پسر کوچکی دارد اذان می‌گوید. اذان که تمام شد، امام جماعت بر می‌خیزد و اقامه را به جا می‌آورد:

"عجلوا بالصلاة ... عجلوا بالصلاة ..."

ندایی آسمانی است که به نشستن سر سفره‌ی نور می‌خواند و این بار این صدا از حنجره‌ی پسر پاکی بر می‌خیزد که لحظه‌ای چند پیش، اذان می‌گفت. سرهای مشغول به غیر را دارد فرا می‌خواند، که وقت گشوده شدن درهای لاجوردین آسمان رسیده و نه فرستاده و نماینده، که رب الارباب خودش بر سر سفره‌اش نشسته و ملاقات حضوری می‌پذیرد.

آمدنی‌ها آمدند و ماندنی‌ها ماندند. جماعتی‌ها با هم و تکی‌ها جدای از هم:

"الله اکبر تکبیر الاحرام "

نماز آغاز شده است. دل به بوستان نماز می‌سپاری و تا "السلام علیکم و رحمه الله و برکاته " سعی می‌کنی که در حد توانت به چیزی جز همین اتصال حضور فکر نکنی.

نماز تمام شده است و جماعت به سجده می‌روند و شکر بر جای می‌آورند. تشکر از خدایشان که اجازه‌ی حضور در این قیام و قعود را صادر فرمود. خواستنی‌ها را می‌خواهند. گفتنی‌ها را می‌گویند. گلایه‌ها و شکوائیه‌ها و سپاس‌ها یکی یکی به آسمان پر می‌گیرند و تو می‌مانی و خودت...

دستی که از مهر و تسبیح تربت به آسمان بر آمده و روی جلد کتاب نقش بسته، شبیه دست تو نیست که می‌خواهی قدری از این خاک ارتفاع بگیری؟!

از جمله کتابهایی که از میرزا جواد آقا ملکی تبریزی به زبان فارسی برگردانده شده، کتاب اسرار الصلاة است که بهانه و واسطه‌ی تغییرات بسیاری از اهالی معرفت شده است.

کتاب در دو قسم، پنج باب و 46 فصل و 376 صفحه تنظیم و چاپ شده است. تقسیم بندی کتاب حاکی از اهمیت مسائل طرح شده بوده و از نگاه موشکافانه‌ این عارف بزرگوار به آن حکایت می‌کند.

"بدان که چون طهارت از کلیدهای نماز به شمار می آید _ چنان که صریح برخی روایات است _ پس سخن در برخی از اسرار آن را مقدم کردم ." قسم اول در بیان برخی از اسرار طهارت در پنج باب به شرح زیر است:

باب اول: تفکر در طهارت.

باب دوم: تخلی که خود شامل دو فصل از آداب و مستحبات و پندهای طهارت است.

باب سوم: درباره‌ی وضو در شش فصل به ترتیب: آداب ظاهری وضو، مسواک، آغاز از راست، پندهای وضو، توبه و اسرار آن و نهایتا وضوی واجب و مستجب تنظیم شده است.

باب چهارم: درباره‌ی اقسام طهارت و در هفت فصل است. غسل، حمام، نوره، ناخن گرفتن، اصلاح صورت، عطر زدن، تیمم.

باب پنجم: در هفت فصل به ترتیب:  لباس، مستحبات لباس، اوقات شریفه، روز عید، اختصاص روزها به ائمه و مکان.

قسم دوم کتاب درباره‌ی نماز عنوان یافته و در سه باب تنظیم شده است.

باب اول: تاملاتی سودبخش برای نمازگزار در چهار فصل: معنای نماز، در صرفا ظاهری نبودن نماز، احادیث نماز، حالاتی که نماز با آنها کامل می‌شود.

باب دوم: اعمال پیش از شروع نماز در هشت فصل: روی نمودن به قبله، خوف و رجا، هراس از بدفرجامی، رجا و حقیقت آن، اسباب رجا، قیام و ایستادن، نیت، اذان و اقامه.

باب سوم: در یازده فصل: افعال و اسرار نماز، تکبیر و قیام، قرائت، تفسیر سوره فاتحه، تفسیر سوره توحید، رکوع، سجده، قنوت و تشهد، تعقیبات نماز، نماز شب و نماز جماعت.

