نویسنده فقید کلمبیایی سال‌ها پیش از نوشتن «صد سال تنهایی» جادو و افسانه را در روزنامه‌نگاری کشف کرد.

گابریل گارسیا مارکز گفته بود همیشه خودش را یک خبرنگار می‌دید تا یک رمان‌نویس. در این روزها که یاد او بسیار گرامی داشته می‌شود و فعالیت سیاسی او ارزیابی می‌شود و درباره رئالیسم جادویی او سخن گفته می‌شود، فعالیت روزنامه‌نگاری او چیزی است که کمتر به آن توجه شده است.

او چندین دهه به عنوان روزنامه‌نگار فعال بود. اولین شغل او در دنیای روزنامه‌نگاری در «ال اونیورسال» در شهر ساحلی کارتاگنا بود، در سال 1950 به بارانکولا رفت تا در «ال ارلدو» بنویسد و در آخر هم به عنوان خبرنگار برای «ال اسپکتادو»، روزنامه ملی کلمبیا می‌نوشت و این روزها در بوگوتا، پایتخت این کشور زندگی می‌کرد. مارکز حداقل تا دهه 1970 خوانندگان زیادی نداشت و برا همین کار اصلی او این بود که مسائل زندگی در شهری ساحلی را برای روزنامه‌خوان‌های مرکز کلمبیا تفسیر کند.

از این دوره متن‌های ترجمه‌نشده بسیاری باقی مانده که انگار فقط به درد محقق‌ها می‌خورد. اغلب این مطالب درباره سرزمینی پیشاتاریخی هستند که جامعه مدرن «با بی ادبی» به آن هجوم آورده؛ ماکوندو (شهر خیالی صد سال تنهایی) هیچگاه اینقدر واقعی نبوده.

مثلا مارکز مجموعه مقاله‌هایی در سال 1954 در «ال اسپکتادور» درباره شهر ناآشنایی به نام «لا سی‌یرپه» که منطقه‌ای ساحلی در حاشیه اقیانوس اطلس بوده نوشت. اهالی این شهر به پرستیدن ساحره‌ای به نام «لا مارکزیتا» باور داشتند. قدرت این ساحره در فرستادن مارهایی به جنگل برای کشتن دشمنان بود!

سلسله مراتب اهالی «لا سی‌یرپه» وابسته به توانایی خانواده‌های ساکن آن در اطلاع داشتن از رازهای ماورایی بود. این سلسله مراتب به طور موروثی از پدران به پسران می‌رسید. افسانه برای گابریل گارسیا مارکز اهمیت بسیاری داشت. معروف است او که در آراکاتاکا متولد شده بود با گوش دادن به قصه‌های مادربزرگش بزرگ شد. مثلا یکی از این داستان‌ها درباره برقکاری بود که هرگاه خانه را ترک می‌کرد، خانه پر از پروانه‌های زردرنگ می‌شد.

مارکز در مصاحبه سال 1981 خود با نشریه «پاریس ریویو» در این باره گفته بود: «فهمیده بودم که باید یاد بگیرم این داستان‌ها را باور کنم و آن‌ها را مثل مادربزرگم تعریف کنم: با چهره‌ای سنگی.»

در روزهای رواج خشونت سیاسی که در دهه 1950 داشت کلمبیا را نابود می‌کرد گزارش‌های مارکز اغلب به دو چیز می‌پرداختند؛ ماجرای بوروکرات‌هایی که دولت به آن‌ها قدرت داده بود و داستان‌های غیررسمی که مارکز تعریف می‌کرد. یکی از این گزارش‌ها درباره ملوانی کشتی‌شکسته در سال 1955 بود. او در این گزارش نوشته بود ملوان 10 روز در آب سرگردان بوده و دلیل خراب شدن کشتی هم امنیت پایین در بستن بار کشتی بود و این در حالی بود که دولت اصرار داشت بگوید دلیل غرق شدن کشتی، توفان بوده است.

یکی دیگر از مجموعه مقالات مارکز درباره «ال چوکو» بود؛ شهر دورافتاده و فقیر ساحلی که مقامات شهرداری اصلا به آن توجهی نداشتند. توصیف او ساکنان «ال کوچو» و تخیلات و تصوراتشان از دنیای بیرون از محل زندگی، یادآور خوزه آرکادیو بوئندیا در «صد سال تنهایی» است. همان شخصیتی که بدون ترک گفتن اتاقش «دریاهای ناشناخته را درمی‎‌نوردید و قلمروهای بی ساکن را زیر پا می‌گذاشت.» و پس از چندین روز تفکر توضیح می‌داد که زمین گرد است مثل پرتقال.

در این سال‌ها رئالیسم جادویی طرفداران خودش را از دست داده است. بسیاری از نویسنده‌ها حتی نمی‌توانند مارکز را تحمل کنند؛ به نظرشان فانتزی رو و آشکار او مضحک است، خیلی باظرافت از طرح داستانی سوءاستفاده می‌کند. و راستش را بخواهید فعالیت روزنامه‌نگاری او تا حد بسیاری شبیه رمان‌هایش بود: باوقار، باطول و تفصیل و ناممکن است.

