عشق و قتل | سازندگی


آیرا لوین [Ira Levin] یکی از بزرگ‌ترین تعلیق‌نویس‌های ژانر ترسناک است که استیون کینگ او را این‌گونه توصیف می‌کند: «ساعت‌سازِ سوییسیِ رمان‌های سبک تعلیق؛ او کاری می‌کند که کارهای سایر ما مثل ساعت‌سازهای کم‌بها در دراگ‌استورها به‌نظر برسند.» لوین با رمان «بوسه‌ای پیش از مرگ» [A kiss before dying] که برایش جایزه ادگار سال 1954 را به ارمغان آورد، وارد دنیایی ادبی می‌شود که به خواننده امکان نظاره‌کردنِ درونِ ذهنِ جوانی باانگیزه را از دیدگاهی پیچیده و روانشناختی می‌دهد. این رمان با ترجمه حسین یعقوبی در نشر مروارید منتشر شده است.

 آیرا لوین [Ira Levin] بوسه‌ای پیش از مرگ» [A kiss before dying]

موفقیت این رمان تاجایی بود که استیون کینگ، اولین رمان لوین را به عنوان «رمانی هیجان‌انگیز و آمیخته با رئالیسم که محرک‌هایی جالب داستان را به پیش می‌برند» یاد می‌کند. کینگ رمان را منحصربه‌فرد توصیف می‌کند، به عبارتی عنصر کلیدی داستان -افشاگری درمورد شخصی که مرتکب قتلی خاص شده- خواننده را غافلگیر می‌کند. به گفته کینگ «نقطه‌عطفِ واقعیِ داستان، استادانه حدودا در صدوهفتاد صفحه رمان جاسازی شده و اگر در همین لحظه تصادفی یکی از صفحات کتاب را باز کرده و مرور کنید، نوشته‌ها برایتان هیچ مفهومی نخواهند داشت، ولی اگر رمان را از ابتدا کامل خوانده باشید همه‌چیز در کنار هم معنا پیدا می‌کند.»

یک مرد جوان برای تغییر زندگی و تحقق خواسته‌هایش از انجام هیچ کاری دریغ نمی‌کند و هیچ‌چیزی برایش خط قرمز محسوب نمی‌شود حتی ارتکاب قتل! او برنامه‌ها و آرزوهای زیادی در سر دارد و از ظاهر زیبا، فریبندگی و شخصیت زیرک خود برای رسیدن به اهدافش استفاده خواهد کرد. فقط یک مشکل وجود دارد؛ دوروتی که قرار بود بلیتِ او برای زندگی جدیدش باشد، اکنون باردار است. اگر نقشه اول شما شکست بخورد، برای رسیدن به اهدافتان حاضرید تا چه حد پیش بروید؟ اگر قتل بتواند همه مشکلاتتان را حل کند چه؟

لوین در این رمان، به‌گونه‌ای که اطرافیانش او (شخصیت اصلی) را می‌بینند، ما را با شخصیت اصلی‌اش آشنا می‌کند. ما با یک مرد جذاب و فریبنده آشنا می‌شویم که هر زنی با او رابطه داشته باشد -دقیقا همان کاری که دوروتی کرده- خوش‌شانس به حساب می‌آید. دوروتی عاشق شده و فکر می‌کند مرد رویاهایش را پیدا کرده غافل از اینکه به‌خاطر ثروتش و آینده شغلی‌ای که آن مرد می‌تواند از طریق پدرش به دست آورد، هدف قرار گرفته است.

لوین هوشمندانه به‌نحوی خط داستانی را پیش می‌برد که مرتبط با همان زمان و دوره‌ای است که رمان نوشته و منتشر شده. در دوره 1950 بارداری قبل از ازدواج یک رذیلت اخلاقی شدیدا ناپسند به‌شمار می‌آمد و عمده خانواده‌ها آن را عملی نکوهیده می‌دانستند. وقتی دوروتی متوجه می‌شود باردار است، رابطه بین او و معشوقش شکلی جدی به خود می‌گیرد!

