قیصر-امینپور

دوم اردیبهشت 1338 در گتوند خوزستان به دنیا آمد... در رشته‌ی دامپزشکى دانشگاه تهران مشغول به تحصیل شد، اما در سال1357 انصراف داد... در سال 1376 با دفاع از رساله‌ی خود با عنوان «سنت و نو آورى در شعر معاصر» که با راهنمایى دکتر محمدرضا شفیعى کدکنى به سامان رسیده بود؛ موفق به اخذ مدرک دکتراى ادبیات فارسى از دانشگاه تهران شد.

قیصر امین‌‏پور متولد دوم اردیبهشت 1338 گتوند خوزستان است. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در گتوند و دزفول به پایان برد و سپس به تهران آمد؛ در رشته‌ی دامپزشکى دانشگاه تهران مشغول به تحصیل شد، اما در سال1357 انصراف داد.

امین‌پور جوان در بدو ورودش به تهران و آغاز تحصیلات دانشگاهى جذب "حوزه هنرى سازمان تبلیغات اسلامی" مى‌شود و آشنایى‌اش با شاعران جوانى که در حوزه هنرى گرد آمده بودند؛ او را به حضور در جمع آنان می‌کشاند. این آشنایی باعث شد تا او تحت تأثیر یاران هم سلک و مرامش و به اشتیاق شاعرانگى‌هایش در سال 1363 رشته تحصیلى‌اش را از علوم اجتماعى به ادبیات تغییر دهد. تحصیلات وی در این رشته ادامه یافت تا اینکه بالاخره در سال 1376 با دفاع از رساله‌ی خود با عنوان «سنت و نو آورى در شعر معاصر» که با راهنمایى دکتر محمدرضا شفیعى کدکنى به سامان رسیده بود؛ موفق به اخذ مدرک دکتراى ادبیات فارسى از دانشگاه تهران شد. بعدها و در سال 1383 این پایان‌نامه در شمارگان بالایى به چاپ رسید.

قیصر در سال 1366 به همراه دوستان نویسنده و شاعرش، "بیوک ملکى" و "فریدون عموزاده خلیلى"، نشریه "سروش نوجوان" را طراحى و منتشر کرد. از سال 1367 سردبیر مجله شد که تا 1383 مسؤولیت وی در سمت سردبیرى ادامه داشت. از سال1367 امین‌پور تدریس در دانشگاه الزهرا(س) را آغاز کرد و هم‌زمان دبیرى بخش ادبیات فصلنامه‌ی هنر و مسؤولیت در دفتر شعر جوان را به کارهاى خود ضمیمه کرد.

اولین و دومین مجموعه شعر قیصر با عنوان‌های "تنفس صبح" ـ که بخش عمده‌ی آن غزل بود ـ و "در کوچه آفتاب" از سوى انتشارات حوزه هنرى در سال 1363 منتشر شد.

در سال 1365 "منظومه ظهر روز دهم" توسط انتشارات برگ به بازار می‌آید که امین‌پور در این منظومه‌ی 28 صفحه‌‏اى، ظهر عاشورا، غوغاى کربلا و تنهایى عشق را به عنوان جوهره‌ی سروده بلندش در نظر می‌‏گیرد. این اثر، برنده‌ی جایزه جشنواره کتاب کانون پرورش فکرى شد. سال 1369 برگزیده‌ی دو دفتر "تنفس صبح" و "در کوچه آفتاب" با عنوان "گزیده دو دفتر شعر" از سوى انتشارات سروش منتشر مى‏شود.

در سال 72 گزیده‌ی اشعار سال‌های 1364 تا 1371 با عنوان "آینه‌‏هاى ناگهان" منتشر می‌شود. مجموعه‌ای که تحول کیفى و کمى امین‏‌پور را بازتاب می‏‌دهد؛ در این مرحله امین‏‌پور به درک روشن‏ترى از شعر و ادبیات رسیده است. اشعار این دفتر نشان از تفکر و اندیشه‏‌اى می‌دهد که در ساختارى نو عرضه می‌‏شود. آینه‌‏هاى ناگهان، امین‌‏پور را به عنوان شاعرى تأثیرگذار در طیف هنرمندان پیشرو انقلاب تثبیت می‌کند و از آن سو نیز موجودیت شاعرى از نسل جدید به رسمیت شناخته مى‌شود.

شیرینی ظهور شاعری پیشرو زیاد ادامه نمی‌یابد و تصادف هولناک رانندگی که در سال 1378 برای او روی می‌دهد، تاثیر بسیار زیادی بر فعالیت این شاعر بزرگ بر جای می‌گذارد. از دست دادن طحال، ناراحتی کلیوی و دیگر آثار باقی مانده از آن حادثه او را تا هشتم آبان 1386 که روی از این جهان برتافت، آزار داد. روحش شاد و یادش جاودان.

شخصیت و اخلاق خوش قیصر همچون اشعارش مورد تحسین تمام کسانی است که از دور یا نزدیک با وی آشنایی داشتند. قیصر امین‌پور در میان شاعران بعد از انقلاب بیشترین تاثیر را بر شاعران هم عصر خود گذاشته و اشعارش مورد توجه خاص و عام قرار گرفته است. وی هم در قالب شعر نو و هم شعر کلاسیک (به خصوص غزل) آثار شایان توجهی از خود بر جای گذارده که در میان هنرمندان پیشرو انقلاب از برجستگی خاصی برخوردار است. خود او در یکی از مقاله‌هایش پیرامون "شاعر" این چنین می‌نویسد:
"... اصل مطلب را بگویم: همه‌ی آدمها شاعرند. همه‌ی آدم‌های خوب شاعرند. همه‌ی فیلسوف‌ها، اولیا و امامان شاعرند. اصلا اگر نمی‌ترسیدم که کفر باشد؛ می‌گفتم که همه‌ی پیامبران شاعرند. و بالاتر از آن می‌گفتم خدا هم شاعر است. و وقتی که می‌گویم همه‌ی آدم‌های خوب شاعر هستند، پس می‌توانم بگویم همه‌ی شاعران آدم‌های خوبی هستند. البته همه‌ی «شاعران». (روی کلمه‌ی شاعر تاکید دارم) پس اگر می‌بینید که بعضی از شاعران آدم‌های بدی هستند، بدانید که آنها یا شاعر نیستند و یا آدم نیستند."

