نبرد یک خانواده در گرداب سازمانی | جام جم


گاهی یک کتاب، تنها روایتی از زندگی نیست؛ چنگ‌اندازی به ریشه‌های تلخ یک دوره تاریخی است. رمان «جهنم منهای من» اثر حمیدرضا سهیلی و منتشرشده توسط انتشارات به‌نشر دقیقا چنین اثری است؛ قصه‌ای نفس‌گیر از عشق، ایمان و جدال مرگ ‌و زیست میان وفاداری به سازمان و پاسداری از خانواده.

جهنم منهای من حمیدرضا سهیلی

داستان از یک انتخاب خطرناک آغاز می‌شود؛ شیرین، دختری از طبقه مرفه نظامی، جانی زخمی و تحت تعقیب یکی از اعضای مجاهدین خلق را پناه می‌دهد. همین، سرآغاز رابطه‌ای می‌شود که به ازدواجی پرتنش و زندگی در سایه سازمان مجاهدین خلق می‌انجامد. اما آنچه این رمان رافراتر ازیک قصه عاشقانه می‌کند، تقابل خردکننده میان فرمان سازمان و ندای قلب است.وقتی سازمان از محمود می‌خواهد همسرش را رها کرده و با فردی هم‌رده ازدواج کند و بعدتر حتی دستور سقط فرزند سوم‌شان را صادر می‌کند، خواننده درمی‌یابد که اینجا دیگر بحث ایدئولوژی نیست؛ آزمون انسانیت است. شیرین، در اوج وابستگی عاطفی، راه فرار را برمی‌گزیند؛ فراری که خود حماسه‌ای زنانه و مادرانه را روایت‌می‌کند.

در این میان، نقش عنایات معنوی به‌ویژه توسل به امام رضا(ع) به‌عنوان رشته‌ای نجات‌بخش در متن روایت تنیده شده است. نویسنده بدون شعار و اغراق، نشان می‌دهد که چگونه ایمان می‌تواند در تاریک‌ترین لحظات، چراغ راهی برای رهایی از «جهنم سازمانی» باشد.

سه ویژگی برجسته این رمان:
۱. روایت بی‌طرفانه اما انسانی: کتاب نه سیاه‌نمایی می‌کند و نه سفیدگری. شخصیت‌ها در تمام پیچیدگی‌های روحی خود نشان داده می‌شوند.
۲. کشمکش درونی عمیق: مبارزه اصلی نه در خیابان‌ها که در دل شخصیت‌ها جریان دارد.
۳. پرده‌برداری ازسازوکار سازمانی: نویسنده با جسارت، مکانیسم حاکم بر روابط درون‌سازمانی را که حتی از عاطفی‌ترین پیوندها نیز عبور کرده را عریان می‌کند.

«جهنم منهای من» تنها به کشمکش‌های سیاسی یا سازمانی نمی‌پردازد. خط فرعی داستان که به عنایات امام رضا(ع) و شفاهای شیرین و فرزندش مربوط می‌شود، بعد معنوی و عرفانی عمیقی به اثر بخشیده و آن را از یک گزارش صرف سیاسی، به داستانی انسانی با ابعادی ماورایی ارتقا می‌دهد. این تضاد بین نگاه مادی‌گرایانه سازمان و باورهای معنوی شخصیت‌ها، یکی از جذاب‌ترین لایه‌های داستان است.

حمیدرضا سهیلی در این اثر، موفق شده با قلمی روان و کشمکش‌هایی دراماتیک، خواننده را تا آخرین صفحه با خود همراه کند. این کتاب، روایتی تکان‌دهنده از فدا شدن احساسات فردی در پای آرمان‌های جمعی تحمیلی و در نهایت، پیروزی عشق و ایمان شخصی است. جهنم منهای من نه‌تنها برای علاقه‌مندان به تاریخ معاصر و خاطرات سیاسی، که برای هر خواننده‌ای که داستان‌های پرکشش انسانی و خانوادگی را می‌پسندد، اثری به‌یادماندنی و تأمل‌برانگیز خواهد بود.

