مردان و زنان | آرمان ملی


مجموعه‌داستان «لغت فروش» داستان‌های کوتاه و بلندی را از ده نویسنده زن جهان از کشورهای مختلف دربردارد. هریک از داستان‌های این مجموعه با دقت خاصی انتخاب شده‌اند. داستان‌های این مجموعه در ظاهر هیچ‌گونه وجه‌اشتراکی با یکدیگر ندارند. اما بعد از خواندن همه داستان‌ها و بستن کتاب، حس سرخوشی به مخاطب انتقال داده ‌می‌شود. نکته‌ای که در همه داستان‌ها جلب توجه می‌کند این است که هیچ یک از زنان نویسنده‌ داستان‌ها، قصه‌ای از پریشانی‌های زنانه نگفته‌اند.

لغت فروش مجموعه داستان

داستان‌ها در بیشتر موارد با تخیلی شیرین و باورپذیر نوشته شده‌اند؛ بدون گلایه‌های متداول زنانه‌ یا اشاره‌ای به موضوعات مرتبط با زنان، درواقع نویسندگان این مجموعه پا را از روزمرگی‌های جهان داستانی زنانه فراتر گذاشته‌اند.سوژه‌‌ها در داستان‌ها فراتر از دغدغه‌های یک جنسیت خاص انتخاب شده‌اند و این وجه اشتراک داستان‌های این مجموعه است. داستان‌هایی که هریک از دل قومیت و ملیتی خاص بیرون‌ آمده. شهربازی‌ای در لبنان، لغت‌فروشی از شیلی، اتاق شماره نوزده در انگلیس، آینه قدیمی در کوبا، تازه‌دامادی از توکیو، توبه‌کاری از شیلی، دختری یهودی از آلمان، خواب عمیقی در انگلستان، برگ چغندری در اسکاتلند و هزارونهصدوپنجاه‌وپنج‌تا از آمریکا.

اولین داستان با عنوان «شهربازی» نویسنده‌ای لبنانی دارد. حنان الشیخ، داستانی روایت‌محور نوشته است. قصه داستان، با خرده‌روایت‌هایی متصل به یکدیگر، مخاطبان را مشتاق به خواندن می‌کند؛ آن‌چنان که جذابیت روایت را صد چندان می‌کند. عنوان داستان «شهربازی» باهوش و آگاهی خاصی انتخاب شده‌ و از همان ابتدا می‌خواهد پارادوکس تزریق‌شده به داستان را کم‌کم برای مخاطب تعریف کند. تناقض آنچه می‌بینیم و آنچه تصور آن را داریم. تلاش نویسنده به ثمر نشسته، تلاشی که برای نشان‌دادن تناقضات در بدیهی‌ترین روزمرگی ها و تصوری که از مرگ و زندگی به ذهن متباتر می‌شود. خانم حنان الشیخ شخصیت‌های پخته را در دیالوگ‌‌ها و تصاویر نشان ‌می‌دهد. شخصیت‌هایی باورپذیر که مخاطب به هنگام خوانش داستان، برای هریک جایگزینی سراغ خواهد گرفت.

«لغت‌فروش» نوشته ایزابل آلنده، قصه‌ای که با حال‌وهوای همیشگی داستان‌های آمریکای ‌جنوبی همراه ‌است. «لغت‌فروش» یک رئالیسم جادویی شبیه به افسانه‎‌های قدیمی است. در «لغت‌فروش» شاعرانگی خاصی پدید آمده‌. شاعرانگی که خاص شیلی، «سرزمین شاعران» است. با همان فرهنگ و نمادهای مخصوص به خودش. قصه‌ای سرشار از عشق‌ورزیدن و هنر زنده‌ماندن. «لغت‌فروش» داستانی پر از جملات و اتفاقات زیبا و درخشان است.

