کتاب «سفر به جنوب ایران» نوشته آلبرت ‌هوتم شیندلر [Albert Houtum-Schindler] به کوشش و گزارش حسین مسرت منتشر شد. هوتم شیندلر از مهندسان تلگراف بود که در دوره قاجاریه برای کار به ایران آمد.

سفر به جنوب ایران» نوشته آلبرت ‌هوتم شیندلر [Albert Houtum-Schindler]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، انتشارات یزدا با همکاری مرکز کرمان شناسی کتاب «سفر به جنوب ایران» نوشته آلبرت ‌هوتم شیندلر را به کوشش و گزارش حسین مسرت با شمارگان ۲۰۰ نسخه، ۲۰۸ صفحه و بهای ۶۵ هزار تومان منتشر کرد. این کتاب شامل سفرنامه سر آلبرت هوتم شیندلر به جنوب ایران به استان‌های یزد، کرمان و بندرعباس است.

سر آلبرت هوتم شیندلر (درگذشته به سال ۱۹۱۶) شرقشناس و پژوهشگر انگلیسی اما اتریشی نژاد مسائل ایران بود. او تحصیلات آکادمیک را در دانشگاه لایپزیگ و در رشته مهندسی به پایان برد. به سال ۱۸۶۸ برای کار در حوزه تلگراف به ایران آمد و پس از گذشت هشت سال از فعالیتش، حکومت ایران وی را برای بازرسی خدمات تلگراف استخدام کرد. او به دستور ناصرالدین‌شاه قاجار به سال ۱۸۷۹ میلادی مأمور کشیدن خط سیم تلگراف از تهران تا بوشهر از مسیر کاشان، اصفهان، یزد، کرمان و بندرعباس شد.

هوتم شیندلر به سال ۱۸۸۲ به عنوان مدیر کل معادن فیروزه خراسان منصوب شد. پس از گذشت هفت سال بانک شاهنشاهی او را به عنوان بازرس به استخدام خود درآورد. اما این شغل او دو سال بیشتر دوام نداشت و به سال ۱۸۹۴ از کار برکنار شد اما دولت وقت ایران دوباره او را به عنوان رایزن مسائل مربوط به خارجی‌ها به استخدام خود درآورد.

میانه سال‌های ۱۹۰۲ تا ۱۹۱۱ او به مقام افتخاری سرکنسولی سوئد رسید. در همین زمان از سوی دولت ایران بدو نشان شیر و خورشید و از سوی دولت بریتانیا نشان امپراتوری هند اهدا شد. هوتم شیندلر در زمان فعالیتش در ایران به گوشه و کنار کشور سفر کرد و اطلاعات گسترده‌ای از جغرافیا، تاریخ، فرهنگ، زبان و... را گردآوری و ثبت کرد. او و نوشته‌هایش حتی در زمان حیات نیز مرجعی ارزنده برای پژوهشگران و مسافران سیاست‌مدارانی که علاقه‌ای بر روی کار در زمینه ایران داشتند، بود.

تصحیح «سفر به جنوب ایران» بخش‌های متعددی دارد. در بخش دیباچه کتاب، اهداف تصحیح، یافته‌های پژوهشی، روش تصحیح، روش تطبیق با متن آلمانی و... بحث شده‌اند. تصحیح این سفرنامه بر مبنای دو نسخه خطی موجود در کتابخانه‌های ملی، ملک و مجلس شورای اسلامی ایران با نام­‌های «سفرنامه یزد» و «سفر به قم و کاشان و...» و تطبیق با متن آلمانی آن انجام شده است.

در بخش «درآمدی بر سفر به جنوب ایران» اهمیت سفرنامه‌های فارسی، فهرست سفرنامه‌ها درباره یزد، اهمیت و ارزش سفر به جنوب ایران، معرفی منابع و مقالات درباره سفر به جنوب، معرفی نسخه‌های خطی سفرنامه، مستنداتی درباره نویسنده سفرنامه و کارنامه زندگی و آثار هوتم شیندلر طرح شده‌اند.

بخش بعدی کتاب متن سفرنامه است که شامل این قسمت‌هاست: «از کاشان تا اصفهان»، «از اصفهان تا یزد»، «از یزد تا کرمان»، «از کرمان تا بندرعباس»، «برگشت از بندرعباس به کرمان»، «از کرمان تا اصفهان»، «از کرمان به یزد تا طهران» و «از یزد تا طهران».

