کتاب «مذهب‌ها و طریقت‌ها در ترکیه» [100 Soruda Türkiye'de Mezhepler ve Tarikatlar] نوشته عبدالباقی گولپینارلی [Abdülbaki Gölpınarlı] با ترجمه داود وفایی توسط نشر مولی منتشر و راهی بازار نشر شد.

مذهب‌ها و طریقت‌ها در ترکیه» [100 Soruda Türkiye'de Mezhepler ve Tarikatlar]  عبدالباقی گولپینارلی [Abdülbaki Gölpınarlı]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، عبدالباقی گولپینارلی، نویسنده این‌کتاب متولد سال ۱۹۰۰ و درگذشته به‌سال ۱۹۸۲، از عرفان‌پژوهان ترکیه است که به اندیشه‌های مولانا و فرهنگ ایران و ادبیات کشورمان علاقه زیادی داشت. او تالیفات و پژوهش‌های متعددی در این‌زمینه دارد. گولپینارلی دو کتاب دارد که در آن‌ها با شیوه خاصی به طرح مساله پرداخته و مطالبی را که درک‌شان ثقیل است، به زبان ساده و در قالب سوال و جواب تشریح کرده است؛ یکی کتاب «تصوف در یکصد پرسش و پاسخ»‌ و دومی «مذهب‌ها و طریقت‌ها در ترکیه» است.

مولف در کتاب مورد اشاره، مذاهب و طریقت‌های ترکیه را معرفی کرده و نحوه پیدایش و تداوم حیات‌شان را به تفصیل توضیح داده است. این‌کتاب برای اولین‌بار سال ۱۹۶۹ در استانبول منتشر شد. مترجم اثر نیز که سال‌هاست مشغول ترجمه آثار ادبی و مذهبی ترکی استانبولی است، در مقدمه خود بر این‌اثر اظهار امیدواری کرده چاپ کتاب «مذهب‌ها و طریقت‌ها در ترکیه» به فارسی، گامی در جهت زنده‌نگاه‌داشتن نام و اندیشه‌های گولپینارلی که از دوستداران خالص امیرمومنان علی (ع) است، شود.

کتاب پیش رو ۲ بخش اصلی دارد که عبارت‌اند از «مذهب» و «طریقت‌هایی در مسیر اسماء» که بخش اول دربرگیرنده ۱۴ فصل و بخش دوم هم شامل ۵ فصل است.

در بخش اول، مخاطب با این‌فصول روبرو می‌شود: «عوامل ظهور مذاهب، تشیع»، «افسانه عبدالله بن سبا»، «امامیه، اصول اعتقادی، دوازده امام»، «زیدیه، بطریه، جارودیه، سلیمانیه، نعیمیه، نقاط افتراق زیدیه و امامیه»، «اسماعیلیه و شاخه‌های آن»، «خوارج، ظهور، شاخه‌ها، اعتقادات، اباضیه»، «معتزله و جبریه، مبانی افتراق؛ توحید و عدل، شاخه‌های معتزله»، «مرجئه، مجسمه، مشبهه»، «وهابیت، مذهب ظاهری، ابن هزم و ابن تیمیه، ظهور وهابیت و تاثیرات آن در ترکیه»، «ایمان و عمل نزد اهل سنت و جماعت، مذهب‌های مالکی، حنفی، شافعی و حنبلی، مشترکات اهل سنت»، «نقطه افتراق مذاهب اهل سنت و امامیه در فروع، و یک فتوا»، «باطنیه، تفسیر از نظر باطنیان، میزان ارتباط آن با اسماعیلیه، منابع، اعتقادات، سازمان و واکنش‌ها، دروزیه، نصیریه، یزیدیان»، «ادیان باطلی که از باطنیه به وجود آمدند، حروفیه، شیخیه، بابیه، بهائیت و قادریه» و «ادیانی که با تاثیرپذیری از اسلام تاسیس شدند، شیخیه، بابیه، بهائیت، قادیانه».

پنج‌فصلی هم که مخاطب در بخش دوم کتاب با آن‌ها روبروست، از این‌قرارند: «تفاوت طریقت و مذهب، طریق اسماء: طریقت‌های قادریه، رفاعیه، بدویه، دسوقیه، اکبریه، یسویه، کبرویه، شاذلیه، سعدیه و شاخه‌های آن»، «خلوتیه کارخانه تولید طریقت، روشنیه، گلشنیه، شاخه دوم و انشعاب‌های آن: شعبانیه، شاخه سوم: شمسیه، جراحیه، جهانگیر مصری و شاخه‌های دیگر، شاخه چهارم، ویژگی‌های هر یک از شاخه‌ها»، «نقشبندیه، قواعد یازده‌گانه و اساسی نقشبندیه، مجددیه، خالدیه، تاثیر نقشبندیه در حیات اجتماعی، تیجانیه، سلیمانجی‌ها، نورجیان»، «صفویه، بایرامیه، آق‌شمس‌الدینیه و حکمتیه، جلوتیه، شاخه هاشمیه، و طریقت‌های دیگر» و «ملامت، فتوت، طریقت‌های برآمده از ملامت: ابدال، قلندری‌ها، حیدری‌ها، جامی‌ها، شمسی‌ها و ... ملامتیان بایرامی (حمزویان)، ملامتیان دوره سوم بکتاشیه، علویان، مولانا و مولویه، سماع و مقابله، دو نشئه در مولویه، عوامل ایجاد طریقت‌ها و وضعیت امروز.

در قسمتی از این‌کتاب می‌خوانیم:

می‌دانیم که در جنوب شرقی ترکیه اقلیتی از بهائیان زندگی می‌کنند. بهائیان ترکیه در سال‌های ۱۹۴۵، ۱۹۵۵، ۱۹۵۹ و ۱۹۶۱ در استانبول، آدانا و آنکارا تحت تعقیب قرار گرفتند. اساتید دانشگاه‌های استانبول و آنکارا، و دانشکده الهیات آنکارا در گزارشی کارشناسانه، بهائیت را دین باطلی اعلام کردند که پیروانی دارد. البته درباره نقش این‌تشکل برای ایجاد تفرقه و شکاف در جامعه در گزارش‌های مذکور بررسی خاصی به عمل نیامده است. بنابراین به سهولت می‌توان گفت که بهایی‌ها در ترکیه حضور دارند. آن‌ها دارای برخی رفتارهای باطنی نیز هستند. بهایی‌ها عالمان بزرگ و تاثیرگذار نزد مردم را بهایی معرفی می‌کنند. آن‌ها عادت کرده‌اند که تعداد خود را از آن‌چه هست بیشتر نشان دهند.

بهایی‌ها معابد خود را «مشرق‌الاذکار» می‌نامند. در عشق آباد ترکمنستان، شیکاگوی آمریکا، اوگاندا، سیدنی استرالیا و فرانکفورت آلمان معابدی ساخته‌اند. خودشان می‌گویند در جهان بیش از دو هزار مرکز روحانی دارند. آن‌ها از تبلیغات بسیار گسترده‌ای برخوردار هستند و کنفرانس‌ها و سمینارهای بین‌المللی ترتیب می‌دهند.

این‌کتاب با ۳۲۰ صفحه، شمارگان ۵۲۰ نسخه و قیمت ۱۷۰ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ................

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...