«آینه قدیمی» داستان انتخاب‌شده دیگری از آمریکای جنوبی است. ماریا النا یانو نویسنده کوبایی از راز عجیب یک «آینه قدیمی» پرده‌ برمی‌دارد. داستان یک رئالیسم جادویی است. داستانی که جنسیت راوی در آن مشخص نشده. مخاطب تا پایان داستان با این دید قصه را می‌خواند که یک راوی غیرهمجنس آن را تعریف می‌کند.بانانا یوشیموتو نویسنده ژاپنی که آثار معروفش در دنیا طرفداران زیادی دارند و جوایز زیادی را از آن خود کرده‌اند. نویسنده‌ای که هرگز به زبان انگلیسی حرف نمی‌زند و تاکنون با کسی مصاحبه نکرده. داستان «تازه‌داماد» در این مجموعه از نوشته‌های او انتخاب شده‌. داستانی با راوی غیرهمجنس. داستانی که در لطافت به قطار آهنی و به شهری که از آن در حال گذر است جان و شخصیت می‌بخشد و به آن حجم می‌دهد؛ رنگ‌وبوی زندگی در آنها جریان پیدا می‌کند، آنگونه که نبض زندگی در جای‌جای داستان می‌زند و مخاطب را برسر شوق می‌آورد. شهری که تصاویر آن را از پشت شیشه‌های قطار می‌بینیم. قصه‌ای که برای ساعتی در یک قطار اتفاق می‌افتد. با ورود شخصیت داستان به قطار شروع می‌شود و با خروج شخصیت از قطار، پایان می‌پذیرد.

آنا ماریا ماتوته بانوی داستان‌نویسی که در شهر خود، اسپانیا، شهرت زیادی دارد. ماتوته در زمینه داستان‌نویسی جایزه‌های بسیاری را از آن خود کرده است. بیشتر داستان‌های این نویسنده با سانسور مواجه بوده و یکی در میان به چاپ می‌رسیده است؛ بخصوص در زمان دیکتاتوری ژنرال فرانکو در سال‌های 1936 تا سال 1975 که این سانسورها شدت می‌گیرد. «توبه» داستان منتخب این نویسنده است که در مجموعه «لغت‌فروش» آمده. داستانی رئالیستی که با ترکیبی از فقر و بی‌عدالتی نوشته شده‌؛ داستانی دیالوگ‌محور به دور از زیاده‌گویی‌های خسته‌کننده و به بیراهه‌رفتن. قصه به یک دروغ بزرگ می‌پردازد؛ دروغ بزرگ و دروغ‌هایی که در ادامه به همراه آن می‌آید و تا پایان زندگی بازتاب آن به شخصیت قصه برمی‌گردد. «توبه» در فضای کافه‌ای تاریک و رو به جاده متولد می‌شود، امن و آرام، و در ناملایمات زندگی پیش می‌رود. قصه‌ای از حرص‌وآز در زندگی و ماجرای ناپاکی که در طول عمر به دیگر زوایای زندگی انسان سرایت می‌کند و موجب ناپاکی‌‌های عظیم‌تر و غیرقابل جبرانی می‌شود.

«توبه» شروعی آرام، میانه‌ای پرتنش و پایانی ضربه‌زننده دارد که مخاطب را در اندیشه فرومی‌برد. «زن یهودی» داستان بلندی از ایرنه دیشه نویسنده‌ای یهودی آلمانی است. داستان «زن یهودی» در لفافه ماجرایی از دستیابی یک یهودی به ارثیه‌اش و در اتفاقاتی که برای او می‌افتد؛ به توضیح زندگی یهودیان در آلمان و مقایسه آن با زندگی مهاجران یهودی در دیگر کشورها دارد. «زن یهودی» بلندترین داستان کتاب است که در هفتادودو صفحه به حوادث داستان پرداخته‌ است. ایرنه دیش قسمت‌های مختلف داستان را با سی‌و‌دو سر فصل متفاوت از یکدیگر جدا کرده. هر سرفصل جمله‌ای است نشان‌دهنده موضوع آن قسمت از داستان. قسمت‌هایی که معمولا کوتاه و حداکثر در دوصفحه به شرح حوادث آن پرداخته شده ‌است. در داستان «زن یهودی» برخلاف انتخاب عنوان زنانه، شخصیت مردانه‌ای دارد که داستان حول محور او می‌گردد. حتی شخصیت «زن یهودی» واردشده به داستان نیز ظرافت‌های رفتار یک زن جوان را ندارد و شخصیت‌های میانه داستان نیز غیرهمجنس انتخاب شده‌اند.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