«واژه نامه متن سفرنامه»، «توضیح اعلام انسانی متن سفرنامه» و «کتابنامه» بخش‌های بعدی کتاب هستند. پیوست‌های کتاب نیز از این قرار است: «ترجمه سفر به جنوب ایران ۱۸۷۹ بخش استان یزد» و «نمونه چاپ به زبان آلمانی». کتاب همچنین بخش‌هایی با عنوان «پیشینه تلگراف در جهان و ایران» و «نمونه تلگراف‌های قاجاری» و «کارنامه آثار حسین مثرت» نیز دارد.

از دیگر سفرنامه‌های شیندلر که در دهه اخیر بازنشر شده‌اند می‌توان به «سفرنامه شیندلر به خراسان» اشاره کرد. این کتاب به اهتمام فرشاد فرشباف ‌ابریشمی توسط انتشارات خانه تاریخ و تصویر ابریشمی روانه کتابفروشی‌ها شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

آثاری از این دست فقط ما را عالم‌تر یا محقق‌تر نمی‌کنند، بلکه حال ما را خوش‌تر و خوب‌تر می‌کنند... می‌گوید مفاهیم اخلاقی 8 تاست... ما نخست قهرمانان اخلاقی و قدیسان اخلاقی و فرزانگان اخلاقی (به صورت خلاصه اسوه‌های اخلاقی) را تشخیص می‌دهیم، سپس می‌گوییم هر چه در اینها هست، از نظر اخلاقی خوب یا درست یا فضیلت است... اما ما نمی‌توانیم به احساسات و عواطف صرف تکیه کنیم... ممکن است کسی از یک جنبه الگو باشد و از جنبه‌های دیگر خیر... پس ما معیاری مستقل از وجود الگوها یا اسوه‌ها داریم! ...
شناخت ما از خودمان را معطوف به نوشته‌های غیرایرانی کردند... سرنوشت تاسیس پارلمان در ایران با مشاهدات سفرنامه‌نویسان گره خورده... مفهوم و کارکرد پارلمان در اواخر دوره ناصری... مردم بیشتر پیرو و تابع بودند، یعنی متابعت و اطاعت از دالِّ سیاسی مرکز قدرت، امری پذیرفته شده تلقی می‌شده ... مشورت برای نخبگان ایرانی اغلب جنبه تاسیسی نداشته و تنها برای تایید، ‌همفکری و یاری‌دهندگی به شاه مورد استفاده قرار می‌گرفته... گفت‌وگو و تعاملی بین روشنفکران ملی‌گرا و روحانیون مشروطه‌خواه ...
با خنده به دنیا آمده است... به او لقب سفیر شادی، خنده و گشاده‌رویی می‌دهند... از لرزش بال حشره‌ای تا آه زنی در حسرت عشق را می‌تواند بشناسد و تحلیل کند... شخصیتی که او به‌عنوان معجزه‌گر در روابط انسانی معرفی می‌کند و قدرت‌اش را در برقراری و درک ارتباط با آدم‌ها و سایر موجودات به‌تفصیل نشان می‌دهد، در زندگی شخصی خود عاجز از رسیدن به تفاهم است ...
سرچشمه‌های ایران‌دوستی متعدد هستند... رفتار دوربین شعیبی در مکان مقدسی مثل حرم، رفتاری سکولاریستی است... جامعه ما اما جامعه بیماری است و این بیماری عمدتا محصول نگاه سیاسی است. به این معنا که اگر گرایش‌های دینی داری حتما دولتی و حکومتی هستی و اگر می‌خواهی روشنفکر باشی باید از دین فاصله بگیری... در تاریخ معاصر همین روس‌ها که الان همه تکریم‌شان می‌کنند و نباید از گل نازک‌تر به آنها گفت، گنبد امام رضا (ع) را به توپ بستند اما حرم امن ماند ...
با بهره‌گیری از تکنیک کات‌آپ و ‌تکه‌تکه کردن روایت، متن‌هایی به‌ظاهر بریده‌ و ‌بی‌ربط را نوشته ‌است، تکه­‌هایی که در نهایت همچون پازلی نامرئی خواننده را در برابر قدرت خود مبهوت می‌کند... با ژستی خیرخواهانه و گفتاری مبتنی بر علم از هیچ جنایتی دریغ نمی‌کند... مواد مخدر به نوعی تسلط و کنترل سیستم بدن ‌ِفرد معتاد را در دست می‌گیرد؛ درست مانند نظام کنترلی که شهروندان بدون آن احساس می‌کنند ناخوش‌اند، شهروندانی محتاج سرکوب امیال­شان... تبعید‌گاهی‌ پهناور است که در یک کلمه خلاصه می‌شود: مصونیت ...