مرکز اسناد انقلاب اسلامی جدیدترین اثر خود را با عنوان «مهدویت در ایران معاصر» تالیف فاطمه امانی توانی را منتشر کرد.

به گزارش ایرنا، مرکز اسناد انقلاب اسلامی در جدیدترین اثر خود پس از طرح مبانی نظری و بیان الگوی حکومتی مهدویت و ویژگی‌های حکومت مطلوب مهدوی، با الگوپذیری از آموزه های مهدویت، به بررسی و تبیین تأثیر آن آموزه‌ها در تحولات سیاسی ـ اجتماعی ایران معاصر از زمان قاجاریه تا رژیم پهلوی می‌پردازد.

دراین کتاب تأثیرگذاری از دو جنبه‌ی سلبی و ایجابی و در سه حوزه‌ی تأثیرات شناختی (کلامی ـ اعتقادی)، تأثیرات گرایشی (اخلاقی) و تأثیرات رفتاری (فقهی) مورد بررسی قرار می‌گیرد.

مهدویت درایران معاصر در قالب چهار فصل و یک نتیجه‌گیری کلی، سازماندهی شده است. فصل اول شرح کلیات و چارچوب نظری است. در این فصل ابتدا به‌عنوان پیش زمینه، اندیشه‌ی مهدویت در قرآن بررسی و در ادامه نظریه‌ی تغییر محتوای درونی انسان از دیدگاه شهید صدر و نظریه‌ی انقلاب و تغییر و تحول از دیدگاه شهید مطهری به عنوان چارچوب نظری پژوهش بیان شده و سپس ارتباط میان جریان‌های مهدویت با تحولات سیاسی ـ اجتماعی ایران مورد بررسی قرار گرفته و در پایان به چارچوب نظری با موضوع مورد نگارش پرداخته شده است.

عنوان فصل دوم، ساختار نظام سیاسی مطلوب مهدوی است. هدف این فصل، شناسایی هر چه بهتر حکومت مطلوب حضرت مهدی (عج) است تا ضمن بررسی ابعاد مختلف آن، دریابیم که حکومت حضرت مهدی (عج) به‌عنوان یک حکومت مطلوب و ایدال دارای چه ساختار و ویژگی‌هایی است؛ لذا برای بررسی آن از آیات و روایات ائمه‌ی معصومین (علیهم السلام) بهره گرفته شده است.

در فصل سوم، نقش آموزه‌ی مهدویت در تحولات عصر قاجار در قالب دو گفتار تأثیرات ایجابی و سلبی در سه حوزه‌ی تأثیرات شناختی، گرایشی و اخلاقی بررسی شده است. در این عصر مکاتب انحرافی شیخیه، بابیت و بهائیت شکل گرفتند.

رهبران این مکاتب با ابداع رکن رابع به ادعای ارتباط با امام زمان (عج) پرداختند و خود را نایب ایشان دانسته و در نهایت خود را خدا نامیدند و با منسوخ اعلام کردن دین اسلام ادعای آوردن دین جدیدی کردند و حدود یک قرن گروه زیادی از مردم را به سوی عقاید انحرافی خود سوق دادند. اما از سوی دیگر با تأثیرپذیری ایجابی آموزه‌های مهدویت در این عصر، مسئله امامت در عصر غیبت مطرح شد و علما به‌عنوان مراجع مذهبی در ترویج مبانی اسلامی و مهدوی، به‌عنوان نائب امام (ع) به صیانت از مذهب در مقابل حاکمان پرداختند.