آثاری از این دست فقط ما را عالم‌تر یا محقق‌تر نمی‌کنند، بلکه حال ما را خوش‌تر و خوب‌تر می‌کنند... می‌گوید مفاهیم اخلاقی 8 تاست... ما نخست قهرمانان اخلاقی و قدیسان اخلاقی و فرزانگان اخلاقی (به صورت خلاصه اسوه‌های اخلاقی) را تشخیص می‌دهیم، سپس می‌گوییم هر چه در اینها هست، از نظر اخلاقی خوب یا درست یا فضیلت است... اما ما نمی‌توانیم به احساسات و عواطف صرف تکیه کنیم... ممکن است کسی از یک جنبه الگو باشد و از جنبه‌های دیگر خیر... پس ما معیاری مستقل از وجود الگوها یا اسوه‌ها داریم! ...
شناخت ما از خودمان را معطوف به نوشته‌های غیرایرانی کردند... سرنوشت تاسیس پارلمان در ایران با مشاهدات سفرنامه‌نویسان گره خورده... مفهوم و کارکرد پارلمان در اواخر دوره ناصری... مردم بیشتر پیرو و تابع بودند، یعنی متابعت و اطاعت از دالِّ سیاسی مرکز قدرت، امری پذیرفته شده تلقی می‌شده ... مشورت برای نخبگان ایرانی اغلب جنبه تاسیسی نداشته و تنها برای تایید، ‌همفکری و یاری‌دهندگی به شاه مورد استفاده قرار می‌گرفته... گفت‌وگو و تعاملی بین روشنفکران ملی‌گرا و روحانیون مشروطه‌خواه ...
با خنده به دنیا آمده است... به او لقب سفیر شادی، خنده و گشاده‌رویی می‌دهند... از لرزش بال حشره‌ای تا آه زنی در حسرت عشق را می‌تواند بشناسد و تحلیل کند... شخصیتی که او به‌عنوان معجزه‌گر در روابط انسانی معرفی می‌کند و قدرت‌اش را در برقراری و درک ارتباط با آدم‌ها و سایر موجودات به‌تفصیل نشان می‌دهد، در زندگی شخصی خود عاجز از رسیدن به تفاهم است ...
سرچشمه‌های ایران‌دوستی متعدد هستند... رفتار دوربین شعیبی در مکان مقدسی مثل حرم، رفتاری سکولاریستی است... جامعه ما اما جامعه بیماری است و این بیماری عمدتا محصول نگاه سیاسی است. به این معنا که اگر گرایش‌های دینی داری حتما دولتی و حکومتی هستی و اگر می‌خواهی روشنفکر باشی باید از دین فاصله بگیری... در تاریخ معاصر همین روس‌ها که الان همه تکریم‌شان می‌کنند و نباید از گل نازک‌تر به آنها گفت، گنبد امام رضا (ع) را به توپ بستند اما حرم امن ماند ...
با بهره‌گیری از تکنیک کات‌آپ و ‌تکه‌تکه کردن روایت، متن‌هایی به‌ظاهر بریده‌ و ‌بی‌ربط را نوشته ‌است، تکه­‌هایی که در نهایت همچون پازلی نامرئی خواننده را در برابر قدرت خود مبهوت می‌کند... با ژستی خیرخواهانه و گفتاری مبتنی بر علم از هیچ جنایتی دریغ نمی‌کند... مواد مخدر به نوعی تسلط و کنترل سیستم بدن ‌ِفرد معتاد را در دست می‌گیرد؛ درست مانند نظام کنترلی که شهروندان بدون آن احساس می‌کنند ناخوش‌اند، شهروندانی محتاج سرکوب امیال­شان... تبعید‌گاهی‌ پهناور است که در یک کلمه خلاصه می‌شود: مصونیت ...