هدف «والد متصل» هدایت والدین به اتخاذ یک رویکرد بینابینی و واقع‌بینانه است که با شناخت مزایا و معایب انواع گوناگون محیط‌های دیجیتالی مانند شبکه‌های اجتماعی، بازی‌های ویدیویی به‌ویژه بازی‌های دارای محیط چت آنلاین به راهبری امن و موفق فرزندان در این قبیل فضاها بپردازند.



ابوذر گل‌ورز مترجم کتاب «والد متصل: راهنمای تخصصی فرزندپروری در دنیای دیجیتال» [The connected parent : an expert guide to parenting in a digital world] نوشته جان پالفری و اورس گسر [John Palfrey and Urs Gasser] که به تازگی از سوی انتشارات ارجمند منتشر شده در گفت‌وگو با ایبنا درباره این اثر توضیح داد: تصویر دنیای دیجیتال، فضای مجازی، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی به تعبیر تئوری انتخاب در «دنیای مطلوب» اکثر کودکان و نوجوانان و حتی بزرگ‌سالان جای گرفته و تنها یک والد آگاه می‌تواند به فرزندانش کمک کند تا به بهترین شکل و با کمترین آسیب به این تصاویر مطلوب دست یابند.

او با بیان اینکه هدف کتاب ارائه الگوی مناسب بر اساس شواهد پژوهشی جهت استفاده صحیح از ابزارهای دیجیتال اعم از تلفن همراه و تبلت، کامپیوتر و لپ‌تاپ، بازی‌های کامپیوتری، حتی تماشای فیلم و سریال است افزود: به طوری که کودکان و نوجوانان تحت نظارت والدین بتوانند ضمن حفظ حریم شخصی خود و دیگران، از محتوای متناسب با سن‌شان در فضای دیجیتال بهره‌مند شوند و در کنار آن تعاملات اجتماعی سالم و ضروری داشته باشند، مطالعه کنند، در فعالیت‌های مدنی و خانوادگی مشارکت داشته باشند و از خود در برابر برخی از مشکلات روان‌شناختی مثل افسردگی، اضطراب و اعتیاد به استفاده از ابزارهای دیجیتال محافظت کنند.

گل ورز ادامه داد: یکی از نویسندگان کتاب در حال حاضر مدیر مرکز اینترنت و جامعه برکمن کلاین در دانشگاه هاروارد است و دیگری پیش‌تر مدیر این مرکز بوده است، لذا آنها مجری و ناظر پژوهش‌های متعددی در زمینه استفاده از ابزارها و محتوای دیجیتال بوده‌اند و در نتیجه مطالب مطرح‌شده در کتاب از پشتوانه علمی برخوردار بوده و همگی کاربردی هستند. از سوی دیگر، با توجه به اینکه به پژوهش‌های بسیاری در کشورهای مختلف دنیا اشاره شده، محتوای کتاب والد متصل در فرهنگ‌ها و کشورهای گوناگون قابل استفاده است.

او با اشاره به اینکه این کتاب در بحبوحه پاندمی کووید 19 نوشته شده و به دلیل تعطیلی آموزش حضوری و لزوم استفاده از تدریس مجازی و انجام تکالیف به صورت آنلاین و آفلاین، نویسندگان در بخش‌هایی از کتاب به شیوه‌های صحیح استفاده مناسب از ابزارهای دارای صفحه‌نمایش در این بحران جهانی اشاره کرده‌اند عنوان کرد: در دوران همه‌گیری یکی از حوزه‌های نگرانی والدین وابستگی و چسبندگی افراطی دانش‌آموزان به ابزارهای دیجیتال بود و راهکار حل و فصل این دغدغه کسب اطلاعات دقیق و صحیح درباره دنیای چندبعدی مجازی و کاربست این اطلاعات در زندگی روزانه است. در این راستا، با توجه به گستردگی محتوای موجود در اینترنت راستی‌آزمایی تمام این مطالب امکان‌پذیر نیست و لذا بهتر است والدین و مراقبان از مطالبی استفاده کنند که به لحاظ علمی اثبات‌شده، کاربردی باشد و بتواند دامنه گسترده‌ای از موضوعات مربوط به دنیای دیجیتال را در بر بگیرد.

