کتاب «مذهب‌ها و طریقت‌ها در ترکیه» [100 Soruda Türkiye'de Mezhepler ve Tarikatlar] نوشته عبدالباقی گولپینارلی [Abdülbaki Gölpınarlı] با ترجمه داود وفایی توسط نشر مولی منتشر و راهی بازار نشر شد.

مذهب‌ها و طریقت‌ها در ترکیه» [100 Soruda Türkiye'de Mezhepler ve Tarikatlar]  عبدالباقی گولپینارلی [Abdülbaki Gölpınarlı]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، عبدالباقی گولپینارلی، نویسنده این‌کتاب متولد سال ۱۹۰۰ و درگذشته به‌سال ۱۹۸۲، از عرفان‌پژوهان ترکیه است که به اندیشه‌های مولانا و فرهنگ ایران و ادبیات کشورمان علاقه زیادی داشت. او تالیفات و پژوهش‌های متعددی در این‌زمینه دارد. گولپینارلی دو کتاب دارد که در آن‌ها با شیوه خاصی به طرح مساله پرداخته و مطالبی را که درک‌شان ثقیل است، به زبان ساده و در قالب سوال و جواب تشریح کرده است؛ یکی کتاب «تصوف در یکصد پرسش و پاسخ»‌ و دومی «مذهب‌ها و طریقت‌ها در ترکیه» است.

مولف در کتاب مورد اشاره، مذاهب و طریقت‌های ترکیه را معرفی کرده و نحوه پیدایش و تداوم حیات‌شان را به تفصیل توضیح داده است. این‌کتاب برای اولین‌بار سال ۱۹۶۹ در استانبول منتشر شد. مترجم اثر نیز که سال‌هاست مشغول ترجمه آثار ادبی و مذهبی ترکی استانبولی است، در مقدمه خود بر این‌اثر اظهار امیدواری کرده چاپ کتاب «مذهب‌ها و طریقت‌ها در ترکیه» به فارسی، گامی در جهت زنده‌نگاه‌داشتن نام و اندیشه‌های گولپینارلی که از دوستداران خالص امیرمومنان علی (ع) است، شود.

کتاب پیش رو ۲ بخش اصلی دارد که عبارت‌اند از «مذهب» و «طریقت‌هایی در مسیر اسماء» که بخش اول دربرگیرنده ۱۴ فصل و بخش دوم هم شامل ۵ فصل است.

در بخش اول، مخاطب با این‌فصول روبرو می‌شود: «عوامل ظهور مذاهب، تشیع»، «افسانه عبدالله بن سبا»، «امامیه، اصول اعتقادی، دوازده امام»، «زیدیه، بطریه، جارودیه، سلیمانیه، نعیمیه، نقاط افتراق زیدیه و امامیه»، «اسماعیلیه و شاخه‌های آن»، «خوارج، ظهور، شاخه‌ها، اعتقادات، اباضیه»، «معتزله و جبریه، مبانی افتراق؛ توحید و عدل، شاخه‌های معتزله»، «مرجئه، مجسمه، مشبهه»، «وهابیت، مذهب ظاهری، ابن هزم و ابن تیمیه، ظهور وهابیت و تاثیرات آن در ترکیه»، «ایمان و عمل نزد اهل سنت و جماعت، مذهب‌های مالکی، حنفی، شافعی و حنبلی، مشترکات اهل سنت»، «نقطه افتراق مذاهب اهل سنت و امامیه در فروع، و یک فتوا»، «باطنیه، تفسیر از نظر باطنیان، میزان ارتباط آن با اسماعیلیه، منابع، اعتقادات، سازمان و واکنش‌ها، دروزیه، نصیریه، یزیدیان»، «ادیان باطلی که از باطنیه به وجود آمدند، حروفیه، شیخیه، بابیه، بهائیت و قادریه» و «ادیانی که با تاثیرپذیری از اسلام تاسیس شدند، شیخیه، بابیه، بهائیت، قادیانه».

پنج‌فصلی هم که مخاطب در بخش دوم کتاب با آن‌ها روبروست، از این‌قرارند: «تفاوت طریقت و مذهب، طریق اسماء: طریقت‌های قادریه، رفاعیه، بدویه، دسوقیه، اکبریه، یسویه، کبرویه، شاذلیه، سعدیه و شاخه‌های آن»، «خلوتیه کارخانه تولید طریقت، روشنیه، گلشنیه، شاخه دوم و انشعاب‌های آن: شعبانیه، شاخه سوم: شمسیه، جراحیه، جهانگیر مصری و شاخه‌های دیگر، شاخه چهارم، ویژگی‌های هر یک از شاخه‌ها»، «نقشبندیه، قواعد یازده‌گانه و اساسی نقشبندیه، مجددیه، خالدیه، تاثیر نقشبندیه در حیات اجتماعی، تیجانیه، سلیمانجی‌ها، نورجیان»، «صفویه، بایرامیه، آق‌شمس‌الدینیه و حکمتیه، جلوتیه، شاخه هاشمیه، و طریقت‌های دیگر» و «ملامت، فتوت، طریقت‌های برآمده از ملامت: ابدال، قلندری‌ها، حیدری‌ها، جامی‌ها، شمسی‌ها و ... ملامتیان بایرامی (حمزویان)، ملامتیان دوره سوم بکتاشیه، علویان، مولانا و مولویه، سماع و مقابله، دو نشئه در مولویه، عوامل ایجاد طریقت‌ها و وضعیت امروز.

