در تازه‌ترین اثر از منشورات مرکز اسناد انقلاب اسلامی تحلیلی بر روزنامه‌های جامعه، توس و نشاط در «زنجیره‌ای‌ها» بررسی می‌شود.

زنجیره‌ای‌ها سمیه زمانی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از فارس، این اثر تحقیق جامعی درباره جوسازی‌های سه روزنامه جامعه، توس و نشاط است. به تعبیر نویسنده «مسئله اصلی کتاب، کشف لایه‌های نظری پنهان در این سه روزنامه است که با تمرکز بر نظریه گفتمان صورت می‌گیرد.»

«زنجیره‌ای‌ها» قصد دارد تا با تحلیل سیاسی روزنامه‌های جامعه، توس و نشاط، فضای سیاسی بازه زمانی ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ را بازنمایی کند.

این اثر مشتمل بر دو بخش و هر بخش شامل دو فصل است. فصل اول بخش نخست، چهارچوب روش‌شناختی اثر را دربرمی‌گیرد. نویسنده با کاربرد روش نوین فرکلاف به تحلیل گفتمان انتقادی سه روزنامه جامعه، توس و نشاط پرداخته است. بر مبنای این روش، در گام اول به انتخاب داده‌ها از میان صفحات متعدد این سه روزنامه پرداخته شده و سپس با نمونه‌گیری بر مبنای تصادف، تعدادی متن از میان گزینه‌های موجود انتخاب شده است. سپس برمبنای روش فرکلاف متن‌های برگزیده در تحلیل انتقادی گفتمان شامل سه مرحله وابسته به هم توصیف متن، تفسیر و تبیین مورد واکاوی قرار گرفته است.

فصل دوم این بخش با عنوان «رسانه و تحلیل سیاسی» به کاربست نظریه گفتمان فرکلاف پرداخته است. در این راستا ابتدا نقش رسانه‌ها در ایجاد تحلیل‌های سیاسی ترسیم شده و سپس به تحلیل و گفتمان‌سازی آنها در قالب چارجوب انتخاب شده پرداخته می‌شود.

فصل اول بخش دوم اثر حاضر با عنوان «بازنمود گفتمان اصلاحات در سه روزنامه»، به بررسی پیدایش سه روزنامه و ایدئولوگ‌های آنها پرداخته است. نویسنده در این فصل درصدد است که نحوه تاثیرگذاری اندیشه اصلاحات در این روزنامه‌ها و تاثیرپذیری را مورد واکاوی قرار دهد. در این راستا با معرفی عده‌ای از کنشگران مطبوعاتی اصلاح‌طلب به اثر جنبه نظری و علمی می‌دهد. نویسنده در فصل دوم این بخش موضوع را تخصصی‌تر کرده و به کاربست متون روزنامه‌های یاد شده پرداخته است. در این زمینه به بررسی زمینه‌های گفتاری و ساختاربندی موضوعات یاد شده می‌پردازد و حملات این روزنامه‌ها به آموزه‌های دینی و انقلاب اسلامی را نشان می‌دهد.

کتاب «زنجیره‌ای‌ها» با قیمت ۳۶۰۰۰ به قلم سمیه زمانی و به همت موسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

شاه می‌خواست بین استبداد پادشاهی سنتی و سنت دموکراتیک غربی آشتی ایجاد کند... اصلاحات ارضی موجب کاهش شدید پایگاه اقتدار سنتی زمین‌دارها و توسعه پایگاه اقتدار محدود شاه شد؛ سپاه‌های دانش، بهداشت و ترویج و آبادانی فاصله بین مناطق شهری و روستایی را پر کردند و نفوذ و کنترل رژیم بر حوزه‌های دور از دسترس را میسر نمودند ضمن آنکه به گسترش ماشین نظامی شاه مشروعیت بخشیدند... بیشتر تحلیل‌ها و داده‌ها مربوط به دهه 1340و 1350 است ...
نازی‌ها در فیلم‌های زندگینامه‌ای‌شان درباره چهره‌هایی چون بیسمارک یا فردریک کبیر وجوهی از شخصیت آنها را پررنگ می‌کردند که یادآور تصویری بود که در رسانه‌ها از هیتلر ساخته بودند... فیلمفارسی‌های روستایی نیمه نخست دهه چهل در تبلیغ اصلاحات ارضی گشاده‌دستند... ساختمان پلاسکو و فروشگاه بزرگ ایران که در فیلم‌های دهه چهل تجدد و مصرف‌گرایی را نمایندگی می‌کنند، در اخلاف دهه پنجاهی آنها وسیله‌ای برای نمایش شکاف طبقاتی‌اند ...
هفته‌هاست که حتی یک ماهی نیامده است که به طعمه‌ی قلاب‌های او دهن بزند، ولی ناامید نمی‌شود و برای بار هشتاد و پنجم راه دریا را در پیش می‌گیرد... وقت ظهر، ماهی بزرگی به قلاب می‌اندازد... ماهی در اعماق حرکت می‌کند و قایق را به دنبال خود می‌کشد...ماهی‌گیر پیر زمزمه می‌کند: «ای ماهی، من دوستت دارم و احترامت می‌گذارم، خیلی احترامت می‌گذارم. ولی تو را خواهم کشت»... ماهی سیمین‌فامْ سرانجام خط‌های ارغوانی پوست خود را بر سطح دریا نشان می‌دهد ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...
نخستین بخش از سه‌گانه‌ پی‌پی جوراب‌بلند در کشتی و پی‌پی جوراب‌بلند در دریاهای جنوب... دخترکی نه‌ساله به تنهایی در خانه‌ای چوبی در وسط باغی خودرو، واقع در یکی از شهرهای کوچک سوئد، زندگی می‌کند... تقریباً یتیم است، زیرا که مادرش مرده است و پدرش در جزیره‌ی دوردستی در آفریقا حکومت می‌کند... با شادی آمیخته به ترس خود را به دست ماجراهای افسارگسیخته‌ای می‌سپارند... برداشت‌های سنتی از تعلیم و تربیت را دگرگون می‌کند ...