انتشارات مانیاهنر، جلد دوم ترجمه فرید قدمی از «اولیس» جویس را روانه کتابفروشی‌ها کرد. جلد نخست این ترجمه نیز اکنون نیز که سال گذشته فرصت طبع پیدا کرده بود، اکنون به چاپ چهارم رسیده است.

 فرید قدمی اولیس» جویس

به گزارش خبرنگار مهر، انتشارات مانیا هنر جلد دوم «اولیس»را با شمارگان هزار نسخه، ۲۲۸ صفحه و بهای ۳۵ هزار تومان منتشر کرد. این مجلد در روزهای ابتدایی انتشار در اواخر خرداد (۱۳۹۹) صرفاً به صورت آنلاین عرضه شده بود، اما اکنون مدتی است که در کتابفروشی‌های معتبر سراسر کشور نیز توزیع شده است.

جلد اول این ترجمه که برای نخستین بار نمایشگاه کتاب سال ۹۸ منتشر شده بود، اکنون به چاپ چهارم رسیده است. جلد نخست ترجمه شامل اپیزودهای تلماک، نستور، پروتئوس و جلد دوم شامل اپیزودهای کالیپسو، لوتوس خواران؛ و هادس است.

فرید قدمی پیشگفتاری بر این مجلد نوشته و درباره رمان و همچنین سرگذشت انتشار آن در زبان اصلی و چگونگی انتشار مجلدات دیگر ترجمه فارسی، توضیحات مفیدی را ارائه داده است. در بخشی از این پیشگفتار می‌خوانیم: «رمان اولیس به سه کتاب و هجده اپیزود تقسیم شده است که کتاب‌ها با اعداد رومی از یکدیگر تفکیک شده‌اند و هیچ بخش یا اپیزودی از کتاب نیز نام و عنوانی ندارد. عناوین هجده گانه اپیزودها در واقع بخشی از توضیحاتی است که جویس در سال‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۲۱ به شکلی شماتیک به دوستانش گیلبرت و لیناتی، ارائه داده است تا فهم ساختار «اولیس» را برایشان راحت‌تر کند. در ترجمه فارسی این رمان من از عناوین هومری اپیزودها که ارتباط رمان را با «اودیسه»ی هومر روشن‌تر می‌کنند، استفاده کرده‌ام.

تاکنون هجده ویرایش از اولیس جویس به زبان انگلیسی منتشر شده است که نخستین ویرایش آن، که با بیش از دو هزار غلط تایپی منتشر شد، نسخه‌ای بود که به سال ۱۹۲۲ در دوم فوریه (سالروز تولد چهل سالگی جویس) در هزار نسخه منتشر شد و ناشرش هم سیلویا بیچ آمریکایی بود که کتابفروشی مشهور «شکسپیر و شرکا» را در پاریس داشت...

به پیشنهاد ناشر، با توجه به ملاحظاتی از جمله قیمت کتاب، ترجیح داده شد که «اولیس» به فارسی در ۶ جلد منتشر شود که هر جلد شامل سه اپیزود از رمان است تا به این ترتیب حجم مجلدات و قیمتشان کاهش یابد. امیدوارم هر چهار تا ۶ ماه یک جلد از این رمان منتشر شود...

به تفسیر پل دومان از مقاله «رسالت مترجم» والتر بنیامین، رسالت مترجم همان شکست مترجم است؛ اما آنچه باعث خوشحالی من است آن است که این ترجمه دست‌کم می‌تواند آغازگر بحث‌ها و نقدهای بیشتری درباره ترجمه اولیس – ترجمه در معنای کلی‌اش – و ادبیات و تفکر باشد.»

قدمی سال‌هاست که روی آثار جویس کار می‌کند. تلاش او باعث شد تا بالاخره مخاطبان ایرانی پس از گذشت نزدیک به یک قرن از انتشار «اولیس» در زبان اصلی، کتاب اول از این شاهکار ادبیات جهان را به فارسی بخوانند. پس از انتشار جلد نخست، متن‌های مهمی روی این ترجمه نوشته شد و بسیاری از منتقدان قلم روان این ترجمه و فهم قدمی از اولیس و اندیشه‌های جویس را ستودند.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...