این اثر را به همه دوستداران ادبیات مقاومت، داستان‌های روان‌شناختی و روایت‌های تاریخی صادقانه پیشنهاد می‌کنیم. کتابی که تا مدت‌ها پس از بستن آخرین صفحه، با شما سخن خواهد گفت.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

جلد سوم از جایی آغاز می‌شود که دو بحث قبلی به سیاست می‌رسند: اگر آزادی به قانون عمومی و نظم غیرمتمرکز نیاز دارد، چگونه باید قدرت سیاسی را مهار کرد؟ در واقع، کتاب از اقتصاد شروع نمی‌شود و به سیاست ختم نمی‌شود؛ بلکه از محدودیت دانش انسان آغاز می‌کند و به محدودیت قدرت انسان می‌رسد... زبان، عرف، بخش مهمی از حقوق و البته بازار، بدون طراحی و برنامه‌ریزی ایجاد شده و حاصل مشارکت میلیون‌ها انسان است... آیا انسان می‌تواند جامعه را به‌طور عقلانی و از بالا طراحی کند؟ ...
نویسنده سعی دارد به این پرسش اساسی پاسخ دهد که آیا مشروعیت و ساختار حاکمیت در اسلام می‌تواند بر پایه‌ی عقد «وکالت» (نمایندگی از طرف مردم و شهروندان) استوار باشد یا لزوماً باید در قالب «ولایت» تعریف شود؟... در اسلام، هیچ‌کس بر دیگری حق حکومتِ تحمیلی ندارد؛ بلکه این حقِ خودِ انسان‌هاست که برای اداره‌ی زندگی اجتماعی‌شان، نماینده و وکیل انتخاب کنند. بنابراین، مشروعیتِ اعمال قدرت در دولت، از تنفیذ و توکیل آحاد شهروندان نشأت می‌گیرد ...
پرسش اصلی رمان صرفاً این نیست که آیا آرمان‌ها شکست خورده‌اند یا نه.پرسش عمیق‌تر این است: انسان پس از شکست آرمان‌ها چگونه می‌تواند همچنان معنا و هویت خود را حفظ کند؟... پاسخی که ابراهیم برمی‌گزیند، نه پیروزی است و نه تسلیم. او راهی دیگر را انتخاب می‌کند: پذیرفتن شکست تاریخی، بدون آنکه به خیانت، گریز از واقعیت یا انکار زندگی پناه ببرد ...
گویی انسان‌ها ترمزِ خود را از دست داده‌اند و آن کُدِ اخلاقی که نگهبان عقل سلیم بود، فروریخته است. در دنیای امروز، همه می‌خواهند فاشیست باشند؛ یعنی می‌خواهند نفرت، محورِ زندگی‌شان باشد... ما با گوشت و پوست خود احساس کردیم «دیگری» بودن چه معنایی دارد... نوشتن پاسخی است به بی‌عدالتی‌هایی که ما را احاطه کرده‌اند، و در عین حال، ستایشی است از زیبایی زندگی و شادی‌هایش ...
انسان‌ها با ترس، طمع، امید، حسرت و مقایسه زندگی می‌کنند و همین احساسات، حتی در آگاه‌ترین افراد، تصمیم‌های مالی را شکل می‌دهد. از این منظر، «روان‌شناسی پول» بیش از آنکه درباره پول باشد، کتابی درباره انسان معاصر و رابطه پرتنش او با مفهوم ثروت و دارایی است... اوزل به‌جای ارائه نسخه‌های مستقیم یا توصیه‌های دستوری، تجربه زندگی سرمایه‌گذاران، کارآفرینان، میلیاردرها و حتی افراد عادی را روایت می‌کند و از دل این داستان‌ها روایت خود را برمی‌سازد و بحث را به پیش می‌راند ...