شیوه‌ی کتابت و نوشتار حکیمانه‌ای که مختص ایشان است، در این کتاب نیز رعایت شده است. ایشان با بهره بردن از دریای عمیق و اقیانوس بی‌کران معارف شیعی اهل بیت و واقف بودن به معانی احادیث قدسی، هر از چند گاهی به اشارت از کلامی گهربار بهره می برند و جان خواننده را در تب و تاب عبودیت می‌اندازند:

" ...در وقتی از شب، غلام و کنیز فقیرم را به سویت فرستادم تا چیزی از نعمت‌هایم را که در نزد توست بخواهد، و پیش از آن به تو خبر دادم که اگر به او چیزی بدهی به من قرض داده‌ای و منم که از تو می‌گیرم و در حالی که از اکنون به آن نیازمندتری به تو باز می‌گردانم. اما تو به نعمتم کافر شدی و به او چیزی ندادی و او از پیش تو برگشت. آیا ترسیدی که فقیر شوم؟ یا ترسیدی که به تو خیانت بکنم؟

ای بنده‌ی من! چرا با غلامان و کنیزکانم وفاداری و با من نه؟! چگونه من برای تو خوارتر از همه‌ی آفریدگان و بندگانم شده‌ام؟! "

در میان کتاب دعاها و نیایش‌هایی شیرین هم آورده شده است: خدایا من از تو همه‌ی وضو و همه ی نماز و همه‌ی بهشتت را می‌خواهم...

صفحات کتاب به‌سان پدری دلسوز، دستت را می‌گیرد و گام به گام از وضو و طهارت و توبه و انابت به اسرار نماز می‌رساندت؛ تا آن هنگام که به نماز می‌ایستی، جانت از چشمه‌ی حیات سیراب گردد:

"خداوند به نمازی که دل مرد همراه بدنش در آن حاضر نشده، نگاه نمی‌اندازد. هنگامی که خواستی نماز واجبی بگزاری در وقتش بگزار، چونان وداع کننده‌ای که می‌ترسد دیگر بازنگردد... نماز ستون دین است. اگر پذیرفته شد، غیر آن پذیرفته شده و اگر رد شد غیر آن نیز رد شده است."

با خواندن این سطور که به شکل معنی‌داری در پی هم چیده شده‌اند، مخاطب به آرامی آماده‌ی دریافت حقیقت نماز می‌شود و جان خود را برای دریافت تمام نماز پذیرا می‌سازد.

"...پس هر که خواسته‌هایش را در ظرف‌های مختلف دنیا قرار داد، خواسته‌هایش در امور مختلف بسیار شده و همواره در زیادشدن و انتقال از امری به امر یا امور دیگر است تا دلش و همه‌ی اوقاتش را در پرداختن به آن‌ها غرق کند که شب و روزش هم او را کفایت نکنند.

بلکه اگر خواست ذهنش را از آن به اندیشه در امر آخرت بگرداند، خواسته‌های دنیا او را به سوی اندیشه‌های دنیوی که با آن همدم است بکشاند‌.

و اگر به زور به سوی آخرت بازگشت، به میلش به‌سوی دنیا بازگردد؛ چنان که در آن ادامه پیدا می‌کند تا نمازش با ستیزه و کشان کشان به پایان می‌رسد، پس حضور و فهم از دستش می‌رود و درمانی برای این بیماری جز نرم کردن و خالی کردن دل نیست. و تسکین و تلطیف به او سودی ندارد. پس برای کسی که دوستدار دنیا و زینت‌های آن است، طمعی در گواراشدن شیرینی مناجات خداوند و لذت هم‌سخنی با او نیست؛ اگر چه به زور جانش را به عبادت وا دارد..."

در میان این سطور در می‌یابی که اگر خواست الهی بر هدایت و راه‌یابی بنده‌ای از بندگان خویش به خویش باشد، او را به نماز خواندن مشتاق خواهد کرد.

