به انگلستان گریخته است و تحت نام چارلز دارنی، به تدریس زبان فرانسه مشغول است... توسط دو مأمور آگاهی به اتهام جاسوسی دستگیر می‌شود، ولی دادگاه او را تبرئه می­‌کند. در جریان محاکمه عاشق دختری می­‌شود که برای ادای شهادت در برابر محکمه حضور می‌­یابد: لوسی، دختر الکساندر مانت، پزشکی است که پس از هجده سال حبس در باستیل دچار اختلالات روانی شده است... کارتون خود را قربانی می­‌کند تا شوهر لوسی را از مرگ نجات دهد.

داستان دو شهر [A Tale of Two City] چارلز دیکنز
داستان دو شهر
[A Tale of Two City]. این رمان اثر چارلز دیکنز(1)(1812-1870)، نویسنده‌­ی انگلیسی، نخستین بار به سال 1859 به صورت داستان مسلسل، منتشر شد. وقایع این دومین و آخرین رمان تاریخی دیکنز در لندن و پاریس و در زمان انقلاب فرانسه اتفاف می‌­افتد. منبع نویسنده برای صحنه‌­های تاریخی، کتاب مشهور انقلاب فرانسه، نوشته کارلایل(2)، است که سبک نگارش آن مورد تحسین او قرار گرفته بود و تأثیر دید تاریخی آن نیز در رمان به چشم می‌­خورد. یکی از دو چهره­‌ی اصلی رمان شارل سنت اورموند(3) است که از استبداد اشراف فرانسه، به خصوص عموی خود، مارکی سنت اورموند، به ستوه آمده و به سال 1775 به انگلستان گریخته است و تحت نام چارلز دارنی(4)، به تدریس زبان فرانسه مشغول است. پنج سال بعد او توسط دو مأمور آگاهی به اتهام جاسوسی دستگیر می‌شود، ولی دادگاه او را تبرئه می­‌کند. در جریان محاکمه عاشق دختری می­‌شود که برای ادای شهادت در برابر محکمه حضور می‌­یابد: لوسی، دختر الکساندر مانت(5)، پزشکی که پس از هجده سال حبس در باستیل دچار اختلالات روانی شده است، نجات یافته و به انگلستان آورده شده است. او نیز که خود شاهد یکی از جنایات ماکری بوده است، از جمله‌­ی قربانیان او به شمار می‌­رود. او پس از آزادی هم باز گاه دچار وحشت­زدگی می­‌شود. این وضع همیشه هنگامی رخ می‌­دهد که داستان به نقطه­‌ی اوجی می­ رسد، مثلاً وقتی دارنی، که از جنایت عموی خود نسبت به مانت خبری ندارد، اندکی پیش از عروسی با لوسی، هویت حقیقی وی را فاش می­‌کند، یا پس از تجدید دیدار با وطن آزاد شده، فرانسه، که پس از پیروزی انقلاب تشنه‌­ی خون است. آنجا شارل، که پس از کشته شدن مارکی عنوان او را به ارث برده است، با شجاعت و بی فکری سعی می‌­کند یکی از خادمان خانواده‌­ی خود را از چنگال انقلاب نجات دهد.

محبوبیتی که دکتر مانت به عنوان قربانی «آنسین رژیم»(6) به دست آورده است، موجب نجات شارل از گیوتین می­‌شود؛ ولی نفرت تعصب آمیز مادام دوفارژ(7) بار دیگر او را به دادگاه می­‌کشاند که این بار نیز به اعدام محکوم می‌­شود. این بار او نجات خود را مدیون وکیل انگلیسی، سیدنی کارتون(8) است؛ که سالها پیش نیز دفاعش به تبرئه­‌ی او از اتهام جاسوسی انجامید. کارتون که به طور شگفت انگیزی به شارل شباهت دارد، به جای او بر سکوی اعدام می­‌رود: او به خاطر علاقه­‌اش به لوسی خود را قربانی می­‌کند تا شوهر او را از مرگ نجات دهد، و زندگی خود را، که همیشه با زیاده­‌رویهای بیهوده‌­اش به بیراهه می­‌رفته است، دست کم با مرگ خود هدف و معنی بخشد. بدین ترتیب او که چهره­‌ی دوم رمان به حساب می‌­آید، در صحنه­‌ی بزرگ پایانی به صورت چهره‌­ی اصلی در می­‌آید. کارتون را، که با زندگی آشفته­‌ی خود، خواننده را به یاد قهرمانهای بایرون می­‌اندازد، ماجراهای فرعی بسیاری احاطه کرده است.

