انتشارات مانیاهنر، جلد دوم ترجمه فرید قدمی از «اولیس» جویس را روانه کتابفروشی‌ها کرد. جلد نخست این ترجمه نیز اکنون نیز که سال گذشته فرصت طبع پیدا کرده بود، اکنون به چاپ چهارم رسیده است.

 فرید قدمی اولیس» جویس

به گزارش خبرنگار مهر، انتشارات مانیا هنر جلد دوم «اولیس»را با شمارگان هزار نسخه، ۲۲۸ صفحه و بهای ۳۵ هزار تومان منتشر کرد. این مجلد در روزهای ابتدایی انتشار در اواخر خرداد (۱۳۹۹) صرفاً به صورت آنلاین عرضه شده بود، اما اکنون مدتی است که در کتابفروشی‌های معتبر سراسر کشور نیز توزیع شده است.

جلد اول این ترجمه که برای نخستین بار نمایشگاه کتاب سال ۹۸ منتشر شده بود، اکنون به چاپ چهارم رسیده است. جلد نخست ترجمه شامل اپیزودهای تلماک، نستور، پروتئوس و جلد دوم شامل اپیزودهای کالیپسو، لوتوس خواران؛ و هادس است.

فرید قدمی پیشگفتاری بر این مجلد نوشته و درباره رمان و همچنین سرگذشت انتشار آن در زبان اصلی و چگونگی انتشار مجلدات دیگر ترجمه فارسی، توضیحات مفیدی را ارائه داده است. در بخشی از این پیشگفتار می‌خوانیم: «رمان اولیس به سه کتاب و هجده اپیزود تقسیم شده است که کتاب‌ها با اعداد رومی از یکدیگر تفکیک شده‌اند و هیچ بخش یا اپیزودی از کتاب نیز نام و عنوانی ندارد. عناوین هجده گانه اپیزودها در واقع بخشی از توضیحاتی است که جویس در سال‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۲۱ به شکلی شماتیک به دوستانش گیلبرت و لیناتی، ارائه داده است تا فهم ساختار «اولیس» را برایشان راحت‌تر کند. در ترجمه فارسی این رمان من از عناوین هومری اپیزودها که ارتباط رمان را با «اودیسه»ی هومر روشن‌تر می‌کنند، استفاده کرده‌ام.

تاکنون هجده ویرایش از اولیس جویس به زبان انگلیسی منتشر شده است که نخستین ویرایش آن، که با بیش از دو هزار غلط تایپی منتشر شد، نسخه‌ای بود که به سال ۱۹۲۲ در دوم فوریه (سالروز تولد چهل سالگی جویس) در هزار نسخه منتشر شد و ناشرش هم سیلویا بیچ آمریکایی بود که کتابفروشی مشهور «شکسپیر و شرکا» را در پاریس داشت...

به پیشنهاد ناشر، با توجه به ملاحظاتی از جمله قیمت کتاب، ترجیح داده شد که «اولیس» به فارسی در ۶ جلد منتشر شود که هر جلد شامل سه اپیزود از رمان است تا به این ترتیب حجم مجلدات و قیمتشان کاهش یابد. امیدوارم هر چهار تا ۶ ماه یک جلد از این رمان منتشر شود...

به تفسیر پل دومان از مقاله «رسالت مترجم» والتر بنیامین، رسالت مترجم همان شکست مترجم است؛ اما آنچه باعث خوشحالی من است آن است که این ترجمه دست‌کم می‌تواند آغازگر بحث‌ها و نقدهای بیشتری درباره ترجمه اولیس – ترجمه در معنای کلی‌اش – و ادبیات و تفکر باشد.»

قدمی سال‌هاست که روی آثار جویس کار می‌کند. تلاش او باعث شد تا بالاخره مخاطبان ایرانی پس از گذشت نزدیک به یک قرن از انتشار «اولیس» در زبان اصلی، کتاب اول از این شاهکار ادبیات جهان را به فارسی بخوانند. پس از انتشار جلد نخست، متن‌های مهمی روی این ترجمه نوشته شد و بسیاری از منتقدان قلم روان این ترجمه و فهم قدمی از اولیس و اندیشه‌های جویس را ستودند.

................ هر روز با کتاب ...............

غالباً خشونتِ خود را زیر نام «دفاع از خود» پنهان می‌کنند. باتلر می‌پرسد: این «خود» کیست که حق دارد برای دفاع از بقای خود، دیگری را نابود کند؟ او پیشنهاد می‌دهد که ما باید «خود» را نه به عنوان یک فردِ مجزا، بلکه به عنوان بخشی از یک کلِ پیوسته تعریف کنیم. اگر من به تو آسیب بزنم، درواقع به ساختاری که بقای خودم به آن وابسته است آسیب زده‌ام ...
20 سال پیش خانه در دامنه‌ی آتشفشان کردیم؛ بدان امید که چشم بر حقیقت بگشاییم... شرح همسایگی خاکستر و دود و آتش؛ نه گفتنی ست، نه خواندنی؛ که ما این خانه‌ی دور از نفت! به شوق و رغبت برگزیده بودیم و هیچ منت و ملامتی بر هیچ دولت و صنف و حزب و نماینده‌ای نداشتیم و نداریم ...
او اگرچه همچون «همینگوی»، روایتگری را مقدم بر توصیف‌گری «زولا» قرار می‌دهد، اما این روایتگری کاملا «ایرانیزه» و بومی شده است... نویسنده با تشخص‌بخشی به کلیسای «تارگمانچاتس» از این بنا، یک شخصیت تاریخی در داستان می‌آفریند، شخصیتی ارمنی! در قلب تهران... ملک بدرقه، شکارچی کلمات مقدس و فاتحه‌های سرگردان است، ملکی که مأمور است فاتحه‌های فرستاده‌شده و سرگردان را برای افراد بی‌وارث و بد‌وراث شکار کند ...
او «آدم‌های کوچک کوچه»ــ عروسک‌ها، سیاه‌ها، تیپ‌های عامیانه ــ را از سطح سرگرمی بیرون کشید و در قامت شخصیت‌هایی تراژیک نشاند. همان‌گونه که جلال آل‌احمد اشاره کرد، این عروسک‌ها دیگر صرفاً ابزار خنده نبودند؛ آنها حامل شکست، بی‌جایی و ناکامی انسان معاصر شدند. این رویکرد، روایتی از حاشیه‌نشینی فرهنگی را می‌سازد: جایی که سنت‌های مردمی، نه به عنوان نوستالژی، بلکه به عنوان ابزاری برای نقد اجتماعی احیا می‌شوند ...
زمانی که برندا و معشوق جدیدش توطئه می‌کنند تا در فرآیند طلاق، همه‌چیز، حتی خانه و ارثیه‌ خانوادگی تونی را از او بگیرند، تونی که درک می‌کند دنیایی که در آن متولد و بزرگ شده، اکنون در آستانه‌ سقوط به دست این نوکیسه‌های سطحی، بی‌ریشه و بی‌اخلاق است، تصمیم می‌گیرد که به دنبال راهی دیگر بگردد؛ او باید دست به کاری بزند، چراکه همانطور که وُ خود می‌گوید: «تک‌شاخ‌های خال‌خالی پرواز کرده بودند.» ...