مثل موم در پنجههای شیطان | اطلاعات
مارک تواین، داستان جانانهای دارد با نام «بیگانهای در دهکده» [The mysterious stranger]. این داستان بر محور شخصیتی اثیری میگردد که نزد همگان با نام شیطان شناخته میشود. فضای وقوع داستان، دهکدهای دورافتاده در اتریش است. ساکنان این دهکده اعتقاداتی سفت و سخت و تعصباتی سمج دارند. چیزی به نام وسوسهی اختلاس و چپاول اموال مردم و هراس نداشتن از پاسخ و بی خیالی به قضاوت و داوری در این جمع روستایی جایی ندارد. همه پاک و پاکیزه دارند کنار هم زندگی میکنند.
![مارک تواین، بیگانهای در دهکده» [The mysterious stranger]](/files/170375084935616975.jpg)
اما شیطان به راحتی آب خوردن میآید و آنجا خیمه میزند. با سه بچهی سرتق از اهالی دهکده طرح دوستی میریزد و از این مسیر، در خانوادههای دهکده رحل رفت و آمد و اقامت میافکند. حاصل این که شیطان از معبر این سه بچه و به مدد انگیختن ِ قدرت وهم و خیال، قتل و غارت و کشت و کشتار ودهها صفت شیطانی دیگر را فراگیر میسازد.
شاید مارک تواین حق داشته که با اتکا به درونمایهی همین داستان، بر این باور پای بفشارد که: قوهی تمیز اخلاقی انسان سبب شده است تا این موجود دو پا از حیوان هم پست تر باشد و همین قوه است که باعث میشود آدمی با فراغ بال، رنج و مشقت و آزار را به همنوعان خود تحمیل کند. همو بود که میگفت: مرز آدم بودن و حیوان بودن، یک نقطه بیش نیست؛ دلدادگی به وهم و قدرت.
بیگانهای در دهکده، ما را با این باورِ روبرو میسازد که زندگی، تنها زاییدهی وهمِ آدمی است و هیچ چیز واقعی نیست و انسان، اندیشهای بی سرانجام و بی زمان و بی مکان و سرگردان در وهمی ابدی است. عطار نیشابوری خودمان نیز تأملی در این مفهوم دارد:
دود است جهان، جهان همه دود انگار
وین دیر نمای را فنا زود انگار
چون نابودست اصل هر بود که هست
هر بود که بود، گشت نابود انگار
(باب چهاردهم مختارنامه عطار )
................ تجربهی زندگی دوباره ...............
