ویدا اسلامیه دربارۀ ترجمه رمان «بایگانی کودکان گمشده» [Lost Children Archive] اثر «والریا لوئیزلی» [Valeria Luiselli] می‌گوید: مهاجرت غیرقانونی، آوارگی کودکان و همچنین از بین رفتن قلمروی سرخپوستان از مهمترین موضوعاتی است که نویسنده در این رمان با بهره‌گیری از خرده روایت‌های متعدد می‌کوشد به مخاطب منتقل کند.

بایگانی کودکان گمشده» [Lost Children Archive اثر «والریا لوئیزلی» [Valeria Luiselli]

ایبنا به مناسبت انتشار رمان «بایگانی کودکان گمشده» با ویدا اسلامیه گفت‌وگو کرده است. خانم مترجم درباره اثر جدید خود می‌گوید: این رمان اثر والریا لوییزلی نویسنده جوان مکزیکی است که در ایالات متحده زندگی می‌کند و تاکنون فقط پنج کتاب از وی منتشر شده است. با این حال، اکثر آثار وی مورد استقبال زیادی قرار گرفته و برنده یا نامزد جوایز مطرح شده‌اند.

این مترجم درباره موضوع محوری رمان گفت: «بایگانی کودکان گمشده» داستان سفر یک خانواده است؛ پدر و مادر و دو فرزندشان که سفری را تجربه می‌کنند و حوادث اصلی داستان در دل همین سفر رخ می‌دهد. نویسنده در این کتاب نشان می‌دهد که چه عواملی می‌توانند در تحکیم یا ازهم‌پاشیدگی خانواده موثر باشند.

اسلامیه افزود: البته سبک نویسنده به گونه‌ای است که مفاهیم مورد نظر خود را به صورت زیرپوستی به مخاطبش منتقل می‌کند و از خرده‌روایت‌های متعدد بهره می‌گیرد تا مفهوم مورد نظر خود را برساند. در پایان داستان وقتی مخاطب این مفاهیم را در ذهن خود در کنار هم قرار می‌دهد، پیام اصلی نویسنده در ذهنش شکل می‌گیرد.

وی سبک خاص و متفاوت لوییزلی را یکی از ویژگی‌های اصلی کتاب دانست و گفت: نوع داستان‌پردازی نویسنده که خاص او محسوب می‌شود، برای من جذابیت زیادی داشت. در واقع او از خط مستقیم روایی برای بیان داستان استفاده نمی‌کند و برای شخصیت‌پردازی از فلاش بک‌هایی استفاده می‌کند. این روند باعث می‌شود وقایعی از مقاطع مختلف زندگی‌ شخصیت‌ها کنار هم قرار بگیرند و کلیت داستان را تشکیل بدهند.

اسلامیه که ترجمه مجموعه داستان‌های هری پاتر را درکارنامه دارد درباره دیگر مضامین محوری کتاب «بایگانی کودکان گمشده» چنین توضیح داد: در این کتاب چند موضوع به طور ویژه مهاجرت غیرقانونی مکزیکی‌ها به آمریکا و مصائبی که تحمل می کنند، آوارگی و ازبین‌رفتن کودکان و همچنین ازمیان‌رفتن قلمروی سرخپوستان و اینکه چگونه تدریجا انسجام اجتماع خود را از دست دادند، مطرح می‌شود.

ویدا اسلامیه

وی درباره راوی داستان نیز چنین توضیح داد: داستان در ابتدا با زاویه دید اول شخص، از زبان مادر خانواده روایت می‌شود. اواسط داستان پسر 10 ساله خانواده روایت را بر عهده می‌گیرد و مخاطب با دیدگاه این پسربچه همراه می‌شود. در انتهای داستان بار دیگر داستان از زبان مادر خانواده روایت می‌شود. البته در بخشی از کتاب، راوی سوم شخصی هم داریم. در واقع کتاب بسیار کوتاهی در میانه این رمان خوانده می‌شود که راوی‌اش سوم شخص است و باعث ورود یک داستان در دل داستان اصلی می‌شود.

مترجم رمان «قتل در آسمان» اثر آگاتا کریستی در پایان گفت: مخاطب رمان «بایگانی کودکان گمشده» نباید به دنبال ماجرا باشد. این رمان از آن داستان‌هایی است که مخاطب را به فکر وا می‌دارد. ممکن است ابتدای داستان روند کندی داشته باشد؛ اما در ادامه خواننده نمی‌تواند کتاب را زمین بگذارد.

والریا لوییزلی متولد ۱۶ آگوست ۱98۳، نویسنده‌ای مکزیکی است که در ایالات متحده زندگی می کند. لوییزلی در مکزیکوسیتی به دنیا آمد. او پس از فارغ‌التحصیلی در رشته فلسفه از دانشگاه مکزیکو، به نیویورک نقل مکان کرد. لوییزلی به تحصیل در رشته ادبیات تطبیقی در دانشگاه کلمبیا روی آورد و تا مقطع دکترا پیش رفت. او در دانشگاه هوفسترا، ادبیات و نویسندگی خلاق درس می‌دهد و با گالری‌های هنری مختلف نیز همکاری می کند.

نسخه اصلی رمان «بایگانی کودکان گمشده» با عنوان « Lost Children Archive» در سال ۲۰۱۹ منتشر شد. این نخستین رمانی است که نویسنده مکزیکی این کتاب به زبان انگلیسی نوشته و برنده و نامزد چند جایزه ادبی در آمریکا شده است.