به گفته این مترجم، مؤلفان کتاب والد متصل تلاش کرده‌اند که چنین رویکردی را در پیش بگیرند و در سه بخش و ده فصل مهم‌ترین حوزه‌های حائز اهمیت از دیدگاه والدین را پوشش داده‌اند: مسائل مربوط به زندگی اجتماعی و مدنی و روابط خانوادگی؛ اختلالات احتمالی ناشی از حضور در فضای دیجیتال مانند افسردگی، اضطراب، اعتیاد؛ و همچنین فرصت‌های آموزشی و نابرابری‌های موجود.

گل ورز درباره مخاطبان این اثر هم توضیح داد: چنان که از نام کتاب مشخص است، مخاطب اصلی والدینِ کودکان و نوجوانان هستند تا ضمن آشنایی با آنچه در محیط‌های اینترنتی و مجازی می‌گذرد، مصرف رسانه‌ای خود و فرزندان‌شان را مدیریت کنند. علاوه بر این، مطالب کتاب به‌گونه‌ای است که معلمان و پرسنل مدارس و متخصصان رسانه و همچنین مشاوران و روان‌شناسان کودک و رسانه نیز می‌توانند در سیستم‌های آموزشی و مشاوره‌ای خود از آموزه‌های کتاب بهره ببرند.

او یادآور شد: به علت اینکه مخاطب اصلی کتاب والدین با هر سطح سواد و دانش و از تمام طبقات اجتماعی و اقتصادی هستند، مطالعه این کتاب به اطلاعات زمینه‌ای خاصی نیاز ندارد، زیرا هر جا که نیاز بوده نویسندگان اصطلاحات تخصصی را در متن توضیح داده‌اند (مثل انواع حساب‌های اینستاگرام) و در موارد دیگر نیز سعی کرده‌ام که توضیحات مربوط به موارد مبهم را به صورت پاورقی اضافه کنم (مثل اتاق پژواک، سیالیت دیجیتال).

او با اشاره به اینکه نظر به نقش انکارناپذیر ابزارهای دیجیتال در زندگی روزمره لازم است کاربران این ابزارها یاد بگیرند که چگونه به بهترین وجه آنچه را می‌خواهند به دست بیاورند و در عین حال از خود در برابر آسیب‌های موجود محافظت کنند گفت: در خصوص کودکان و نوجوانان این وظیفه تا حدود زیادی بر عهده مراقبان اصلی آنها است تا در وهله اول خودشان با این فضا، امکانات، خطرات و فرصت‌های آموزشی که گاه با موقعیت‌های سنتی تفاوت بسیاری دارند، آشنا شوند و به‌واسطه این آشنایی بتوانند فرزندان خود را در این دنیای جذاب، فوق‌العاده، فریبنده، گسترده، متنوع، دوست‌داشتنی، خطرناک و... همراهی کنند و مشاوران دلسوزی برای آنها باشند.

گل ورز در ادامه با بیان اینکه سواد دیجیتال (رسانه‌ای) یکی از سوادهای هفت‌گانه مورد تأکید یونسکو برای قرن بیست و یکم است عنوان کرد: بخشی از معضلات و درگیری‌های والدین و فرزندان ناشی از عدم آگاهی از شیوه صحیح استفاده از امکانات دیجیتالی است. به این صورت که برخی از والدین بدبین نسبت به این فضا با در نظر گرفتن تهدیدها، به‌طور کلی اجازه استفاده از ابزارهای دیجیتال را به فرزندان خود نمی‌دهند؛ در مقابل والدین خوش‌بین که فقط فرصت‌ها و امکانات دنیای دیجیتال را می‌بینند بدون هیچ قید و شرطی مجوز استفاده را برای فرزندان‌شان صادر می‌کنند. اما هدف «والد متصل» هدایت والدین به اتخاذ یک رویکرد بینابینی و واقع‌بینانه است که با شناخت مزایا و معایب، فرصت‌ها و تهدیدها، امکانات و مخاطرات انواع گوناگون محیط‌های دیجیتالی مانند شبکه‌های اجتماعی، بازی‌های ویدیویی به‌ویژه بازی‌های دارای محیط چت آنلاین به راهبری امن و موفق فرزندان در این قبیل فضاها بپردازند.