حمیدرضا مدقق، منتقد سینما و استاد علوم ارتباطات در این مطلب به معرفی کتاب «تعمق در فیلم» [Thinking about Movies: Watching, Questioning, Enjoying] اثر پیتر لمان و ویلیام لور [Peter Lehman and William Luhr] پرداخته است.

تعمق در فیلم» [Thinking about Movies: Watching, Questioning, Enjoying]  پیتر لمان و ویلیام لور [Peter Lehman and William Luhr]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا؛ مدقق در ابتدا درباره پیشینه مطالعات میان‌رشته‌ای در حوزه سینما گفت: مطالعات میان‌رشته‌‌ای در زمینه سینما هنوز در کشور ما جوان است. منظور از مطالعات میان‌رشته‌ای سینما یعنی تلفیق دانش، روش و تجربه‌های دو یا چند حوزه علمی و تخصصی مثل جامعه‌شناسی، روان‌کاوی، علوم ارتباطات و نظایر آن برای شناخت و فهم یک فیلم است؛ یعنی ما فقط از زاویه زیبایی‌شناسی یک فیلم را بررسی نکنیم بلکه از حوزه‌های دیگر دانش و مطالعات هم به آن فیلم بپردازیم.

او به کتاب‌های این حوزه اشاره کرد و گفت: ما کتاب‌های زیادی از خیلی سال‌ها پیش داریم. سابقه انتشار کتاب‌هایی که فقط از منظر زیبایی‌شناسی به بررسی فیلم‌ها پرداخته‌اند، در ایران زیاد است و کتاب‌های خوبی هم هستند؛ اما در حوزه مطالعات میان‌رشته‌ای در زمینه سینما کتاب‌های زیادی منتشر نشده است. پژوهش‌هایی در دانشگاه‌ها انجام شده است و کتاب‌هایی هم بوده، اما تعدادشان آن‌قدر نیست یا تعداد کتاب‌های مفید و مؤثر آن کم است.

این منتقد سینما کتاب پیشنهادی خود را این‌طور معرفی کرد: یکی از کتاب‌هایی که در چندسال اخیر منتشر شده است و از منظر مطالعات میان‌رشته‌ای به سینما پرداخته، کتابی است با عنوان «تعمق در فیلم» نوشته پیتر لمان و ویلیام لور با ترجمه حمیدرضا احمدی لاری که انتشارات ساقی آن را منتشر کرده است. این کتاب برنده جایزه قلم زرین از چهارمین دوره کتاب سال سینمای ایران شده است و ویژگی اصلی‌اش این است که به حوزه مطالعات میان‌رشته‌ای در زمینه سینما و سایر رسانه‌ها می‌پردازد. کتابی است تقریبا حجیم حدود 800 صفحه ولی بسیار خواندنی با عنوان فرعی «تماشا کنید، بگویید و بشنوید، لذت ببرید». این اثر به رابطه سینما با زمینه‌های دیگر می‌پردازد؛ مثل سینما و سایر هنرها، سینما و مقوله بازیگری، سینما و مخاطب، سینما و مسئله جنسیت، نژاد، طبقه و حوزه‌هایی که در کتاب‌های دیگر کمتر به آن پرداخته شده است.

وی از ویژگی‌های خوب آن این است که در پایان هر فصل، یک یا دو فیلم را مبتنی بر مطالبی که در فصل بیان شده، بررسی می‌کند؛ از جمله فیلم‌های «جدال در اوکی کرال»، «همشهری کین»، «دکتر جکیل و آقای هاید»، «نوسفراتو» و برخی دیگر از فیلم‌های شناخته‌شده سینما و حتی فیلم‌های گمنام‌تر.

حمیدرضا مدقق درباره طیف خوانندگان این کتاب گفت: مطالعه کتاب «تعمق در فیلم» را به علاقه‌مندان سینما، دانشجویان سینما و دانشجویان حوزه‌های دیگر مثل جامعه‌شناسی، علوم ارتباطات و مطالعات فرهنگی پیشنهاد می‌کنم. اثر مفیدی برای آن‌هاست.

