کتاب «پژوهشی در تدوین فلسفه تربیتی امام خمینی» نوشته حسنعلی بختیار نصرآبادی توسط پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی وابسته به موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی منتشر شد.

به گزارش مهر، فلسفه دارای معانی متعددی است که در کل می‌توان آن‌ها را به سه دسته کلی تقسیم کرد. در معنی اول، فلسفه یه مفهوم یونانی آن که معنای دایرة‌المعارفی دارد، به کار رفته است. در معنای دوم که معمولا فنی‌تر است، فلسفه به عنوان دانشی خاص معرفی می‌گردد که از آن به عنوان متافیزیک یا هستی‌شناسی نام برده می‌شود و تعبیر سومی که از فلسفه بر می‌آید، به تاریخ معاصر برمی‌گردد که در نتیجه رشد علوم طبیعی و نقض شدن پاره‌ای از مسائل که فلسفه در گذشته در مورد طبیعت و پدیده‌های آن ابراز کرده بود، به وجود آمده است. کتاب پیش رو، در پی تبیین جایگاه فلسفه و عرفان در اندیشه امام خمینی‌(ره) است.

فصل اول این کتاب شامل کلیات تحقیق است. شرح و بیان مساله پژوهش، اهداف پژوهش، هدف‌های ویژه، اهمیت و ضرورت تحقیق و روش تحقیق از مباحث و موضوعات اصلی این فصل کتاب هستند. در فصل دوم، موضوع تبیین اندیشه‌های فلسفی عرفانی امام خمینی روبرو هستیم. در این فصل هم مباحثی چون سرد ثنویت‌گرایی، تعبیر عرفانی وحدت، معرفت‌شناسی،  رمز تعریف نداشتن علم، تقسیمات علم، دفع شبهه، نقش اصالت وجود در هستی‌شناسی، وحدت تشکیکی وجود،عشق و عقل، شاخصه‌های عرفان از دیدگاه امام، سفرهای چهارگانه و ... مطرح می‌شوند.

فصل سوم کتاب درباره اصول موضوعه انسان‌شناسی و دلالت‌های تربیتی است و شامل موضوعاتی چون اصول موضوعه ناظر به کرامت انسان، دلالت‌های تربیتی، اصول تعلیم و تربیت از دیدگاه امام، اقسام علم و مقامات انسان، لزوم و ضرورت وجود ولی و مربی و ... می‌شود. فصل چهارم هم به عنوان آخرین فصل کتاب شامل مباحث خلاصه و نتیجه‌گیری است. در ادامه هم پیوست‌های ارجاعی کتاب با درج منابع و ماخذ فارسی و انگلیسی می‌آیند.

در قسمتی از این کتاب می‌خوانیم:

در انسان‌شناسی مورد نظر امام خمینی، انسان موجودی است که حقایق عالم بالا و پایین در او جمع شده، به طوری که اسما و صفات حق را در عالم ظهور داده و مقام خلافت کبری در عالم کبیر به او اختصاص یافته است بعد از آن‌که خلافت صغری در عالم طبیعت به او داده شده است. به واسطه این ویژگی خاص یعنی استعداد دریافت همه حقایق، برترین آفریده عالم وجود گشته و همه جهان را مسخر خود نموده است. و به سوی یک موجود بی‌نهایت حرکت کرده است. «موجودی که عجیب است» در جمیع طبقات موجودات و مخلوقات باری تعالی، هیچ موجودی مثل انسان نیست، اعجوبه‌ای است که از او یک موجود الهی ملکوتی ساخته می‌شود و یک موجود جهنمی شیطانی.

لذا انسان یک اعجوبه‌ای است که از هر دو طرف غیرمتناهی است: از طرف سعادت غیر متناهی و از طرف شقاوت غیر متناهی. و شرافت انسانی به این است که برای قرار گرفتن در جهت سعادت مطلق و حفظ کرامت در مقابل زور بایستد. چرا که عزت و شرف و ارزش‌های انسانی، گوهرهای گران‌بهایی هستند که اسلاف صالح این مکتب، عمر خود و یاران خود را در راه حراست و نگهبانی از آن وقف نموده‌اند.

این کتاب با 458 صفحه، شمارگان هزار نسخه و قیمت 11 هزار تومان منتشر شده است.

درس‌های وی در فاصله‌ی سال‌های 1821 تا 1831... دین، به عنوان صعود به سوی حقیقت، قلمروی است که در آن روح خود را از امور حسی و متناهی رها می‌سازد... نخستین مرحله‌ی مفهوم دین، اندیشه در کلیت صوری آن است... فرد احساس می‌کند که بهره‌ای از مطلق را در خود دارد... آیین مذهبی همان فرایند ابدی است که در آن فرد با ذات خود وحدت پیدا می‌کند... مسیحیت دینی کامل و مطلق و آگاهی از روح است، آگاهی از خداست ...
با محرومانتان به بخشش، با افراد مطیع به نیکی و با کسانی که نسبت به ما شک و یا نافرمانی نمایند با شدت عمل رفتار کنم... لذا با افراد فرمانبر مانند پدری بخشنده هستم و تازیانه و شمشیر من علیه کسی‌ست که دستورم را ترک و با سخنم مخالفت نماید... هرکس که در قبیله‌اش از نافرمایان امیرالمومنین یزید پیدا شود و او را معرفی نکند؛ مقابل در خانه‌اش به دار آویخته، از ذمه ما خارج و مال و جانش حلال می‌شود ...
فردی که خودش را شهروند نمی‌شناسد، نسبت به موضوعات سیاسی و اجتماعی بی‌تفاوت می‌شود و این یک ویژگی نامدنیت سیاسی اجتماعی است... گفت‌وگو و مشاجره را نه با اخلاق، بلکه با مدنیت و نامدنیت می‌سنجند... هرچه حوزه شهروندی در فرد محدودتر شود، او بیشتر به سوی برآوردن منافع و مصالح شخصی‌اش رانده می‌شود... وقتی خودمداری در جامعه غلبه پیدا می‌کند، فردی که در جایگاه یا مرتبه بالا قرار می‌گیرد مسئولیت تصمیماتی که می‌گیرد نمی‌پذیرد و پاسخگو نیست ...
پرویز در قصه‌ای که نقل می‌کند، چگونگی تبدیل شدنش را به آنچه حالا هست، می‌گوید... در زیر سلطه ماندن و از سلطه ارتزاق کردن... این دختره چرا مثل آدامس چسبیده بهمون و ول‌مون نمی‌کنه؟... او فلک‌شده‌ای است که می‌خواهد فلک‌کننده باشد...شرمی درونی و بنیادی وادارش می‌کند به خودش هم دروغ بگوید... با تمام عشق و نزدیکی که به کاکایش دارد، نمی‌تواند این تنهایی را پر کند ...
آمیزه‌ی عشقی افسون‌کننده و لبخندی به پاکی لبخند فرشتگان... همه‌ی نیرنگ‌های پیرزنی را که می‌گوید عمه‌ی اوست فرا گرفته است... دون خوان باید هفت سال تمام طبقه‌ی اجتماعی و ثروت خود را رها کند و مانند دوستی در کنار او زندگی کند... دختر میزبانی عاشق آندرس می‌شود، ولی آندرس از ازدواج با او خودداری می‌کند... پیرزن او را دزدیده است ...