد. این امر در اصل نقش دریچه‌ای به طیفی از آثار عمومی و تخصصی را ایفا می‌کند. از نقل قول به طور گسترده استفاده شده است تا هم حال‌وهوای آثار سایر نویسندگان را نشان دهد و هم به این دوران سحرانگیز تاریخ اروپا رنگ‌وبویی واقعی ببخشد. گاهی نیز از منابع غیرآکادمیک استفاده شده که هر از گاهی از چاشنی طنزی گیرا برخوردارند.

در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «در آستانه قرن بیستم، اروپا از رونقی بی‌سابقه و طراوت فرهنگی پرشوری برخوردار بود. قاره شاهد زنجیره‌ای از اختراعات و اکتشافات علمی نیز بود که بعدها در شکل‌گیری تجربه تاریخی قرن پیش رو نقشی تاثیرگذار ایفا کردند: بی سیم، اشعه رادیواکتیو، موتور بنزینی، هوانوردی و پزشکی، که همه این‌ها مشتی از خروار است. سرمایه‌گذاری و تجارت بین‌المللی بنیه اقتصادی قاره را تقویت کرد و آن‌هایی که دستشان می‌رسید قادر بودند آزادانه به سرتاسر قاره سفر کنند، بی‌آنکه تشریفات گذرنامه یا در واقع بازرسی‌های طاقت‌فرسای امنیتی مزاحمشان بشود.

ازدیاد جمعیت و فقر در شهرهای روبه‌افزایش اروپا بر گرده بسیاری از خانوارها سنگینی می‌کرد، ولی پیشرفت‌های چشمگیر در سلامت و بهداشت عمومی و افزایش سریع ذخایر مسکن، نوید آینده‌ای بهتر را می‌داد. شبکه‌های حمل و نقل مدرن شهری رویای زندگی در حومه شهر را برای بسیاری به واقعیت مبدل می‌کرد و در نواحی صنعتی اروپا نرخ بیکاری نسبتا ناچیز بود و مدام سیلی از مهاجران روستایی را به این مناطق جلب می‌‌کرد.

کتاب «اروپا میان دموکراسی و دیکتاتوری» نوشته کانن فیشر با ترجمه فرزام امین‌صالحی در 635 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و بهای 69 هزار تومان از سوی انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شد.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

انقلابی‌گری‌ای که بر من پدیدار شد، حاوی صورت‌های متفاوتی از تجربه گسیختگی و گسست از وضعیت موجود بود. به تناسب طیف‌های مختلف انقلابیون این گسیختگی و گسست، شدت و معانی متفاوتی پیدا می‌کرد... این طیف از انقلابیون دیروز بدل به سامان‌دهندگان و حامیان نظم مستقر می‌شوند... بخش زیادی از مردان به‌ویژه طیف‌های چپ، جنس زنانه‌تری از انقلابی‌گری را در پیش گرفتند و برعکس... انقلابی‌گری به‌واقع هیچ نخواستن است ...
سند در ژاپن، قداست دارد. از کودکی به مردم می‌آموزند که جزئیات را بنویسند... مستند کردن دانش و تجربه بسیار مهم است... به شدت از شگفت‌زده شدن پرهیز دارند و همیشه دوست دارند همه چیز از قبل برنامه‌ریزی شده باشد... «هانسه» به معنای «خودکاوی» است یعنی تأمل کردن در رفتاری که اشتباه بوده و پذیرفتن آن رفتار و ارزیابی کردن و تلاش برای اصلاحش... فرایند تصمیم‌سازی در ژاپن، نظام رینگی ست. نظام رینگی، نظام پایین به بالا است... این کشور را در سه کلمه توصیف می‌کنم: هارمونی، هارمونی، هارمونی! ...
دکتر مصدق، مهندس بازرگان را مسئول لوله‌کشی آب تهران کرده بود. بعد کودتا می‌شود اما مهندس بازرگان سر کارش می‌ماند. اما آخر هفته‌ها با مرحوم طالقانی و دیگران دور هم جمع می‌شدند و از حکومت انتقاد می‌کردند. فضل‌الله زاهدی، نخست‌وزیر کودتا می‌گوید یعنی چه، تو داری برای من کار می‌کنی چرا از من انتقاد می‌کنی؟ بازرگان می‌گوید من برای تو کار نمی‌کنم، برای مملکت کار می‌کنم، آب لوله‌کشی چه ربطی به کودتا دارد!... مجاهدین بعد از انقلاب به بازرگان ایراد گرفتند که تو با دولت کودتا همکاری کردی ...
توماس از زن‌ها می‌ترسد و برای خود یک تز یا نظریه ابداع می‌کند: دوستی بدون عشق... سابینا یک‌زن نقاش و آزاد از هر قیدوبندی است. اما ترزا دختری خجالتی است که از خانه‌ای آمده که زیر سلطه مادری جسور و بی‌حیا قرار داشته... نمی‌فهمید که استعاره‌ها خطرناک هستند. نباید با استعاره‌ها بازی کرد. استعاره می‌تواند به تولد عشق منجر شود... نزد توماس می‌رود تا جسمش را منحصر به فرد و جایگزین‌ناپذیر کند... متوجه می‌شود که به گروه ضعیفان تعلق دارد؛ به اردوی ضعیفان، به کشور ضعیفان ...
شاید بتوان گفت که سینما غار پیشرفته‌ افلاطون است... کاتلین خون‌آشامی است که از اعتیادش به خون وحشت‌زده شده است و دیگر نمی‌خواهد تسلیم آن شود. به‌عنوان یک خون‌آشام، می‌داند که چگونه خود را از بین ببرد. اما کازانووا می‌گوید: «به این راحتی هم نیست»... پدر خانواده در همان آغاز شکل‌گیری این بحران محل را به‌سرعت ترک کرده و این مادر خانواده است که بچه‌ها را با مهر به آغوش کشیده است. اینجاست که ما با آغاز یک چالش بزرگ اخلاقی مواجه می‌شویم ...