احمد آرام، نویسنده و نمایشنامه‌نویس بوشهری، در ۷۵ سالگی از دنیا رفت. این نویسنده مدتی با بیماری سرطان دستگاه گوارش دست‌وپنجه نرم می‌کرد.

احمد آرام

آرام متولد سال ۱۳۳۰ در بوشهر بود و فعالیت ادبی خود را از نوجوانی آغاز کرد. او در ۱۸سالگی نخستین داستانش را در مجله فردوسی منتشر کرد و در ادامه، در کنار داستان‌نویسی، به فعالیت در عرصه تئاتر و نمایشنامه‌نویسی پرداخت. او که دانش‌آموخته رشته هنر‌های نمایشی بود، فعالیت تئاتری خود را در سال ۱۳۴۹ با نمایشنامه سقوط آغاز کرد و یک سال بعد به تهران مهاجرت کرد.

نخستین کتاب احمد آرام با عنوان «غریبه در بخار نمک» در سال ۱۳۷۹ در شیراز منتشر شد. این مجموعه داستان در نخستین دوره جایزه ادبی یلدا در سال ۱۳۸۰ لوح تقدیر دریافت کرد و در سومین دوره جشن فرهنگ فارس نیز به‌عنوان مجموعه‌داستان برگزیده سال معرفی شد.

انتشار رمان «مرده‌ای که حالش خوب است» در سال 1383، نقطه عطفی در کارنامه داستان‌نویسی آرام به شمار می‌رود. این رمان پس از انتشار نامزد جایزه‌ی ادبی منتقدان و مطبوعات سال (1384) و نامزد جایزه‌ی ادبی بنیاد گلشیری سال (1384) شد. آرام در این کتاب روایتی از زندگی پدری عیاش و در عین‌حال محبوب به دست داده است. داستان اگرچه با روایتی واقع‌گرایانه شروع می‌شود اما به مرور با افسانه‌ها و اساطیر و کابوس‌های جنوب درمی‌آمیزد و فضایی جادویی و وهم‌آلود پیدا می‌کند.

«حلزون‌های پسر» از دیگر آثار قابل توجه آرام است. او در این رمان با تکیه بر سبک و سیاقی که پس از سال‌ها نویسندگی به آن رسیده بود، داستانی عاشقانه را روایت کرده است. این دومین رمان آرام بود و در آن، داستانی تودرتو روایت شده است. مهیار، قهرمان رمان، در آغاز داستان، خواب غریبی می‌بیند. مدت‌هاست که در خواب نامه‌هایی به دست مهیار می‌رسد و مهیار، هربار نامه‌ها را ناخوانده به کناری می‌نهد. این‌بار اما ترغیب می‌شود که نامه را باز کند و بازشدن نامه، آغاز ماجرایی است که حلزون‌های پسر، با راویانی متعدد روایتگر آن است. ماجرایی که به دلیل گره‌خوردن آن با کودتای 28مرداد، به نوعی عشق و سیاست را به یکدیگر پیوند زده است.

از دیگر آثار داستانی او می‌توان به «همین حالا داشتم چیزی می‌گفتم»، «سگی در خانه یک آنارشیست دست دوم»، «باغ استخوان‌های نمور»، «به چشم‌های هم خیره شده بودیم»، «خوکچه بادنما»، «بیدار نشدن در ساعت نمی‌دانم چند»، «کسی ما را به شام دعوت نمی‌کند»، «آن‌ها چه کسانی بودند؟!» و «شبی که انتو با درد خویش آشنا شد» اشاره کرد.

آرام همچنین در حوزه نمایشنامه‌نویسی فعالیت داشت و آثاری، چون «تخم‌مرغ فلزی»، «به خاکسپاری زن زنده»، «خانه تلخ» ، «آخرین بار کی دیدمت گندم» و «بیوه ماهی: سه فیلمنامه» را در کارنامه خود ثبت کرد.

................ هر روز با کتاب ...............

جلد سوم از جایی آغاز می‌شود که دو بحث قبلی به سیاست می‌رسند: اگر آزادی به قانون عمومی و نظم غیرمتمرکز نیاز دارد، چگونه باید قدرت سیاسی را مهار کرد؟ در واقع، کتاب از اقتصاد شروع نمی‌شود و به سیاست ختم نمی‌شود؛ بلکه از محدودیت دانش انسان آغاز می‌کند و به محدودیت قدرت انسان می‌رسد... زبان، عرف، بخش مهمی از حقوق و البته بازار، بدون طراحی و برنامه‌ریزی ایجاد شده و حاصل مشارکت میلیون‌ها انسان است... آیا انسان می‌تواند جامعه را به‌طور عقلانی و از بالا طراحی کند؟ ...
نویسنده سعی دارد به این پرسش اساسی پاسخ دهد که آیا مشروعیت و ساختار حاکمیت در اسلام می‌تواند بر پایه‌ی عقد «وکالت» (نمایندگی از طرف مردم و شهروندان) استوار باشد یا لزوماً باید در قالب «ولایت» تعریف شود؟... در اسلام، هیچ‌کس بر دیگری حق حکومتِ تحمیلی ندارد؛ بلکه این حقِ خودِ انسان‌هاست که برای اداره‌ی زندگی اجتماعی‌شان، نماینده و وکیل انتخاب کنند. بنابراین، مشروعیتِ اعمال قدرت در دولت، از تنفیذ و توکیل آحاد شهروندان نشأت می‌گیرد ...
پرسش اصلی رمان صرفاً این نیست که آیا آرمان‌ها شکست خورده‌اند یا نه.پرسش عمیق‌تر این است: انسان پس از شکست آرمان‌ها چگونه می‌تواند همچنان معنا و هویت خود را حفظ کند؟... پاسخی که ابراهیم برمی‌گزیند، نه پیروزی است و نه تسلیم. او راهی دیگر را انتخاب می‌کند: پذیرفتن شکست تاریخی، بدون آنکه به خیانت، گریز از واقعیت یا انکار زندگی پناه ببرد ...
گویی انسان‌ها ترمزِ خود را از دست داده‌اند و آن کُدِ اخلاقی که نگهبان عقل سلیم بود، فروریخته است. در دنیای امروز، همه می‌خواهند فاشیست باشند؛ یعنی می‌خواهند نفرت، محورِ زندگی‌شان باشد... ما با گوشت و پوست خود احساس کردیم «دیگری» بودن چه معنایی دارد... نوشتن پاسخی است به بی‌عدالتی‌هایی که ما را احاطه کرده‌اند، و در عین حال، ستایشی است از زیبایی زندگی و شادی‌هایش ...
انسان‌ها با ترس، طمع، امید، حسرت و مقایسه زندگی می‌کنند و همین احساسات، حتی در آگاه‌ترین افراد، تصمیم‌های مالی را شکل می‌دهد. از این منظر، «روان‌شناسی پول» بیش از آنکه درباره پول باشد، کتابی درباره انسان معاصر و رابطه پرتنش او با مفهوم ثروت و دارایی است... اوزل به‌جای ارائه نسخه‌های مستقیم یا توصیه‌های دستوری، تجربه زندگی سرمایه‌گذاران، کارآفرینان، میلیاردرها و حتی افراد عادی را روایت می‌کند و از دل این داستان‌ها روایت خود را برمی‌سازد و بحث را به پیش می‌راند ...