جامعه‌شناسی مد ذیل جامعه‌شناسی فرهنگ | ایبنا 


ویرایش سوم کتاب «جامعه‌شناسی مد» [Fashion-ology: Fashion Studies in the Postmodern Digital Era] با زیرعنوان جدید مطالعات مد در عصر دیجیتال پست‌مدرن نوشته یونیا کاوامورا [Yuniya Kawamura] با ترجمه صدیقه نایفی انگیزه یادداشتی درباره این کتاب شد.

«جامعه‌شناسی مد» [Fashion-ology: Fashion Studies in the Postmodern Digital Era] مطالعات مد در عصر دیجیتال پست‌مدرن نوشته یونیا کاوامورا [Yuniya Kawamura]

از نظر بسیاری از کارشناسان مد و شاخه طراحی لباس این رشته نه تنها در تمام دنیا بلکه در ایران هم طرفداران ویژه خود را دارد. افزایش میزان کتاب‌هایی که در زمینه مد در ده سال اخیر در ایران به چاپ رسیده است گویای این مطلب است. تأثیری که مد می‌تواند بر جامعه پیرامون ما داشته باشد و بالعکس از منظر جامعه‌شناسان و هنرمندان این شاخه همواره مورد توجه بوده است.

از این رو پس از انتشار ویرایش نخست کتاب «جامعه‌شناسی مد» به زبان انگلیسی در فرصتی کوتاه کتاب به زبان‌های ایتالیایی، سوئدی، روسی، چینی، ترکی، کرهای و فارسی ترجمه شد و مورد استقبال مخاطبان قرار گرفت.

نویسنده کتاب «جامعه‌شناسی مد» یونیا کاوامورا استاد جامعه‌شناسی مؤسسه فناوری مد در ایالات متحده در سال ۲۰۲۴ ویرایش سوم کتاب خود را همراه با تجدیدنظر و فصل‌هایی جدید و قابل‌توجه ارائه کرد.

در این ویرایش فصل‌هایی متناسب با عصر دیجیتال پست‌مدرن، فناوری‌های روز، خرده‌فرهنگ‌های جوانان، دغدغه‌های زیست‌محیطی و تغییرات سیاست‌های جهانی به کتاب افزوده شده است. در همین راستا، ویرایش جدید کتاب به زبان فارسی نیز ترجمه شده، توسط انتشارات سروش در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

با نگاهی گذرا به کتاب «جامعه‌شناسی مد» یا همان مدشناسی، در می‌یابیم نویسنده مد را ذیل جامعه‌شناسی فرهنگ تلقی می‌کند و ضمن ارائۀ چکیده‌ای از آراء جامعه‌شناسان کلاسیک و معاصر و نظریه‌های مرتبط با مد، به تشریح فرآیندهای تولید، مهار و انتشار مد و چگونگی عملکرد نظام مد در سطوح گوناگون می‌پردازد.

کتاب «جامعه‌شناسی مد» با آغاز از مبانی و پرداختن به ریشه‌شناسی، خاستگاه و موافقان و مخالفان مد و مرور مباحث، مسائل و دیدگاه‌های کلیدی مطالعات جامعه‌شناختی مد، کاوشی کامل و تصویری کمابیش جامع از این پدیده ارائه می‌کند.

شاید در نگاه اول به این نتیجه برسیم که این کتاب بیشتر به علم جامعه‌شناسی می‌پردازد تا هنر مد اما نویسنده با اختصاص فصلی به اسطورۀ مد و نظام پشتیبان آن به تشریح رویکردهای گوناگون نسبت به نظام مد می‌پردازد و توضیح می‌دهد چگونه تولید مد برآمده از فعالیتی نظام‌مند و گروهی و نه خلاقیتی فردی است. ضمن آنکه در فصل‌های دیگر کتاب به تفصیل به نظام‌ستاره‌سازی طراحان، مصرف‌کنندگان و شخصیت‌سازی مد توجه می‌کند و نظریه‌های انتشار مد را مورد بررسی قرار می‌دهد.

ویرایش جدید کتاب دارای تغییراتی جدی و فصل‌هایی نو نظیر پایداری بوم‌شناختی و اجتماعی در مد، تغییرات و تنوع دورنمای نظام مد و افزونه‌هایی چون محیط‌زیست، خرده‌فرهنگ‌ها، فراجهان (metaverse)، فناوری، فضای مجازی و رسانه‌ها و ارتباط آن‌ها با پدیدۀ مد است که بر غنای آن می‌افزاید.

ضمن آنکه این ویرایش دارای فصلی ضمیمه و جداگانه با عنوان "راهنمای عملی تحقیقات جامعه‌شناختی در مد و لباس" است و از این منظر می‌توان کتاب را راهنمایی برای تحقیقات جامعه‌شناختی و مطالعات مد نیز به‌شمار آورد که خواندن آن برای علاقه‌مندان و دانشجویان مرتبط با مباحث مد، جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی و مطالعات فرهنگ و هنر اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد.

