ژان برولر (ورکور)

11 فروردین 1385

ژان-برولر-ورکور

در بیست و ششم فوریه 1902 میلادی متولد شد.ژان برولر (ملقب به ورکور) را شاید بتوان یکی از بهترین رمان‌نویسان ژانر ادبیات مقاومت در فرانسه قلمداد کرد... درآوریل 1949 «کنگره جهانی صلح» درپاریس تشکیل شد. ورکور به همراه تنی چند از روشنفکران جهان در این کنگره شرکت داشت. تشکیل کنگره جهانی صلج به ابتکار مسکو و کشورهای کمونیستی و هدف اصلی آن حمایت از شوروی و جلوگیری از حمله غرب به شوروی بود

ورکور (ژان برولر)  Vercors (Jean Bruller) نویسنده برجسته فرانسوی، در بیست و ششم فوریه 1902 میلادی متولد شد. ژان برولر (ملقب به ورکور) را شاید بتوان یکی از بهترین رمان‌نویسان ژانر ادبیات مقاومت در فرانسه قلمداد کرد. کلمه‌ ورکور در چند سال‌ مبارزه‌ نهانی، علاوه‌ بر مفهوم‌ جغرافیایی خود یک‌ معنی‌ تاریخی‌ نیز یافته‌ بود. به‌ همین‌ دلیل ژان‌ برولر نخواست‌ آن‌ را ترک‌ کند.  

کتاب "خاموشی دریا"(LE SILENCE DE LAMER)  را ورکور در سال 1942به شکلی مخفیانه به چاپ رساند. این اثر اولین کتابی بود که در شمارگان دویست و پنجاه نسخه در انتشارات زیرزمینی مینویی چاپ شد. این موسسه مهم‌ترین سازمان انتشاراتی نیروی مقاومت بود که در سال 1941توسط ورکور و پیر دلسکور تاسیس شد. ژان ورکور اسم این انتشارات را در حالی انتخاب کرد که زندگیش در خطر بود. خاموشی دریا در واقع داستان جنگ جهانی دوم است. داستان کسانی که برای مبارزه با آلمانی‌ها می‌جنگند. اما فرانسه و تفکر آن در اسارت فرو رفته است. این داستان سرشار از احساس و وقار و لبریز از درد و امید باعث شهرت فراوان ورکور گردید و نسخه سینمایی آن را در سال 1948 ژان پیر ملویل کارگردان نام‌دار سینمای فرانسه ساخت که با تحسین فراوان منتقدین سینمایی مواجه شد.

درآوریل 1949 «کنگره جهانی صلح» درپاریس تشکیل شد. ورکور به همراه تنی چند از روشنفکران جهان در این کنگره شرکت داشت. تشکیل کنگره جهانی صلج به ابتکار مسکو و کشورهای کمونیستی و هدف اصلی آن حمایت از شوروی و جلوگیری از حمله غرب به شوروی بود. این کنگره مسابقه تسلیحاتی آمریکا و دیگر استعمارگران را محکوم کرد.

ورکور پس از خاموشی دریا آثار دیگری نیز منتشر کرد. از آن جمله: "رویا"، "شمال"، "سلاح‌های شب"، "رنج‌های وطنم" و ... ولی هیچ یک از آثار او به اندازه کتاب خاموشی دریا برای فرهنگ‌دوستان و مخاطبین فرانسوی و غیرفرانسوی تاثیرگذار نبوده است.

ورکور در سال 1991 درگذشت.

مریم السادات فاطمی

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...