در فصل چهارم نیز نقش آموزه مهدویت در عصر پهلوی در قالب دو گفتار تأثیرات ایجابی و سلبی در سه حوزه‌ی تأثیرات شناختی، گرایشی و رفتاری بررسی شده است. در عصر پهلوی تحولی در اراده و اندیشه‌ی مردم برای رسیدن به یک وضعیت مطلوب و ایدال شکل گرفت که امام (ره) از آن به‌عنوان یک معجزه یاد کردند و آن پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 بود. امام خمینی ریشه‌ی همه‌ی ناهنجاری‌های اخلاقی و اجتماعی ایران در عصر پهلوی را ناشی از سیاست‌های غیراخلاقی رضاخان و محمدرضا پهلوی می‌دانست. برای امام (ره) بسیار ناراحت کننده بود که در کشوری که مردم آن معتقد به مبانی اسلامی‌اند و با نام امام زمان (عج) از فرهنگ شیعه دفاع می‌کنند، کسی در رأس جامعه قدرت را در دست داشته باشد که خود مظهر همه‌ی بی‌اخلاقی‌ها و بی‌عفتی‌ها است و به هیچ‌وجه برای مبانی اسلامی و مهدوی در جامعه ارزش قائل نیست. از این رو امام (ره) برای مقابله با رژیم شاه، با تکیه بر فرهنگ‌سازی و نقش دین و ارزش‌های اسلامی در راستای فرهنگ مهدویت، به اصلاح جامعه پرداخت و در کتب اخلاقی خود همواره بر نقش ارزش‌های اسلامی در تهذیب و به کمال رساندن سجایای اخلاقی انسان‌ها تأکید می‌کرد. در حوزه‌ی تأثیرپذیری سلبی آموزه‌های مهدویت در این عصر، انجمن حجتیه شکل می‌گیرد. در این فصل تأثیرات این انجمن به بررسی گذاشته می‌شود. پایان بخش کتاب، نتیجه گیری کلی و کتابنامه است.

«مَهدَوَُیت در ایران معاصر» در شمارگان 1000 نسخه و 208 صفحه و به قیمت 5500 تومان منتشر شده است.

شاه می‌خواست بین استبداد پادشاهی سنتی و سنت دموکراتیک غربی آشتی ایجاد کند... اصلاحات ارضی موجب کاهش شدید پایگاه اقتدار سنتی زمین‌دارها و توسعه پایگاه اقتدار محدود شاه شد؛ سپاه‌های دانش، بهداشت و ترویج و آبادانی فاصله بین مناطق شهری و روستایی را پر کردند و نفوذ و کنترل رژیم بر حوزه‌های دور از دسترس را میسر نمودند ضمن آنکه به گسترش ماشین نظامی شاه مشروعیت بخشیدند... بیشتر تحلیل‌ها و داده‌ها مربوط به دهه 1340و 1350 است ...
نازی‌ها در فیلم‌های زندگینامه‌ای‌شان درباره چهره‌هایی چون بیسمارک یا فردریک کبیر وجوهی از شخصیت آنها را پررنگ می‌کردند که یادآور تصویری بود که در رسانه‌ها از هیتلر ساخته بودند... فیلمفارسی‌های روستایی نیمه نخست دهه چهل در تبلیغ اصلاحات ارضی گشاده‌دستند... ساختمان پلاسکو و فروشگاه بزرگ ایران که در فیلم‌های دهه چهل تجدد و مصرف‌گرایی را نمایندگی می‌کنند، در اخلاف دهه پنجاهی آنها وسیله‌ای برای نمایش شکاف طبقاتی‌اند ...
هفته‌هاست که حتی یک ماهی نیامده است که به طعمه‌ی قلاب‌های او دهن بزند، ولی ناامید نمی‌شود و برای بار هشتاد و پنجم راه دریا را در پیش می‌گیرد... وقت ظهر، ماهی بزرگی به قلاب می‌اندازد... ماهی در اعماق حرکت می‌کند و قایق را به دنبال خود می‌کشد...ماهی‌گیر پیر زمزمه می‌کند: «ای ماهی، من دوستت دارم و احترامت می‌گذارم، خیلی احترامت می‌گذارم. ولی تو را خواهم کشت»... ماهی سیمین‌فامْ سرانجام خط‌های ارغوانی پوست خود را بر سطح دریا نشان می‌دهد ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...
نخستین بخش از سه‌گانه‌ پی‌پی جوراب‌بلند در کشتی و پی‌پی جوراب‌بلند در دریاهای جنوب... دخترکی نه‌ساله به تنهایی در خانه‌ای چوبی در وسط باغی خودرو، واقع در یکی از شهرهای کوچک سوئد، زندگی می‌کند... تقریباً یتیم است، زیرا که مادرش مرده است و پدرش در جزیره‌ی دوردستی در آفریقا حکومت می‌کند... با شادی آمیخته به ترس خود را به دست ماجراهای افسارگسیخته‌ای می‌سپارند... برداشت‌های سنتی از تعلیم و تربیت را دگرگون می‌کند ...