خواندن فعالیت‌های روزنامه‌نگاری مارکز نگاه به آثار او را تغییر می‌دهد: کولی‌ها و پروانه‌های «صد سال تنهایی» (راستی نام ماکوندو برگرفته از نام مزرعه موزی در نزدیکی آراکاتاکا بوده)، روح بازگشته همسر مرده فرمینا در «عشق سال‌های وبا»، مرد مغروق زیبای یکی از داستان‌هایش و... ردپای همه این‌ها را می‌شود در نوشته‌های روزنامه‌نگاری او پیدا کرد.

گابریل گارسیا مارکز در یکی از مقالاتش در مجموعه «ال چوکو» از «جداسازی اندام» صحبت می‌کند و این عبارت را برای ویران شدن یک شهر توسط اعضای دولت ملی به کار می‌برد، درحالیکه این عبارت برای جانداران و به ویژه انسان کاربرد دارد. شاید برای اینکه در نظر گارسیا مارکز، افسانه فقط یک جادوی روایی ساده نبوده بلکه نوعی تبارشناسی بوده - تاریخ کوچک و ارثی ناشناخته‌ای بوده از اماکن موردعلاقه مارکز که همیشه در خطر ویرانی بودند.

مارکز در همان مصاحبه سال 1981 گفته بود: «همیشه برایم جذاب بوده که بیشترین تمجیدها از آثار من نثار تخیل و بخش‌های تخیلی کارهایم شده است. و این در حالی است که هیچ خطی در آثار من نیست که پایه و اساسی در واقعیت نداشته باشد. شاید موضوع این باشد که واقعیت دریای کارائیب، یادآور وحشی‌ترین تخیلات است.»

سالن | خبرآنلاین

توصیه می‌کنم محسن را به مدرسه موسیقی بفرستید. پدرم با صراحت گفت: «دوست ندارم پسرم مطرب شود!»... انتصاب پدر به فرماندهی پادگان خرمشهر، بازگشت به اهواز، زندگی زیر دست زن پدر، ماجرای اخراج از دبیرستان بدر ارومیه، آمدن به تهران... زندگی‌ات به اقیانوسی می‌ماند که امواج سهمگینش دائما بالا و پایین پرتابت کرده و تو سعی کرده‌ای در بین آن امواج خفه نشوی. ...
یک نفرکمونیست انشایی درباره خمس خواند و آن را نژادپرستی دانست... تمام گروهها حذف شدند و کتابفروشی‌ها و بساط ها جمع شد... رمان ما را عرفی می کند و ما را وارد جامعه می کند. رمان بخوانید تا حرف دیگران را بفهمید... فکر نمی کنم هیچ آخوندی در ایران به اندازه آقای مطهری مطالعه کرده باشد... ما ادعا می‌کنیم همه چیز داریم و همه چیز می فهمیم و مرتب دنیا را متهم می کنیم که به ما نیاز دارد درحالی که ما نیازمندیم... درباره آثار خودم: شرمنده ام! حرف دیگری ندارم. ...
همراهان شاه به او گفته بودند که این مدارس، جوانان را یاغی می‌کند... مکتب‌داران تبریز، این رقیب تازه‌نفس را برنتافتند و مردم را علیه او تحریک کردند... متهم به فعالیت‌های ضد دینی شد... پیش از او، تحصیل دانش، ویژه‌ی طبقه‌ی مرفه بود... ۲۷ جلد کتاب درسی برای سوادآموزان فارسی‌زبان نوشت... بیشتر مدارس او در زمان حیات او تعطیل یا ویران شدند... یکی از ده شخصیت تأثیرگذار و سرنوشت‌‌ساز تاریخ معاصر ایران ...
آقای رئیس جمهور رمان دیکتاتوری است نه رمان دیکتاتور. انتقادی است از فقر (مردم کشور همه فقیرند) و خیانت (هر شهروندی خانواده‌اش را انکار می‌کند) و فساد (وجدانها پست و مبتذل است) که این نظام بی‌حاصل که نمی‌تواند به انجام دادن کاری مثبت به نفع کسی افتخار کند به بار می‌آورد. به همین جهت خواننده از همان ابتدا احساس خفگی می‌کند و این فشار مرتباً شدت می‌یابد و هنگامی که رمان در آخرین فصل خود موسوم به «زنده مدفون» به اوج خود می‌رسد، این احساس به خفقان نزدیک می‌شود. ...
حدیث «الملك یبقی مع الكفر و لایبقی مع الظلم» از سخنان پرآوازه دیگریست که در هیچ منبع حدیثی به عنوان روایت نقل نشده و در قرن یازدهم هجری وارد کتب شده است. البته میرزای نائینی فقیه دوران مشروطه از این حدیث به عنوان نص مجرب (یعنی حدیثی که به تجربه ثابت شده) یاد می‌کند... در منابع روایی حدیثی دال بر نحوست ماه صفر یافت نمی‌شود. همین‌طور بشارت به خروج از ماه صفر و دعاهای دوری از بلا در این ماه. ...