کتاب «تغییرات اقلیمی و حقوق بشر» [‌Climate change and human rights : an international and comparative law perspective] که به تازگی توسط انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شده است، مسئله جدیدی را در حوزه آلودگی‌های زیست‌محیطی مطرح می‌کند.

تغییرات اقلیمی و حقوق بشر» [‌Climate change and human rights : an international and comparative law perspective] اتاویو کیریکو»[Ottavio Quirico

به گزارش کتاب نیوز به نقل از تسنیم، کتاب «تغییرات اقلیمی و حقوق بشر» با ترجمه علیرضا گودرزی توسط انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شد و در دسترس علاقه‌مندان به مباحث پیرامون محیط زیست قرار گرفت.

کتاب حاضر که به قلم «اتاویو کیریکو»[Ottavio Quirico]، دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه نیوانگلند در استرالیا و «مولود بومقار»، استاد دانشکده حقوق دانشگاه پیکاردی فرانسه نوشته شده، تلاش دارد تا رابطه تغییرات اقلیمی و حقوق بشر را از منظر حقوق بین‌الملل و حقوق تطبیقی مورد بررسی قرار دهد.

زندگی هیچ انسانی روی کره خاکی مصون از تغییرات اقلیمی و واکنش طبیعت به عملکرد ما انسان‌ها نیست. هرچند تلاش‌هایی در جهت حفظ محیط زیست و کند کردن این تغییرات صورت گرفته، اما در دیگر سوی این میدان، سیاست‌ دولت‌ها منجر به کمرنگ شدن این اقدامات می‌شود. در این موارد، مصلحت جهانی قربانی نظام سرمایه‌داری می‌شود. نمونه‌ای از آن، خروج آمریکا به عنوان یکی از اصلی‌ترین کشورهای تولید گازهای گلخانه‌ای در جهان از توافق آب و هوایی پاریس است.

از نظر کارشناسان و فعالان حوزه محیط زیست توجه به تغییرات اقلیمی در رسانه‌ها و در میان مردم بعد از شیوع ویروس کرونا، به حاشیه رفت؛ این در حالی است که عدم توجه به مسئله‌ای به این مهمی ممکن است خود در سال‌های آتی به غده‌ای چرکین و ویروسی بس خطرناک‌تر از کرونا تبدیل شود. تغییراتی که چهره زمین را دگرگون می‌کند، فقر و مهاجرت‌های اجباری را به همراه دارد و سلامت همه موجودات را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. در این وانفسا و در میان کشاکش دولت‌ها و ملت‌ها، یک پرسش حیاتی وجود دارد که کمتر به آن پرداخته شده است: حقوق بشر در این میان چه جایگاهی دارد؟ آیا از این منظر می‌توان تاحدودی شرایط موجود را مدیریت کرد و سیاست‌ دولت‌ها را محدود؟

کتاب «تغییرات اقلیمی و حقوق بشر» تلاش دارد به این دست از پرسش‌ها پاسخ دهد. هدف این کتاب، پرداختن به ارتباط میان حقوق بشر و تغییرات اقلیمی از طریق تفحص در مسائل مثبت حقوقی از دیدگاه حقوق بین‌الملل و حقوق تطبیقی است. اساس این پژوهش تعهدات سه‌گانه حقوق بشر است که عبارت‌اند از وظیفه احترام، حمایت و ایفای حقوق بشر نسل اول، دوم و سوم.

کتاب حاضر از چهاربخش شامل بررسی مباحثی چون چهارچوب کلی و طرح مباحثی چون تعادل حقوق بشر در سیاست‌های اقلیمی، مسئولیت حقوق بشری بخش خصوصی در قبال تغییرات اقلیمی، تغییرات اقلیمی و حق‌های بشری، تأثیر تغییرات اقلیمی بر مهاجرت، ارتباط تجارت و تغییرات اقلیمی، چشم‌انداز نهادها و انسجام سیستماتیک میان تغییرات اقلیمی و حقوق بشر در ملل متحد و... اشاره کرد.