«بوسه‌ای پیش از مرگ» یک کتاب تخیلی-جناییِ کلاسیک است که گستره (دامنه) اخلاقیات را بررسی می‌کند. نگریستن به درونِ ذهنِ شخصیتِ اصلی بسیار جذاب است. شخصیت اصلی پیشینه و انگیزه‌ای دارد که باعث می‌شود خواننده مشتاقِ آن جایی از داستان باشد که به نقشه‌های وی منتهی می‌شود. از طرفی اقدامات شخصیت اصلی فراتر از چیزی است که یک فرد معمولی برای محقق‌شدن اهدافش ممکن است انجام دهد. لوین از جنبه‌های روانشناختی با دقت و ملاحظه استفاده می‌کند، همچنین برای سبک‌ترکردن فضای داستان کمی از کمدی هم بهره می‌گیرد.

اگر به‌دنبال یک داستان تخیل‌جناییِ کلاسیک هستید که در طول زمان استوار مانده (از لحاظ محتوایی)، می‌توانید این کتاب را به لیستِ کتاب‌هایی که قرار است بخوانید، اضافه کنید.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

پدر ویژگی‌های بارز یک آنیموس منفی (سایه مردانه) را در خود حمل می‌کند... در جوانی، خودکامه و جسور و بی‌توجه بوده و تا به امروز، تحقیرگر: به مادرت صد دفعه گفته‌ بودم از این پسر مرد در نمی‌آد... تلاش ناکام پیرمرد در دست‌درازی به معصومیت پسر موجب استقرار حس گناهی است که یک قدم تا «انزجار از خود» فاصله دارد. و این فاصله با تنبیه پدر و تایید مادر طی و تبدیل به زخمی عمیق می‌شود... او یک زخمی است که می‌تواند زخم بزند ...
کتاب سه بخش دارد و در هر بخش ماجرا از دید یکی از سه مرد خانواده روایت می‌شود... سه راوی سه نگاه ولی یک سوژه: مادر... تصویر موج‌های هم‌مرکز که یکی پس از دیگری به حرکت درمی‌آیند ولی هرگز به یک‌دیگر نمی‌رسند... از خاله آیرین می‌شنویم و از زندگی و رابطه‌اش با شوهر سابقش بوید،‌ از سوفی، خدمتکار خانه که دلبسته کارل است، ‌از کارل آلمانی و داستان‌های پدربزرگش،‌ از عمه کلارا و عمو ویلفرد و جزییات خانه‌شان و علایق‌شان... در فصل اول پسری سرکش و برادرآزار به نظر می‌آید ولی در فصل دوم وجوه تازه‌ای از شخصیت ...
مدیر کارخانه خبردار می‌شود که یکی از آشنایانش، به نام مهندس مارکو ماشینی ساخته است به اسم کاربوراتور که می‌تواند از خود ماده، جوهر ازلی آن را بیرون بکشد: «مطلق»... پدیده‌های عجیبی تولید می‌شوند: رخدادهای دینی مانند گرایش‌های مذهبی، وعظ و خطابه، معجزات و حتی انواع تعصبات مذهبی... هواخواهان خدای روی کشتی لایروبی! با طرفداران خدای میدان تربیت اسب! درگیر می‌شوند... کلیسای رومی که از آغاز با مطلق مخالفت داشت، سرانجام آن را می‌پذیرد ...
شناخت و نقد ساختار آموزشی چین... با بهره‌گیری از محدودسازی آموزش به ارزیابی‌های کمی و هم با تاثیرگذاری سیاسی- ایدئولوژیک بر اندیشه‌های نوآموزان، آنها را از خلاقیت و آفرینشگری در گستره‌های گوناگون باز می‌دارد... برخی سیاستمداران و روزنامه‌نگاران نامدار امریکا خواستار الگوبرداری از چین در زمینه آموزش شده‌اند!... در چین نیز عبور از سد کنکور که «گائوکائو» نامیده می‌شود آسان نیست ...
ده دلیل برای امید به آینده... ما همیشه داریم علیه زمانِ حال در آرزوی بازگشت به گذشته طلایی می‌اندیشیم... این نزدیک‌بینی تاریخی برای گونه بشر منافع تکاملی دارد و در طول میلیون‌ها سال شکل گرفته است تا خطرات نزدیک بسیار مهم‌تر و جدی‌تر جلوه کنند و باعث هوشیاری انسان برای فرار یا غلبه بر آنها شوند... این مکانیسم تکاملی محمل مناسبی برای سوءاستفاده افراد و گروه‌ها و حکومت‌هایی می‌شود که برای پیشبرد اهداف خود نیاز به ایجاد ترس یا خلق دشمنان و خطرات خارجی دارند ...