زندگی را جدی نگیر! | قدس


رمان «فرداها» [Les lendemains] 365 صفحه دارد اما آن قدر داستان پر کششی دارد که خواندن آن زمان زیادی نمی‌برد. رمانی‌که می‌تواند به انسان امروز با پیچیدگی‌های خاصش کمک کند. «فرداها» رمانی است که تلاش می‌کند به دادِ انسان امروز برسد؛ انسانی که در کشاش زمانه و گذر زندگی، طعم از دست دادن، فراق و جدایی را می‌چشد و در این بزنگاه‌ها به بن بست‌هایی می‌رسد. این رمان در این شرایط تلاش می‌کند راه‌کارهایی برای بازگشت به زندگی ارائه دهد.

خلاصه رمان فرداها» [Les lendemains]  ملیسا ده کوستا [Mélissa Da Costa]

ملیسا ده کوستا [Mélissa Da Costa]، نویسنده این اثر در شرایط بحرانی زندگی به آدم‌ها یک توصیه دارد. او معتقد است انسان امروز باید به طبیعت بازگردد چون طبیعت می‌تواند مرهمی باشد برای آلام همه ما در زندگیِ بی پهنایِ از دردِ امروز بشریت.

کتاب درباره آماند است؛ زنی که در یک سانحه تصادف به یکباره و در آغاز مسیر زندگی پر از عشقش، همسر و فرزند در شکمش را از دست می‌دهد؛ فرزندی که هنوز متولد نشده می‌میرد. به نظر می‌رسد زندگی برای آماند به اتمام رسیده. او برای مدیریت خودش از محل کار مرخصی می‌گیرد و محل زندگی‌اش را در شهر رها می‌کند و به یک خانه کوچک در اطراف شهر نقل مکان می‌کند. هفته‌های اول با قرص و خواب تمام وقت سپری می‌شود. اما بعد از مدتی در یکی از همان روزهای بی حوصله در زمانی که وسایل صاحب خانه (که زنی پیر بوده و درگذشته است) را جابجا می‌کند، یادداشت های او را می‌بیند. یادداشت‌ها درباره رسیدگی به باغچه است. باغچه بزرگ توی حیاط که حالا بعد مرگ صاحبش تبدیل شده به زمینی خشک که فقط چند درخت از آن باقی مانده. آماند بعد مدتی به بی حوصلگی‌اش غلبه می‌کند و یادداشت‌ها را تورق می‌کند و متوجه می‌شود این یادداشت‌ها فراتر از روزمره‌نویسی؛ گنجی است که اگر کسی آن‌ها را بخواند و به کار گیرد می‌تواند باغبانی مجرب شود. یادداشت‌ها پر است از نکات باغبانی، پرورش گل و کاشت دانه و ....

به این ترتیب آماند آرام آرام یادداشت‌ها را می‌خواند و سعی می‌کند آن‌ها را به کار بگیرد. طبیعت کار خودش را می‌کند و آماند را آهسته به زندگی و آدم‌ها بر می‌گرداند. تا آنجا که آماند می‌تواند با زندگی و آدم‌های اطرافش آشتی کند. محصولات مختلفی در باغ بکارد و حتی از آن‌ها کسب درآمد کند.

ملیسا ده کوستا، نویسنده فرانسوی در رمان پر از زندگی «فرداها» با ترجمه روان آریا نوری روی مساله‌ای انگشت گذاشته که انسان‌ها در هر جای این کره خاکی به آن مبتلا هستند؛ فقدان عزیزان درد مشترک آدم‌ها است و شاید طبیعت یکی از راه هایی باشد که اگر انسان آغوشش را برای آن باز کند می‌تواند با تکیه بر آن در اوج سختی‌ها و تنش‌ها، زندگی منحصر به فردی را تجربه کند.

انسان با تکیه بر طبیعت می‌آموزد زندگی را جدی نگیرد چون چیزی پایدار نیست. همانطور که طبیعت در زمستان عریان می‌شود و در بهار سبز می‌شود، آدمی هم در برهه‌هایی از زندگی‌اش که احساس شکست می‌کند، می‌تواند باز هم امیدوار باشد به روزهایی که با طعم موفقیت از راه می‌رسند چون زندگی چیزی جز طی کردن این فراز و فرودها نیست و فقط انسان باید آن را درک کندو با توجه به آن مسیر رشدش را طی کند.

کتاب پر است از جملات ناب که خواندنش حس‌های غم و شادی را در مخاطب بر می‌انگیزاند و حالت لبخند، اشک و گریه را در صورتش پدیدار می‌کند. احساس مخاطب بعد خواندن رمان دقیقا همان چیزی است که روی جلد آن نوشته است؛ «پذیرفتن این حقیقت که هیچ‌چیز در این دنیا دائمی نیست، اولین قدم به سوی آرامش است.»

اما یک جمله دیگر کتاب بسیار دوست‌داشتنی است. وقتی آماند یکروز صبح به باغچه‌اش نگاه می‌کند و گل های رنگارنگی را می‌بیند که با دست های خودش کاشته و حالا روییده‌اند. او می‌گوید: «اندکی خوشبختی هم بالاخره خوشبختی محسوب می‌شود.»

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...