کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» تازه‌ترین اثر تألیفی خسرو ناقد در سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران عرضه می‌شود.

به گزارش ایسنا، در معرفی این کتاب عنوان شده است: خسرو ناقد در کتاب خود به بررسی و نقد بعضی نظریه‌های مطرح‌شده در اصلی‌ترین اثر ماکس هورکهایمر و تئودور آدورنو، نویسندگان کتاب «دیالکتیک روشنگری» پرداخته است. او مدعیات این دو متفکر مکتب فرانکفورت را تشریح می‌کند و تأثیراتی را نشان می‌دهد که نظریه‌های این دو اندیشمند آلمانی بر جریان‌های روشنفکری و اغلب چپ‌گرا به‌جا گذاشته و باعث شده است که آنان بی‌پروا همۀ دستاوردهای روشنگری و مدرنیتۀ منتج از آن را در جوامع دمکراتیک نفی کنند.

کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» در دو فصل و یک پیوست تدوین و تنظیم شده است. فصل اول با تاریخچۀ انتشار کتاب «دیالکتیک روشنگری»، مهم‌ترین و مشهورترین اثر مشترک هورکهایمر و آدورنو آغاز می‌شود. سپس به‌منظور پاسخ به این پرسش که «نظریۀ انتقادی» چیست، مسیری نشان داده می‌شود که نویسندگان کتاب از نظریۀ نقاد تا نقد روشنگری طی کردند. بررسی انتقادی نظریه‌های اصلی کتاب دیالکتیک روشنگری از مباحث دیگر این فصل است که در آن نکاتی از نقدها و نظرهای برخی از متفکران و صاحب‌نظران بر این اثر بازگو و بررسی شده است. بخشی نیز به یکی از نظریه‌های مناقشه‌انگیز هورکهایمر و آدورنو اختصاص داده شده است که در آن رابطه‌ای میان اثبات‌گرایی و صنعتِ فرهنگ با تمامیت‌خواهی برقرار کرده‌اند. در پایان این فصل به این پرسش پاسخ داده شده که آیا آن‌گونه که نویسندگان کتاب ادعا می‌کنند توحش و توتالیتاریسم پیامد روشنگری است.

خسرو ناقد فصل دوم را به‌طور کلی به مباحثی دربارۀ روشنگری اختصاص داده است. ابتدا «زمینۀ معناشناسی روشنگری» و خطوط کلی مفاهیم متفاوت روشنگری را ترسیم کرده و سیر روشنگری را به ترتیب زمانی و تاریخی پیگیری کرده است. کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» با مرور بر برخی آرای منتقدان و مخالفان روشنگری ادامه می‌یابد و در بحثی نسبتاً  گسترده دربارۀ «آیندۀ روشنگری» از جمله این پرسش مطرح شده که آیا روشنگری عقیم مانده است.

بررسی و نقد ترجمۀ فارسی کتاب «دیالکتیک روشنگری» پیوستی است که ناقد در آن برخی از خطاهای مترجمان را نمونه‌وار نشان داده است. کتاب در نهایت با ملاحظاتیِ کلی و کوتاه دربارۀ امر ترجمه به پایان می‌رسد.

کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» در واقع مدخلی است بر مطالعۀ کتاب «دیالکتیک روشنگری» و نیم‌نگاهی است انتقادی به برخی مباحث اصلی و پیرامونی آن. افزون بر این‌ها کوشش شده است تا برخلاف متن کم‌وبیش پیچیدۀ اصل کتاب به زبان آلمانی، با بیانی روشن و شفاف و البته با روشی انتقادی، دیدگاه‌ها و نظریه‌های اساسی هورکهایمر و آدورنو و همچنین مباحث جانبی کتاب آنان، نه تنها برای دانشجویان و پژوهشگران فلسفه و علوم اجتماعی، بلکه برای علاقه‌مندان عام این‌گونه مباحث نیز بازگو شود.

«نشر نی» کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» را در ۱۸۰ صفحه و با قیمت ۲۴ هزار تومان در فروردین امسال منتشر کرده است. این ناشر سال گذشته هم کتاب «خردکشی، روشنفکران و انقلاب اکتبر» نوشتۀ خسرو ناقد را منتشر کرد که چاپ سوم آن نیز در نمایشگاه کتاب امسال عرضه می‌شود.

سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از ۴ تا ۱۴ اردیبهشت‌ماه در مصلای تهران برگزار می‌شود.

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...