با همه­‌ی آنکه داستان با سرعتی حکایت می‌­شود که از حد شیوه­‌ی معمول دیکنز بسی فراتر می­‌رود ولی اثر از ساختاری منسجم برخوردار است، و از صحنه­‌های پرجلوه و چشمگیر که اکثراً به انقلاب فرانسه مربوط می‌­شود مالامال است. جرج اورول(9) در مقاله­‌ی مشهور خود درباره‌­ی دیکنز به این نکته اشاره می­‌کند که احتمالاً وقایع وحشت‌­انگیز انقلاب همچون کابوسی ذهن او را زیر فشار خود گرفته بوده است که تصویری که ارائه می­‌کند «همچون قتل عامی چندین ساله» به نظر می‌­آید. رمان از یک سو این تصور را به دست می­‌دهد که دیکنز به اجتناب ناپذیر بودن انقلاب آگاه بوده و «در حدی بسیار بیش از اکثر مردم انگلستان به آن احساس علاقه می­‌کرده است»، و از سوی دیگر این برداشت را در ما تقویت می­‌کند که نویسنده کمتر از آن سیاسی می­‌اندیشیده است که بتواند عقیده­‌ی رایج آن زمان را رد کند که هر انقلابی حیوانی درنده است که پس از پیروزی نخستین بر دشمنان، فرزندان خود را می­‌بلعد. این برداشت به خصوص از تصویری که از مادام دوفارژ ارائه می­‌شود به دست می‌­آید زنی که در کنار دانیل کیلپ (10)(از اشخاص رمان مغازه­ عتیقه فروشی) از جمله­‌ی شخصیتهایی است که در آثار دیکنز در وجود خود شرارت را تجسم می­‌بخشند.

حمیرا نونهالی. فرهنگ آثار. سروش

1.Charles Dickens  2.Carlyle  3.Charles st. Evremonde
4. C. Darnay  5. Alexandre Manette  6. Ancien Regime
7.Madame Defarge  8. Sydney Carton 9. George Orwell
10.Daniel Quilp

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

هفته‌هاست که حتی یک ماهی نیامده است که به طعمه‌ی قلاب‌های او دهن بزند، ولی ناامید نمی‌شود و برای بار هشتاد و پنجم راه دریا را در پیش می‌گیرد... وقت ظهر، ماهی بزرگی به قلاب می‌اندازد... ماهی در اعماق حرکت می‌کند و قایق را به دنبال خود می‌کشد...ماهی‌گیر پیر زمزمه می‌کند: «ای ماهی، من دوستت دارم و احترامت می‌گذارم، خیلی احترامت می‌گذارم. ولی تو را خواهم کشت»... ماهی سیمین‌فامْ سرانجام خط‌های ارغوانی پوست خود را بر سطح دریا نشان می‌دهد ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...
نخستین بخش از سه‌گانه‌ پی‌پی جوراب‌بلند در کشتی و پی‌پی جوراب‌بلند در دریاهای جنوب... دخترکی نه‌ساله به تنهایی در خانه‌ای چوبی در وسط باغی خودرو، واقع در یکی از شهرهای کوچک سوئد، زندگی می‌کند... تقریباً یتیم است، زیرا که مادرش مرده است و پدرش در جزیره‌ی دوردستی در آفریقا حکومت می‌کند... با شادی آمیخته به ترس خود را به دست ماجراهای افسارگسیخته‌ای می‌سپارند... برداشت‌های سنتی از تعلیم و تربیت را دگرگون می‌کند ...
شرکت در اعتصابات کارگری، میل به گیاه‌خواری، بستری‌شدن در تیمارستان، تمایلات همجنس‌گرایانه و… وجوه اشتراکی است که تشخیص راوی، اف، پیرمرد منحرف و نیز پیرمردی که سردسته‌ تروریست‌ها خوانده می‌شود را از یکدیگر برای مخاطب با دشواری همراه می‌کند... تصمیم او مبنی بر تطهیر روح خود از طریق خودآزاری جسمی بهانه‌ای می‌شود تا راوی با تعابیر طنزآمیزی چون محراب‌های فسقلی پلاستیکی، صلیب‌های تزیینی، قدیسه تقلبی و زلم‌زیمبوهای مذهبی به تمسخر کلیسا و اربابان آن بپردازد ...
می‌خواستم از بازی سرنوشت بنویسم. از اینکه چطور فردی که خود را در آستانه مرگ می‌بیند و آماده پذیرش آن است، ناگهان... با مرگ مرتضی و به اسارت درآمدن زلیخا... با به دنیا آمدن «یوسف» بار دیگر زلیخا به زندگی برمی‌گردد... تصور معمول ما همیشه این بوده که آنچه در دوره‌های مختلف تاریخی ایران از سر گذرانده‌ایم تنها مختص به تاریخ ما و ایران زمین بوده است ...