بوکر 2022 [Booker Prize] برای نخستین بار به یک رمان هندی اعطا شد.

مقبره شنی» (Tomb of Sand)  گیتانجالی شری [Geetanjali Shree]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، جایزه بین‌المللی بوکر که هر ساله به بهترین اثر داستانی ترجمه شده به زبان انگلیسی اهدا می‌شود، روز گذشته به رمان «مقبره شنی» (Tomb of Sand) اثر گیتانجالی شری [Geetanjali Shree] نویسنده هندی و دیزی راکول مترجم آمریکایی اهدا شد.

رمان مقبره شنی که از هندی به انگلیسی ترجمه شده، نخستین رمان به زبان هندی است که برنده جایزه بوکر بین المللی می شود.

جایزه نقدی ۶۳ هزار دلاری که به برنده این جایزه بوکر اهدا می‌شود، به رسم هر سال بین نویسنده و مترجم اثر تقسیم خواهد شد.

مقبره شنی روایتگر داستان یک پیرزن ۸۰ ساله است که پس از مرگ همسرش دچار افسردگی می‌شود، اما در نهایت به مشکل روحی خود فائق آمده و تصمیم می‌گیرد به پاکستان سفر کند تا با گذشته‌ای روبه‌رو شود که از دوران تقسیم هند به کابوس او تبدیل شده بود.

گیتانجالی شری تاکنون سه رمان و چند مجموعه داستانی نوشته است که به زبان‌های انگلیسی، فرانسه، آلمانی، صربی و کره‌ای ترجمه شده‌اند.

مقبره شنی برای رسیدن به جایزه بوکر از سد فهرستی از پنج نامزد دیگر شامل یک نام جدید (A New Name: Septology VI-VII) نوشته جان فوس ترجمه شده از زبان نروژی، ‎خرگوش نفرین شده (Cursed Bunny) اثر بورا چانگ ترجمه شده از زبان کره‌ای، کتاب‌های یعقوب (The Books of Jacob) نوشته الگا توکارچوک ترجمه شده از زبان لهستانی، بهشت ( Heaven) اثر میکو کاواکامی ترجمه شده از زبان ژاپنی و النا می‌داند (Elena Knows) اثر کلودیا پینیرو ترجمه شده از زبان اسپانیایی.

جایزه بوکر بین‌المللی هر ساله به یک رمان ترجمه شده به زبان انگلیسی اهدا می‌شود که در انگلستان یا ایرلند منتشر شده باشد. هدف از اهدای این جایزه، تشویق ناشر و خواننده به نشر و مطالعه کتاب‌های داستانی از سراسر جهان و معرفی و تبلیغ کار مترجمان است. هم رمان‌ها و هم مجموعه داستان‌های کوتاه واجد شرایط رقابت برای دریافت این جایزه هستند. به نویسنده و مترجم اثر برگزیده مشترکا یک جایزه نقدی ۵۰ هزار پوندی (۶۳ هزار دلاری) اهدا می ‌شود و نویسندگانی که به فهرست کوتاه این جایزه راه پیدا کنند نیز هرکدام یک هزار پوند دریافت می‌کنند.

سال گذشته دیوید دیوپ با رمان «در شب همه خون‌ها سیاه است» جایزه بوکر بین‌المللی را از آن خود کرد و به نخستین برنده فرانسوی تاریخ این جایزه تبدیل شد.

................ هر روز با کتاب ................

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...