کتاب «تاریخ‌نگاری در قلمرو اسلام»، مکتب‌ها، شیوه‌ها و انواع تاریخ‌نگاری نوشته سید صادق سجادی از سوی انتشارات فرهنگ جاوید به تازگی به چاپ رسید. کتاب حاضر نتیجه مطالعات درازدامنِ نگارنده درباره جریان تاریخ‌نگاری در سرزمین‌های اسلامی و تحقیق در متن تاریخ اسلام و ایران است.

تاریخ‌نگاری در قلمرو اسلام»، مکتب‌ها، شیوه‌ها و انواع تاریخ‌نگاری سید صادق سجادی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، کتاب حاضر نتیجه مطالعات درازدامنِ نگارنده درباره جریان تاریخ‌نگاری در سرزمین‌های اسلامی و تحقیق در متن تاریخ اسلام و ایران است. مطالعاتی که حاصل آن‌ها، غیر از کتاب حاضر، صدها مقاله و کتاب درباره حوادث بزرگ و کوچک، اصطلاحات دیوانی و اداری و سیاسی، تاریخ سلسله‌ها و خاندان‌های حاکم بر سرزمین‌های اسلامی، ادوار خاص تاریخی، احوال و سوانح روزگار فرمانروایان بزرگ، کتاب‌شناسی مبسوطِ منابع مهم و معتبر در تاریخ ایران و اسلام و بسیاری زمینه‌های دیگر است.

صادق سجادی طبق آنچه که در مقدمه کتاب اشاره کرده قبلا در مقالات زیادی به بحث تاریخنگاری در قلمرو اسلام پرداخته است و در این مقالات به تعریف تاریخ و نحوه تاریخنگاری در قلمرو اسلامی اشاره کرده و آورده است: «موضوع تاریخ یعنی آنچه از عوارض ذاتی آن بحث می‌کند، بررسی حوادث و تحولاتی است که در اندیشه و حیات آدمی ‌رخ می‌دهد؛ و مفهوم تاريخ، یعنی مجموع صفاتی که تصور «تاریخ» حاوی آن است، دربردارنده مجموع خصایص و صفات همان حوادث و تحولاتی است که موضوع «تاریخ» به‌شمار می‌آید.»

در بخش دیگری درباره تاریخ‌نگاری در قلمرو اسلامی می‌نویسد: «بنا‌بر آنچه درباره انگیزه‌های تاریخ‌نگاری و اهداف مورخ در تصنیف یا تألیف اثر تاریخی گفته‌اند، یا خود از آراء مورخان پیداست، جدا انگاشتن این‌دو از یكدیگر دشوار است. نخستین انگیزه‌های تاریخ‌نگاری در عصر اسلامی ‌را باید در قرآن و حدیث جست‌و‌جو کرد که اشارات تاریخی آنها به اقوام و امم پیشین، شوقی نیرومند برای گردآوری اطلاعات بیشتر و د‌قیق‌تر دربارۀ آن اقوام ایجاد کرد (قرشی، ۳۰۰). از آن سوی بسط اندیشه «امت اسلامی» و توصیه به پیروی از سیره پیامبر(ص) در شئون زندگی فردی و اجتماعی، خود بزرگ‌ترین انگیزه ضبط و نقل سیره و مغازی پیامبر(ص)، و نخستین گام‌ها درتكوین تاریخ‌نگری و پیدایی تاریخ‌نگاری شد. هم از این‌روست که تاریخ‌نگاریِ اوایل دوره اسلامی‌ با سیره و حدیث و تفسیر پیوندی عمیق داشت.»

کتاب «تاریخ‌نگاری در قلمرو اسلام» نوشته صادق سجادی در 324 صفحه، به بهای 80 هزار تومان به تازگی از سوی انتشارات فرهنگ جاوید به چاپ رسید و روانه کتابفروشی‌ها شد.

[این کتاب پیش از این توسط سازمان سمت منتشر شده بود.]

