ایورنت فرگوسن [Everett Ferguson] کتابی دارد با عنوان «پسزمینههای مسیحیت نخستین» [Backgrounds of early Christianity] کتابی خواندنی و دقیق که نویسنده در آن کوشیده است تا مروری داشته باشد بر متغیّرهای مهمی که مسیحیّت اولیّه را صورتبندی کردند.
![ایورنت فرگوسن [Everett Ferguson] پسزمینههای مسیحیت نخستین» [Backgrounds of early Christianity]](/files/163073684874495513.jpg)
فرگوسن در این کتاب روایتی متفاوت از ایمان آوردن کنستانتین و پیآمدهای آن دارد. در آنجا، بر خلاف باور بسیاری که معتقدند چرخش ناگهانی کنستانتین به سود مسیحیّت بود و سبب فراگیری آن شد، مینویسد که رسمی شدن مسیحیّت این دین را از هویّت واقعی خود دور کرد و تحلیل میکند که وقتی امپراطور رُم در قرن چهارم به عیسی ایمان آورد و مسیحیّت را به دین رسمی قلمرو حکمرانی خود تبدیل کرد، عالمان و الاهیدانهای مسیحی که تا پیش از آن به طور معمول از امر قدسی، خدا، فدیه مسیح، و نجات سخن گفته و راه رستگاری را به مردم میآموختند، به ناگاه وارد مسائل اینجهانی شده و از مالیات و خراج و نظافت خیابانها و اهمیّتِ تبعیّت از امر حاکمیّت سخن گفتند.
او این تغییر ادبیات را به معنای سکولار شدن مسیحیت و تغییر ماهیّت آن میداند و نتیجه میگیرد که ریشههای مسیحیّت سکولار را باید در آن زمان جست.
چند روز پیش که فیلم سخنرانی جناب شیخ علیرضا پناهیان را دیدم که بالای منبر و در یک سخنرانی مذهبی، به قول خودش «آدمهای خوب طرفدار انقلاب» را تشویق میکند تا صفحات «خوب را فالو» کنند و زیر پستهای به قول او «خوب» لایک و کامنت بگذارند، حرف آقای فرگوسن برایم معنادرتر شد. روحانیانی که به لحاظ تاریخی راههای آسمان را به زمینیها نشان میدادند و سعی داشتند از خدای متعال برای انسان نامتعال سخن بگویند، حالا از اهمیّت لایک و کامنت زیر پستهای خاص سخن میگویند.
البته که من مایل نیستم تعبیر آقای ایورنت فرگوسن را در توصیف کار جناب پناهیان به کار بگیرم؛ ولی مطمئن هستم اگر این ادبیات با این فرمان پیش برود چیزی از آنچه ما به عنوان دین و روحانیّت میشناختیم باقی نمیگذارد.
این سخنرانها تمام سنت دینی را به پای توجیه آنچه «خوب» میدانند هزینه کردهاند. طلای دین آنقدر توان چکش خوردن ندارد که به چیزی که پناهیان میگوید تبدیل شود. برای دفاع از صفحات خوب راههای دیگری هم هست، لازم نیست که دست در سنت مذهبی ببرند و تعقیباتی از جنس لایک و کامنت درست کنند.
................ تجربهی زندگی دوباره ...............