این کتاب به پرسش‌هایی نظیر اینکه مد چیست؟ چگونه ایجاد می‌شود و به حیات خود در جامعه ادامه می‌دهد؟ اجزاء سازندۀ نظام مد کدامند و چگونه عمل می‌کنند؟ نقش طراحان در نظام مد چیست؟ چگونه طراحان به مفهوم مد شخصیت می‌بخشند؟ نظریه‌های انتشار مد کدامند؟ نقش تبلیغات در نظام مد چیست؟ پذیرش و مصرف در نظام مد چه جایگاهی دارد؟ مصرف‌کنندگان دنیای مدرن و پست‌مدرن چه ویژگی‌هایی دارند و چگونه بر نظام مد تأثیر می‌گذارند؟ تأثیر خرده‌فرهنگ‌ها بر نظام مد چگونه است؟ منظور از مد پایدار و پایداری اجتماعی و بوم‌شناختی در مد چیست؟ چگونه فناوری‌های جدید نظام مد را تحت‌تأثیر قرار داده است؟ و بسیاری پرسش‌های کلیدی دیگر درباره پدیدۀ مد پاسخ می‌دهد.

پس اگر شما هم یکی از علاقه‌مندان و طرفداران مد هستید و به‌دنبال پاسخ پرسش‌هایی که درباره جامعه‌شناسی و مد مطرح شد می‌گردید مطالعه این کتاب را به شما پیشنهاد می‌کنم.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

جلد سوم از جایی آغاز می‌شود که دو بحث قبلی به سیاست می‌رسند: اگر آزادی به قانون عمومی و نظم غیرمتمرکز نیاز دارد، چگونه باید قدرت سیاسی را مهار کرد؟ در واقع، کتاب از اقتصاد شروع نمی‌شود و به سیاست ختم نمی‌شود؛ بلکه از محدودیت دانش انسان آغاز می‌کند و به محدودیت قدرت انسان می‌رسد... زبان، عرف، بخش مهمی از حقوق و البته بازار، بدون طراحی و برنامه‌ریزی ایجاد شده و حاصل مشارکت میلیون‌ها انسان است... آیا انسان می‌تواند جامعه را به‌طور عقلانی و از بالا طراحی کند؟ ...
نویسنده سعی دارد به این پرسش اساسی پاسخ دهد که آیا مشروعیت و ساختار حاکمیت در اسلام می‌تواند بر پایه‌ی عقد «وکالت» (نمایندگی از طرف مردم و شهروندان) استوار باشد یا لزوماً باید در قالب «ولایت» تعریف شود؟... در اسلام، هیچ‌کس بر دیگری حق حکومتِ تحمیلی ندارد؛ بلکه این حقِ خودِ انسان‌هاست که برای اداره‌ی زندگی اجتماعی‌شان، نماینده و وکیل انتخاب کنند. بنابراین، مشروعیتِ اعمال قدرت در دولت، از تنفیذ و توکیل آحاد شهروندان نشأت می‌گیرد ...
پرسش اصلی رمان صرفاً این نیست که آیا آرمان‌ها شکست خورده‌اند یا نه.پرسش عمیق‌تر این است: انسان پس از شکست آرمان‌ها چگونه می‌تواند همچنان معنا و هویت خود را حفظ کند؟... پاسخی که ابراهیم برمی‌گزیند، نه پیروزی است و نه تسلیم. او راهی دیگر را انتخاب می‌کند: پذیرفتن شکست تاریخی، بدون آنکه به خیانت، گریز از واقعیت یا انکار زندگی پناه ببرد ...
گویی انسان‌ها ترمزِ خود را از دست داده‌اند و آن کُدِ اخلاقی که نگهبان عقل سلیم بود، فروریخته است. در دنیای امروز، همه می‌خواهند فاشیست باشند؛ یعنی می‌خواهند نفرت، محورِ زندگی‌شان باشد... ما با گوشت و پوست خود احساس کردیم «دیگری» بودن چه معنایی دارد... نوشتن پاسخی است به بی‌عدالتی‌هایی که ما را احاطه کرده‌اند، و در عین حال، ستایشی است از زیبایی زندگی و شادی‌هایش ...
انسان‌ها با ترس، طمع، امید، حسرت و مقایسه زندگی می‌کنند و همین احساسات، حتی در آگاه‌ترین افراد، تصمیم‌های مالی را شکل می‌دهد. از این منظر، «روان‌شناسی پول» بیش از آنکه درباره پول باشد، کتابی درباره انسان معاصر و رابطه پرتنش او با مفهوم ثروت و دارایی است... اوزل به‌جای ارائه نسخه‌های مستقیم یا توصیه‌های دستوری، تجربه زندگی سرمایه‌گذاران، کارآفرینان، میلیاردرها و حتی افراد عادی را روایت می‌کند و از دل این داستان‌ها روایت خود را برمی‌سازد و بحث را به پیش می‌راند ...