هر چند جامعه ادبی او را به عنوان یک ادیب آکادمیک و استاد دانشگاه می‌شناسد ولی حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان هنوز قیصر را از آن خود می‌داند. استفاده از وزن ریتمیک و واژه‌های موزون و خوش آهنگ ار ویژگی‌های اشعار کودکانه‌ی اوست.
قصیر امین پور، در حوزه ی شعر کودک و نوجوان نامی آشناست ولی مانند بعضی از شاعران، در حوزه‌ی شعر کودک مکث چندانی از خود نشان نداد و بیشتر توجه خود را به نوجوانان معطوف داشت. او صاحب تندیس ماه طلایی: برگزیده‌ی شعر کودک و نوجوان 20 سال انقلاب اسلامی است. نمونه آثار او در بخش شعر نوجوان: مثل چشمه، مثل رود(1368)- به قول پرستو (برنده جایزه جشنواره کتاب کانون پرورش فکرى )(1375)- تنفس صبح(1363)- در کوچه انقلاب (1363)

امین‌پور در ترانه‌سرایی هم طبعی قوی و شورانگیز دارد؛ به طوری که برخى از اشعار وى تبدیل به ترانه‌‏هایى می‌‏شود که زمزمه‌ی لب پیر و جوان مى‌گردد. ترانه‌ها‌ی "لاله‌ی پرپر" با صدای حسام‌الدین سراج، "شبان عاشق" با صدای علیرضا افتخاری، "بوی باران" و "به یادت" با صدای محمد اصفهانی، "تو را دوست دارم" با صدای علیرضا قربانی از این جمله‌اند.

"طوفان در پرانتز" در سال1365؛ "بی بال پریدن" در سال 1370؛ "گل‏ها همه آفتابگردانند" در سال 1381؛ "شعر و کودکی" و "دستور زبان عشق"در سال 1386 از دیگر آثار منتشر شده‌ی او هستند.

دکتر قیصر امین‌پور عضو پیوسته‌ی فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود.

مصطفی حسن‌زاده

او به پاپ سینمای پاپ شهرت یافته... چگونه صد فیلم در هالیوود ساختم و هرگز پشیزی از دست ندادم... یکی از موارد درخشان کارنامه‌ او ساختن هشت فیلم بر اساس قصه‌های ادگار آلن پو است... فیلم‌سازی مستقل در هالیوود یعنی ساختن فیلم‌های کوچک، کم‌هزینه و سریع... احساسم این بود که به عنوان یک صنعت‌گر کار می‌کنم و اگر از خلال صنعت‌گریِ تمام‌عیار، امری متعالی پدید می‌آمد و بارقه‌ای از هنر ظاهر می‌شد، جای خوشحالی بود ...
ملال، جوهره و ماده اصیل حیات است... ملال‌انگیزترین وضعیت حیاتی بشر، اندیشیدن در تنهایی ست... نوعی میل به وضعیت «نیستی» و مرگ در راستای پایان بخشیدن به شرایط کنونی و ایجاد وضعیت حیات‌مند دیگری است... برای رهایی از ملال زندگی اجتماعی و آسیب‌های ناشی از آن ناگزیرند، فاصله‌ای مناسب از اجتماع و «همدیگر» داشته باشند که بتوانند تا اندازه‌ای از رنج‌های حاصل از «با هم بودن» در امان باشند... وضعیت جوجه‌تیغی‌! ...
من خیلی چیزها را ندیده‌ام، نمی‌دانم در زندان‌های کره‌شمالی چه خبر است؟... استادیوم جایی است که می‌توان دمای جامعه را آنجا سنجید. اگر بعد بازی شیشه می‌شکنند یعنی جامعه آمادگی شیشه شکستن دارد... در ساحت دین‌داری مدرن انسان ترک را به انسان ایرانی نزدیک می‌بینم... آمریکا برای بقا به عنوان ابرقدرت نیاز به وجود کشورهایی مانند کره شمالی و ایران دارد ...
کیست که ماریای راهبه با زخمی باز در سینه، تهمینه؛ مارکسیستِ بکارت ‌از دست‌ داده یا پدر خاچیک رمان‌خوان شک‌زده را از یاد ببرد؟... ناصر سوخته: باستان‌‌شناس و عاشق، مسعود سوخته: رزمنده و نیروی تحت‌الامر مهندس چمران، منصور سوخته: عکاس وقایع انقلاب، محمود سوخته: مارکسیست عاشق و طاهر: کودک و معصوم... قصه نسلی که سوخته، پسران ناکام در عشق و زندگی، جوانان در خون‌‌ شده وطن ...
جامه ساده‌ای را که همانند جامه راننده‌اش بود می‌پوشید... روزی چهارده ساعت کار می‌کرد... استوار کردن مجلس و گرداندن آن به ستاد استوار انقلاب، پشتوانه پیروزی‌های آینده مردم ایران می‌شد... دانست که بی‌اصلاحات درونی پیروزی در کار نفت شدنی نیست... هر اصلاحی با منافع خصوصی عده‌ای که سالیان دراز با هرج و مرج و عنان گسیختگی و سوءاستفاده خو گرفته‌اند تماس پیدا می‌کند ...