حمیدرضا مدقق، منتقد سینما و استاد علوم ارتباطات در این مطلب به معرفی کتاب «تعمق در فیلم» [Thinking about Movies: Watching, Questioning, Enjoying] اثر پیتر لمان و ویلیام لور [Peter Lehman and William Luhr] پرداخته است.

تعمق در فیلم» [Thinking about Movies: Watching, Questioning, Enjoying]  پیتر لمان و ویلیام لور [Peter Lehman and William Luhr]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا؛ مدقق در ابتدا درباره پیشینه مطالعات میان‌رشته‌ای در حوزه سینما گفت: مطالعات میان‌رشته‌‌ای در زمینه سینما هنوز در کشور ما جوان است. منظور از مطالعات میان‌رشته‌ای سینما یعنی تلفیق دانش، روش و تجربه‌های دو یا چند حوزه علمی و تخصصی مثل جامعه‌شناسی، روان‌کاوی، علوم ارتباطات و نظایر آن برای شناخت و فهم یک فیلم است؛ یعنی ما فقط از زاویه زیبایی‌شناسی یک فیلم را بررسی نکنیم بلکه از حوزه‌های دیگر دانش و مطالعات هم به آن فیلم بپردازیم.

او به کتاب‌های این حوزه اشاره کرد و گفت: ما کتاب‌های زیادی از خیلی سال‌ها پیش داریم. سابقه انتشار کتاب‌هایی که فقط از منظر زیبایی‌شناسی به بررسی فیلم‌ها پرداخته‌اند، در ایران زیاد است و کتاب‌های خوبی هم هستند؛ اما در حوزه مطالعات میان‌رشته‌ای در زمینه سینما کتاب‌های زیادی منتشر نشده است. پژوهش‌هایی در دانشگاه‌ها انجام شده است و کتاب‌هایی هم بوده، اما تعدادشان آن‌قدر نیست یا تعداد کتاب‌های مفید و مؤثر آن کم است.

این منتقد سینما کتاب پیشنهادی خود را این‌طور معرفی کرد: یکی از کتاب‌هایی که در چندسال اخیر منتشر شده است و از منظر مطالعات میان‌رشته‌ای به سینما پرداخته، کتابی است با عنوان «تعمق در فیلم» نوشته پیتر لمان و ویلیام لور با ترجمه حمیدرضا احمدی لاری که انتشارات ساقی آن را منتشر کرده است. این کتاب برنده جایزه قلم زرین از چهارمین دوره کتاب سال سینمای ایران شده است و ویژگی اصلی‌اش این است که به حوزه مطالعات میان‌رشته‌ای در زمینه سینما و سایر رسانه‌ها می‌پردازد. کتابی است تقریبا حجیم حدود 800 صفحه ولی بسیار خواندنی با عنوان فرعی «تماشا کنید، بگویید و بشنوید، لذت ببرید». این اثر به رابطه سینما با زمینه‌های دیگر می‌پردازد؛ مثل سینما و سایر هنرها، سینما و مقوله بازیگری، سینما و مخاطب، سینما و مسئله جنسیت، نژاد، طبقه و حوزه‌هایی که در کتاب‌های دیگر کمتر به آن پرداخته شده است.

وی از ویژگی‌های خوب آن این است که در پایان هر فصل، یک یا دو فیلم را مبتنی بر مطالبی که در فصل بیان شده، بررسی می‌کند؛ از جمله فیلم‌های «جدال در اوکی کرال»، «همشهری کین»، «دکتر جکیل و آقای هاید»، «نوسفراتو» و برخی دیگر از فیلم‌های شناخته‌شده سینما و حتی فیلم‌های گمنام‌تر.

حمیدرضا مدقق درباره طیف خوانندگان این کتاب گفت: مطالعه کتاب «تعمق در فیلم» را به علاقه‌مندان سینما، دانشجویان سینما و دانشجویان حوزه‌های دیگر مثل جامعه‌شناسی، علوم ارتباطات و مطالعات فرهنگی پیشنهاد می‌کنم. اثر مفیدی برای آن‌هاست.