این روزنامه‌نگار و مجری تلویزیون ضمن تشکر از ناشر کتاب و مترجم آن بیان کرد: از انتشارات ساقی می‌خواهم و درواقع مفید می‌دانم که نسخه جدید این کتاب را که سال 2018 منتشر شده است، به فارسی ترجمه و منتشر کنند، زیرا نسخه‌ی فعلی قدیمی‌تر است. خیلی خوب است که آقای احمدی لاری زحمت ترجمه و بازترجمه آن را بکشند و انتشارات ساقی منتشر کند. همچنین امیدوارم در چاپ بعدی کتاب از کاغذ بهتری استفاده کنند و در انتشار و نشر عکس‌های فراوانی که در کتاب کار شده است، دقت بیشتری شود که آن‌ها با کیفیت بیشتر و بهتری چاپ شوند. به‌هرحال مطالعه این کتاب را بسیار مفید و درس‌آموز می‌دانم.

وی در پایان گفت: این کتاب آموزشی و علمی است با فصل‌بندی‌های خیلی خوب، ترجمه خوب و قابل‌فهم و نقدهای خوبی که نویسندگان کتاب که استاد دانشگاه هستند از منظر مطالعات میان‌رشته‌ای درباره فیلم‌ها نوشته‌اند.

................ هر روز با کتاب ...............

بازگوکردن روابط عاشقانه بی‌نتیجه‌اش، اقدامش به خودکشی، دوستی‌ها و پروژه‌های ادبی‌ منقطعش، تحت‌‌الشعاعِ بخش‌هایی از پیشینه خانوادگی قرار می‌گیرد که مسیر مهاجرت از جمهوری دومینیکن به ایالات متحده آمریکا را معکوس می‌کند و روی زنان خانواده اسکار متمرکز می‌شود... مادرش زیبارویی تیره‌پوست بود... عاشق جنایتکار بدنامی شد... ارواح شرور گهگاه در داستان به‌کار گرفته می‌شوند تا بداقبالی خانواده اسکار را به تصویر بکشند ...
فهم و تحلیل وضعیت فرهنگ در جامعه مصرفی... مربوط به دوران اخیر است، یعنی زاده مدرنیته متأخر، دورانی که با عناوین دیگری مثل جامعه پساصنعتی، جامعه مصرفی و غیره نامگذاری شده است... در یک سو گرایشی هست که معتقد است باید حساب دین را از فرهنگ جدا کرد و برای احیای «فرهنگ اصیل ایرانی» حتی باید آن را هر گونه «دین خویی» پالود؛ در سوی مقابل، اعتقاد بر این است که فرهنگ صبغه‌ای ارزشی و استعلایی دارد و هر خصلت یا ویژگی فرهنگیِ غیردینی را باید از دایره فرهنگ بیرون انداخت ...
وقتی می‌خواهم تسلیم شوم یا وقتی به تسلیم‌شدن فکر می‌کنم، به او فکر می‌کنم... یک جریان به‌ظاهر بی‌پایان از اقتباس‌ها است، که شامل حداقل ۱۷۰ اجرای مستقیم و غیرمستقیم روی صحنه نمایش است، از عالی تا مضحک... باعث می شود که بپرسیم، آیا من هم یک هیولا هستم؟... اکنون می‌فهمم خدابودن چه احساسی دارد!... مکالمه درست درمورد فرانکنشتاین بر ارتباط عمیق بین خلاقیت علمی و مسئولیت ما در قبال خود و یکدیگر متمرکز خواهد شد ...
همسایه و دوست هستند... یک نزاع به‌ظاهر جزیی بر سر تفنگی قدیمی... به یک تعقیب مادام‌العمر تبدیل می‌شود... بدون فرزند توصیف شده، اما یک خدمتکار دارد که به‌نظر می‌رسد خانه را اداره می‌کند و به‌طرز معجزه‌آسایی در اواخر داستان شامل چندین فرزند می‌شود... بقیه شهر از این واقعیت که دو ایوان درحال دعوا هستند شوکه شده‌اند و تلاشی برای آشتی انجام می‌شود... همه‌چیز به مضحک‌ترین راه‌هایی که قابل تصور است از هم می‌پاشد ...
یک ریسه «ت» پشت سر هم ردیف می‌کرد و حسابی آدم را تف‌کاری می‌کرد تا بگوید تقی... قصه‌ی نویسنده‌ی «سایه‌ها و شب دراز» است که مرده است و زنش حالا دست‌نویس پانصد ششصدصفحه‌ای آن داستان را می‌دهد به فرزند خلف آن نویسنده‌ی مرحوم... دیگر حس نمی‌کردم که داوود غفارزادگان به من نارو زده... عاشق شدم، دانشجو شدم، فعالیت سیاسی کردم، از دانشسرا اخراج شدم... آسمان ریسمان نمی‌بافد؛ غر می‌زند و شیرین تعریف می‌کند... ...