نویسندگان این اثر تأکید می‌کنند که طرح بحث رابطه میان حقوق بشر و تغییرات اقلیمی پدیده‌ای جدید است. تاکنون تلاش‌هایی از این منظر صورت گرفته، اما به نتیجه خاصی نرسیده است که از این موارد می‌توان به دادخواست قوم اینوییت در سال 2005 میلادی به کمیسیون آمریکایی حقوق بشر مبنی بر نقض حقوق بشر توسط آمریکا با انتشار گازهای گلخانه‌ای اشاره کرد، یا ادعای قوم قطب‌نشین آتاباسکان علیه دولت کانادا در سال 2013 اشاره کرد. از این منظر، پژوهش‌های این‌چنینی می‌تواند برای علاقه‌مندان به حفظ محیط زیست خواندنی و آغازگر راهی جدید باشد برای همه کسانی که از گرمایش بی‌رویه زمین و یک بام و دو هوای دولت‌ها در این زمینه، به ستوه آمده‌اند.

................ هر روز با کتاب ...............

کلیسای کاتولیک نگران به‌روزشدن علوم و انحراف مردم از عقاید کلیسا بود... عرب‌ها میانجی انتقال مجدد فرهنگ یونان باستان به اروپا شدند... موفق شد از رودررویی مستقیم با کلیسای کاتولیک بپرهیزد... رویای دکارت یافتن روشی برای تبیین کلیه پدیده‌های طبیعی در چارچوب چند اصل بنیادی بود... ماده ماهیتاً چیزی جز امتداد یا بعد مکانی نیست... شناخت یا معرفت را به درختی تشبیه کرد که ریشه‌هایش متافیزیک هستند، تنه‌اش فیزیک و شاخه‌هایش، علوم دیگر ...
وازهه که ما چرا نباید کتاب بخوانیم اما... مال اون‌وقتاس که مردم بیکار بودن... «لایک» نداره. بیشتر کتابا حتی ازشون «کپشن»م درنمیاد یا اگه درمیاد لایک‌خور نیست... بهداشتی هم نیست. آدم هرورقی که میخواد بزنه، باید انگشت‌شو تفمال کنه... میدونید همون درختا اگه برای کتاب قطع نشن، میتونن چقدر ذغال لیموی خوب بدن و چقدر قلیون دوسیب... کی جواب کله‌های سم‌گرفته ما رو میده؟... ندونی این هفته «فاطما گل» چیکار کرده، تو دورهمی نمیتونی تو بحس شرکت کنی ...
به سه دهه نخست انقلاب نیز می‌پردازد و تا انتخابات پرحاشیه‌ی سال 1388 و آغاز دومین دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد هم پیش می‌‌رود... تاریخ ایران را صرفا در حیات سیاسی و حکومت صاحبان قدرت و شاهان خلاصه نکرده که در حیات جمعی مردم و زیست اجتماعی آنها نیز مشاهده و دنبال می کنند و براین اساس به بررسی دنیای ایرانی و تاریخ آن پرداخته و برای این منظور فراتر از مرزهای کنونی رفته که همانا هویت ایرانی است... آن را بستری برای شناخت و درک ایران امروز می‌سازد ...
بیشترین اخبار مربوط به مبارزه کارگران و به خصوص شوراهای کارگری در نشریات گروه‌های چپ منعکس می‌شد... نقش آیت‌الله طالقانی نیز در ترویج زبان شوراها بسیار مهم بود... منطق دیگری بر ذهنیت کارگران حکمفرما شد... کارگران اغلب از داشتن نماینده واقعی و مقتدر محروم بودند... انحلال نهاد شوراها، اخراج یا بازداشت فعالین مستقل و غیراسلامی در گسست «قدرت دوگانه» شورا و مدیریت، نقش بسیار مهمی داشت ...
نزول از نظم اخلاقی کامو به تحقیر آیرونیک ساراماگو... یکی از اولین‌ مبتلایان، مردی است که در حال رانندگی با ماشین، بینایی خود را از دست می‌دهد. این لحظه بسیار شبیه مسخ کافکاست... راننده‌ ناآرامی نمی‌کند، جیغ نمی‌کشد و شکایتی نمی‌کند. چیزی که او می‌گوید این است: «کسی من را به خانه می‌برد لطفا؟»... مدام ما را به یاد اردوگاه‌های زندانیان سیاسی می‌اندازد، به یاد بی‌عدالتی‌های کاپیتالیسم بدون اندکی خودداری، به یاد سردی و خشکی بروکراسی ...