سال گذشته و در مراسم اعطای جوایز سالانه ادبی «فولیو» که به دلیل شیوع ویروس کرونا به صورت آنلاین برگزار شد، جایزه نخست و ۳۰‌هزار پوندی این رویداد ادبی به «والریا لوییزلی» نویسنده مکزیکی رمان «بایگانی کودکان گمشده» رسید.

در بخشی از معرفی و نقد این کتاب در هفته‌نامه‌ پابلیشرز آمده است: «داستانی درجه یک، قدرتمند و خوشخوان. بایگانی کودکان گمشده با کنار هم چیدن قطعه‌های غنی از نثری شعرگونه با روایتی سرراست، و زاویه دیدهای متناوب، به کمک عکس، مدارک مستند، نقشه، موسیقی و شعر، چگونگی حفظ انسجام یک خانواده و جامعه و چگونگی از هم پاشیدگی آن را می‌کاود. رمان با شروع سفری زمینی آغاز می‌شود و با طرح کاستی‌های فاجعه‌بار روند مهاجرت به اوج می‌رسد. لوییزلی نشان می‌دهد فرهنگ آمریکایی چگونه بی‌رحمانه موجب تباهی فرهنگ‌های دیگر می‌شود.»

ویدا اسلامیه متولد سال ۱۳۴۶ و فارغ‌التحصیل رشته مترجمی زبان انگلیسی است. او از سال ۱۳۷۰ ترجمه می‌کند. اولین ترجمه‌هایش را با داستان‌های آگاتا کریستی شروع کرد. مدتی مشغول کار ویراستاری بود؛ تا این‌که ترجمه کتاب‌های هری پاتر را آغاز کرد. اسلامیه علاوه بر سری هری پاتر کتاب‌های زیادی را در حوزه روان‌شناسی ترجمه کرده‌است.

رمان «بایگانی کودکان گمشده» اثر والریا لوییزلی با ترجمه ویدا اسلامیه در ۳۸۴ صفحه و به قیمت ۹۸ هزار تومان از سوی نشر «اگر» منتشر شده است.

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

مرد جوانی که همیشه در میان بومیان امریکایی زندگی کرده است... آنچه را می‌اندیشد ساده‌دلانه می‌گوید و آنچه را می‌خواهد انجام می‌دهد... داوری‌هایی به‌اصطلاح «ساده‌لوحانه» ولی آکنده از خردمندی بر زبانش جاری می‌شود... او را غسل تعمید می‌دهند... به مادر تعمیدی خود دل می‌بندد... یک کشیش یسوعی به او چنین تفهیم می‌کند که به هربهایی شده است، ولو به بهای شرافتش، باید او را از زندان رها سازد... پزشکان بر بالین او می‌شتابند و در نتیجه، او زودتر می‌میرد! ...
او کاملا در اختیار توست می‌توانی همه خوابها و خیالهایت را عملی کنی‌... او همان دکتری‌ است که سالها پیش در حکومت‌ دیکتاتوری نظامی، پائولینا را مورد شکنجه و تجاوز قرار داده است... بچه‌هاشان و نوه‌هاشان‌ می‌پرسند که‌ راست‌ است که‌ تو‌ این‌ کار را کرده‌ای و اتهام‌هایی که به‌ تو‌ می‌زنند راست است‌ و آنها مجبور می‌شوند دروغ بگویند... چگونه‌ می‌توان کشوری‌ را‌ التیام بخشید که از سرکوب، آسیب بسیار دیده و ترس از فاش سخن گفتن‌‌ بر‌ همه‌ جای آن سایه افکنده است؟ ...
خانواده‌ای تاجر در شهرکی نیمه‌روستایی نیمه‌صنعتی... ناشنواست و زنش فریبش می‌دهد... کنسروهای مشکوک، مواد غذایی فاسد و به‌خصوص شراب قاچاق می‌فروشد... زنی است بلندبالا و باریک‌اندام، با چشم‌هایی خاکستری، معصوم و رفتاری پر قر و فر... لبخندزنان نگاه می‌کرد، همچون یک مار ماده که در بهار از لای گندم‌زار زردرنگ سر بلند کند تا گذار کارگر راه‌آهنی را از جاده تماشا کند... حال دیگر دوران سلطنت آکسینیا شروع می‌شود ...
کلیسای کاتولیک نگران به‌روزشدن علوم و انحراف مردم از عقاید کلیسا بود... عرب‌ها میانجی انتقال مجدد فرهنگ یونان باستان به اروپا شدند... موفق شد از رودررویی مستقیم با کلیسای کاتولیک بپرهیزد... رویای دکارت یافتن روشی برای تبیین کلیه پدیده‌های طبیعی در چارچوب چند اصل بنیادی بود... ماده ماهیتاً چیزی جز امتداد یا بعد مکانی نیست... شناخت یا معرفت را به درختی تشبیه کرد که ریشه‌هایش متافیزیک هستند، تنه‌اش فیزیک و شاخه‌هایش، علوم دیگر ...
وازهه که ما چرا نباید کتاب بخوانیم اما... مال اون‌وقتاس که مردم بیکار بودن... «لایک» نداره. بیشتر کتابا حتی ازشون «کپشن»م درنمیاد یا اگه درمیاد لایک‌خور نیست... بهداشتی هم نیست. آدم هرورقی که میخواد بزنه، باید انگشت‌شو تفمال کنه... میدونید همون درختا اگه برای کتاب قطع نشن، میتونن چقدر ذغال لیموی خوب بدن و چقدر قلیون دوسیب... کی جواب کله‌های سم‌گرفته ما رو میده؟... ندونی این هفته «فاطما گل» چیکار کرده، تو دورهمی نمیتونی تو بحس شرکت کنی ...