................ هر روز با کتاب ...............

راسکلنیکوف بر اساس جان‌مایه‌ای از فلسفه هگل دست به جنایت می‌زند... انسان‌ها را به دو دسته تقسیم می‌کند: نخست انسان‌های عادی که می‌بایست مطیع باشند و حق تجاوز از قانون را ندارند و دوم انسان‌های که او آن را «مافوق بشر» یا غیرعادی می‌نامد و اینان مجازند که برای تحقق اهداف والای خود از قانون عدول کنند... به زعم او همه‌ی قانون‌گذاران و بنیان‌گذاران «اصول انسانیت» به نوعی متجاوز و خونریز بوده‌اند؛ ناپلئون، سولن و محمد را که از او تحت عنوان «پیامبر شمشیر» یاد می‌کند از جمله این افراد استثنایی می‌‌داند ...
انقلابی‌گری‌ای که بر من پدیدار شد، حاوی صورت‌های متفاوتی از تجربه گسیختگی و گسست از وضعیت موجود بود. به تناسب طیف‌های مختلف انقلابیون این گسیختگی و گسست، شدت و معانی متفاوتی پیدا می‌کرد... این طیف از انقلابیون دیروز بدل به سامان‌دهندگان و حامیان نظم مستقر می‌شوند... بخش زیادی از مردان به‌ویژه طیف‌های چپ، جنس زنانه‌تری از انقلابی‌گری را در پیش گرفتند و برعکس... انقلابی‌گری به‌واقع هیچ نخواستن است ...
سند در ژاپن، قداست دارد. از کودکی به مردم می‌آموزند که جزئیات را بنویسند... مستند کردن دانش و تجربه بسیار مهم است... به شدت از شگفت‌زده شدن پرهیز دارند و همیشه دوست دارند همه چیز از قبل برنامه‌ریزی شده باشد... «هانسه» به معنای «خودکاوی» است یعنی تأمل کردن در رفتاری که اشتباه بوده و پذیرفتن آن رفتار و ارزیابی کردن و تلاش برای اصلاحش... فرایند تصمیم‌سازی در ژاپن، نظام رینگی ست. نظام رینگی، نظام پایین به بالا است... این کشور را در سه کلمه توصیف می‌کنم: هارمونی، هارمونی، هارمونی! ...
دکتر مصدق، مهندس بازرگان را مسئول لوله‌کشی آب تهران کرده بود. بعد کودتا می‌شود اما مهندس بازرگان سر کارش می‌ماند. اما آخر هفته‌ها با مرحوم طالقانی و دیگران دور هم جمع می‌شدند و از حکومت انتقاد می‌کردند. فضل‌الله زاهدی، نخست‌وزیر کودتا می‌گوید یعنی چه، تو داری برای من کار می‌کنی چرا از من انتقاد می‌کنی؟ بازرگان می‌گوید من برای تو کار نمی‌کنم، برای مملکت کار می‌کنم، آب لوله‌کشی چه ربطی به کودتا دارد!... مجاهدین بعد از انقلاب به بازرگان ایراد گرفتند که تو با دولت کودتا همکاری کردی ...
توماس از زن‌ها می‌ترسد و برای خود یک تز یا نظریه ابداع می‌کند: دوستی بدون عشق... سابینا یک‌زن نقاش و آزاد از هر قیدوبندی است. اما ترزا دختری خجالتی است که از خانه‌ای آمده که زیر سلطه مادری جسور و بی‌حیا قرار داشته... نمی‌فهمید که استعاره‌ها خطرناک هستند. نباید با استعاره‌ها بازی کرد. استعاره می‌تواند به تولد عشق منجر شود... نزد توماس می‌رود تا جسمش را منحصر به فرد و جایگزین‌ناپذیر کند... متوجه می‌شود که به گروه ضعیفان تعلق دارد؛ به اردوی ضعیفان، به کشور ضعیفان ...