این روزنامه‌نگار و مجری تلویزیون ضمن تشکر از ناشر کتاب و مترجم آن بیان کرد: از انتشارات ساقی می‌خواهم و درواقع مفید می‌دانم که نسخه جدید این کتاب را که سال 2018 منتشر شده است، به فارسی ترجمه و منتشر کنند، زیرا نسخه‌ی فعلی قدیمی‌تر است. خیلی خوب است که آقای احمدی لاری زحمت ترجمه و بازترجمه آن را بکشند و انتشارات ساقی منتشر کند. همچنین امیدوارم در چاپ بعدی کتاب از کاغذ بهتری استفاده کنند و در انتشار و نشر عکس‌های فراوانی که در کتاب کار شده است، دقت بیشتری شود که آن‌ها با کیفیت بیشتر و بهتری چاپ شوند. به‌هرحال مطالعه این کتاب را بسیار مفید و درس‌آموز می‌دانم.

وی در پایان گفت: این کتاب آموزشی و علمی است با فصل‌بندی‌های خیلی خوب، ترجمه خوب و قابل‌فهم و نقدهای خوبی که نویسندگان کتاب که استاد دانشگاه هستند از منظر مطالعات میان‌رشته‌ای درباره فیلم‌ها نوشته‌اند.

................ هر روز با کتاب ...............

جنگیدن با فرهنگ کار عبثی است... این برادران آریایی ما و برادران وایکینگ، مثل اینکه سحرخیزتر از ما بوده‌اند و رفته‌اند جاهای خوب دنیا مسکن کرده‌اند... ما همین چیزها را نداریم. کسی نداریم از ما انتقاد بکند... استالین با وجود اینکه خودش گرجی بود، می‌خواست در گرجستان نیز همه روسی حرف بزنند...من میرم رو میندازم پیش آقای خامنه‌ای، من برای خودم رو نینداخته‌ام برای تو و امثال تو میرم رو میندازم... به شرطی که شماها برگردید در مملکت خودتان خدمت کنید ...
اگر بخواهم فیلمی بسازم که بگویم دروغ چیز بدی است باور نمی‌کنند، چون دروغ یک امر جاری در این مملکت است. قبحش از بین رفته... ما بچه‌مسلمان بودیم. اما می‌گفتند این مسلمان نیست... وقتی به آدمی که در کار سینماست می‌گویند اجازه کار نداری، یعنی با شکنجه او را می‌کشند... می‌توانند من را زمین بزنند اما نمی‌توانند من را روی زمین نگه دارند، من بلند می‌شوم... فردین عاشقانه مردم را دوست داشت ...
غالباً خشونتِ خود را زیر نام «دفاع از خود» پنهان می‌کنند. باتلر می‌پرسد: این «خود» کیست که حق دارد برای دفاع از بقای خود، دیگری را نابود کند؟ او پیشنهاد می‌دهد که ما باید «خود» را نه به عنوان یک فردِ مجزا، بلکه به عنوان بخشی از یک کلِ پیوسته تعریف کنیم. اگر من به تو آسیب بزنم، درواقع به ساختاری که بقای خودم به آن وابسته است آسیب زده‌ام ...
20 سال پیش خانه در دامنه‌ی آتشفشان کردیم؛ بدان امید که چشم بر حقیقت بگشاییم... شرح همسایگی خاکستر و دود و آتش؛ نه گفتنی ست، نه خواندنی؛ که ما این خانه‌ی دور از نفت! به شوق و رغبت برگزیده بودیم و هیچ منت و ملامتی بر هیچ دولت و صنف و حزب و نماینده‌ای نداشتیم و نداریم ...
او اگرچه همچون «همینگوی»، روایتگری را مقدم بر توصیف‌گری «زولا» قرار می‌دهد، اما این روایتگری کاملا «ایرانیزه» و بومی شده است... نویسنده با تشخص‌بخشی به کلیسای «تارگمانچاتس» از این بنا، یک شخصیت تاریخی در داستان می‌آفریند، شخصیتی ارمنی! در قلب تهران... ملک بدرقه، شکارچی کلمات مقدس و فاتحه‌های سرگردان است، ملکی که مأمور است فاتحه‌های فرستاده‌شده و سرگردان را برای افراد بی‌وارث و بد‌وراث شکار کند ...