اسرارالصلاة از جمله کتاب‌هایی است که بیشتر نوشیدنی است تا خواندنی و گذشتنی. کتابی که بارها و بارها باید به آرامی و با نهایت آرامش و طمانینه آن را مرور کرد و تمام سطرهایش را به دل و جان و سپرد.

این کتاب با ترجمه‌ی روان و لطیف صادق حسن‌زاده و علی خلیلی و توسط انتشارات کیش مهر منتشر شده است.

آثاری از این دست فقط ما را عالم‌تر یا محقق‌تر نمی‌کنند، بلکه حال ما را خوش‌تر و خوب‌تر می‌کنند... می‌گوید مفاهیم اخلاقی 8 تاست... ما نخست قهرمانان اخلاقی و قدیسان اخلاقی و فرزانگان اخلاقی (به صورت خلاصه اسوه‌های اخلاقی) را تشخیص می‌دهیم، سپس می‌گوییم هر چه در اینها هست، از نظر اخلاقی خوب یا درست یا فضیلت است... اما ما نمی‌توانیم به احساسات و عواطف صرف تکیه کنیم... ممکن است کسی از یک جنبه الگو باشد و از جنبه‌های دیگر خیر... پس ما معیاری مستقل از وجود الگوها یا اسوه‌ها داریم! ...
شناخت ما از خودمان را معطوف به نوشته‌های غیرایرانی کردند... سرنوشت تاسیس پارلمان در ایران با مشاهدات سفرنامه‌نویسان گره خورده... مفهوم و کارکرد پارلمان در اواخر دوره ناصری... مردم بیشتر پیرو و تابع بودند، یعنی متابعت و اطاعت از دالِّ سیاسی مرکز قدرت، امری پذیرفته شده تلقی می‌شده ... مشورت برای نخبگان ایرانی اغلب جنبه تاسیسی نداشته و تنها برای تایید، ‌همفکری و یاری‌دهندگی به شاه مورد استفاده قرار می‌گرفته... گفت‌وگو و تعاملی بین روشنفکران ملی‌گرا و روحانیون مشروطه‌خواه ...
با خنده به دنیا آمده است... به او لقب سفیر شادی، خنده و گشاده‌رویی می‌دهند... از لرزش بال حشره‌ای تا آه زنی در حسرت عشق را می‌تواند بشناسد و تحلیل کند... شخصیتی که او به‌عنوان معجزه‌گر در روابط انسانی معرفی می‌کند و قدرت‌اش را در برقراری و درک ارتباط با آدم‌ها و سایر موجودات به‌تفصیل نشان می‌دهد، در زندگی شخصی خود عاجز از رسیدن به تفاهم است ...
سرچشمه‌های ایران‌دوستی متعدد هستند... رفتار دوربین شعیبی در مکان مقدسی مثل حرم، رفتاری سکولاریستی است... جامعه ما اما جامعه بیماری است و این بیماری عمدتا محصول نگاه سیاسی است. به این معنا که اگر گرایش‌های دینی داری حتما دولتی و حکومتی هستی و اگر می‌خواهی روشنفکر باشی باید از دین فاصله بگیری... در تاریخ معاصر همین روس‌ها که الان همه تکریم‌شان می‌کنند و نباید از گل نازک‌تر به آنها گفت، گنبد امام رضا (ع) را به توپ بستند اما حرم امن ماند ...
با بهره‌گیری از تکنیک کات‌آپ و ‌تکه‌تکه کردن روایت، متن‌هایی به‌ظاهر بریده‌ و ‌بی‌ربط را نوشته ‌است، تکه­‌هایی که در نهایت همچون پازلی نامرئی خواننده را در برابر قدرت خود مبهوت می‌کند... با ژستی خیرخواهانه و گفتاری مبتنی بر علم از هیچ جنایتی دریغ نمی‌کند... مواد مخدر به نوعی تسلط و کنترل سیستم بدن ‌ِفرد معتاد را در دست می‌گیرد؛ درست مانند نظام کنترلی که شهروندان بدون آن احساس می‌کنند ناخوش‌اند، شهروندانی محتاج سرکوب امیال­شان... تبعید‌گاهی‌ پهناور است که در یک کلمه خلاصه می‌شود: مصونیت ...