در قسمتی از این‌کتاب می‌خوانیم:

می‌دانیم که در جنوب شرقی ترکیه اقلیتی از بهائیان زندگی می‌کنند. بهائیان ترکیه در سال‌های ۱۹۴۵، ۱۹۵۵، ۱۹۵۹ و ۱۹۶۱ در استانبول، آدانا و آنکارا تحت تعقیب قرار گرفتند. اساتید دانشگاه‌های استانبول و آنکارا، و دانشکده الهیات آنکارا در گزارشی کارشناسانه، بهائیت را دین باطلی اعلام کردند که پیروانی دارد. البته درباره نقش این‌تشکل برای ایجاد تفرقه و شکاف در جامعه در گزارش‌های مذکور بررسی خاصی به عمل نیامده است. بنابراین به سهولت می‌توان گفت که بهایی‌ها در ترکیه حضور دارند. آن‌ها دارای برخی رفتارهای باطنی نیز هستند. بهایی‌ها عالمان بزرگ و تاثیرگذار نزد مردم را بهایی معرفی می‌کنند. آن‌ها عادت کرده‌اند که تعداد خود را از آن‌چه هست بیشتر نشان دهند.

بهایی‌ها معابد خود را «مشرق‌الاذکار» می‌نامند. در عشق آباد ترکمنستان، شیکاگوی آمریکا، اوگاندا، سیدنی استرالیا و فرانکفورت آلمان معابدی ساخته‌اند. خودشان می‌گویند در جهان بیش از دو هزار مرکز روحانی دارند. آن‌ها از تبلیغات بسیار گسترده‌ای برخوردار هستند و کنفرانس‌ها و سمینارهای بین‌المللی ترتیب می‌دهند.

این‌کتاب با ۳۲۰ صفحه، شمارگان ۵۲۰ نسخه و قیمت ۱۷۰ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ................

پس از ۲۰ سال به موطن­‌شان بر می­‌گردند... خود را از همه چیز بیگانه احساس می‌­کنند. گذشت روزگار در بستر مهاجرت دیار آشنا را هم برای آنها بیگانه ساخته است. ایرنا که که با دل آکنده از غم و غصه برگشته، از دوستانش انتظار دارد که از درد و رنج مهاجرت از او بپرسند، تا او ناگفته‌­هایش را بگوید که در عالم مهاجرت از فرط تنهایی نتوانسته است به کسی بگوید. اما دوستانش دلزده از یک چنین پرسش­‌هایی هستند ...
ما نباید از سوژه مدرن یک اسطوره بسازیم. سوژه مدرن یک آدم معمولی است، مثل همه ما. نه فیلسوف است، نه فرشته، و نه حتی بی‌خرده شیشه و «نایس». دقیقه‌به‌دقیقه می‌شود مچش را گرفت که تو به‌عنوان سوژه با خودت همگن نیستی تا چه رسد به اینکه یکی باشی. مسیرش را هم با آزمون‌وخطا پیدا می‌کند. دانش و جهل دارد، بلدی و نابلدی دارد... سوژه مدرن دنبال «درخورترسازی جهان» است، و نه «درخورسازی» یک‌بار و برای همیشه ...
همه انسان‌ها عناصری از روباه و خارپشت در خود دارند و همین تمثالی از شکافِ انسانیت است. «ما موجودات دوپاره‌ای هستیم و یا باید ناکامل بودن دانشمان را بپذیریم، یا به یقین و حقیقت بچسبیم. از میان ما، تنها بااراده‌ترین‌ها به آنچه روباه می‌داند راضی نخواهند بود و یقینِ خارپشت را رها نخواهند کرد‌»... عظمت خارپشت در این است که محدودیت‌ها را نمی‌پذیرد و به واقعیت تن نمی‌دهد ...
در کشورهای دموکراتیک دولت‌ها به‌طور معمول از آموزش به عنوان عاملی ثبات‌بخش حمایت می‌کنند، در صورتی که رژیم‌های خودکامه آموزش را همچون تهدیدی برای پایه‌های حکومت خود می‌دانند... نظام‌های اقتدارگرای موجود از اصول دموکراسی برای حفظ موجودیت خود استفاده می‌کنند... آنها نه دموکراسی را برقرار می‌کنند و نه به‌طور منظم به سرکوب آشکار متوسل می‌شوند، بلکه با برگزاری انتخابات دوره‌ای، سعی می‌کنند حداقل ظواهر مشروعیت دموکراتیک را به دست آورند ...
نخستین، بلندترین و بهترین رمان پلیسی مدرن انگلیسی... سنگِ ماه، در واقع، الماسی زردرنگ و نصب‌شده بر پیشانی یک صنمِ هندی با نام الاهه ماه است... حین لشکرکشی ارتش بریتانیا به شهر سرینگاپاتام هند و غارت خزانه حاکم شهر به وسیله هفت ژنرال انگلیسی به سرقت رفته و پس از انتقال به انگلستان، قرار است بر اساس وصیت‌نامه‌ای مکتوب، به دخترِ یکی از اعیان شهر برسد ...