کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» تازه‌ترین اثر تألیفی خسرو ناقد در سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران عرضه می‌شود.

به گزارش ایسنا، در معرفی این کتاب عنوان شده است: خسرو ناقد در کتاب خود به بررسی و نقد بعضی نظریه‌های مطرح‌شده در اصلی‌ترین اثر ماکس هورکهایمر و تئودور آدورنو، نویسندگان کتاب «دیالکتیک روشنگری» پرداخته است. او مدعیات این دو متفکر مکتب فرانکفورت را تشریح می‌کند و تأثیراتی را نشان می‌دهد که نظریه‌های این دو اندیشمند آلمانی بر جریان‌های روشنفکری و اغلب چپ‌گرا به‌جا گذاشته و باعث شده است که آنان بی‌پروا همۀ دستاوردهای روشنگری و مدرنیتۀ منتج از آن را در جوامع دمکراتیک نفی کنند.

کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» در دو فصل و یک پیوست تدوین و تنظیم شده است. فصل اول با تاریخچۀ انتشار کتاب «دیالکتیک روشنگری»، مهم‌ترین و مشهورترین اثر مشترک هورکهایمر و آدورنو آغاز می‌شود. سپس به‌منظور پاسخ به این پرسش که «نظریۀ انتقادی» چیست، مسیری نشان داده می‌شود که نویسندگان کتاب از نظریۀ نقاد تا نقد روشنگری طی کردند. بررسی انتقادی نظریه‌های اصلی کتاب دیالکتیک روشنگری از مباحث دیگر این فصل است که در آن نکاتی از نقدها و نظرهای برخی از متفکران و صاحب‌نظران بر این اثر بازگو و بررسی شده است. بخشی نیز به یکی از نظریه‌های مناقشه‌انگیز هورکهایمر و آدورنو اختصاص داده شده است که در آن رابطه‌ای میان اثبات‌گرایی و صنعتِ فرهنگ با تمامیت‌خواهی برقرار کرده‌اند. در پایان این فصل به این پرسش پاسخ داده شده که آیا آن‌گونه که نویسندگان کتاب ادعا می‌کنند توحش و توتالیتاریسم پیامد روشنگری است.

خسرو ناقد فصل دوم را به‌طور کلی به مباحثی دربارۀ روشنگری اختصاص داده است. ابتدا «زمینۀ معناشناسی روشنگری» و خطوط کلی مفاهیم متفاوت روشنگری را ترسیم کرده و سیر روشنگری را به ترتیب زمانی و تاریخی پیگیری کرده است. کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» با مرور بر برخی آرای منتقدان و مخالفان روشنگری ادامه می‌یابد و در بحثی نسبتاً  گسترده دربارۀ «آیندۀ روشنگری» از جمله این پرسش مطرح شده که آیا روشنگری عقیم مانده است.

بررسی و نقد ترجمۀ فارسی کتاب «دیالکتیک روشنگری» پیوستی است که ناقد در آن برخی از خطاهای مترجمان را نمونه‌وار نشان داده است. کتاب در نهایت با ملاحظاتیِ کلی و کوتاه دربارۀ امر ترجمه به پایان می‌رسد.

کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» در واقع مدخلی است بر مطالعۀ کتاب «دیالکتیک روشنگری» و نیم‌نگاهی است انتقادی به برخی مباحث اصلی و پیرامونی آن. افزون بر این‌ها کوشش شده است تا برخلاف متن کم‌وبیش پیچیدۀ اصل کتاب به زبان آلمانی، با بیانی روشن و شفاف و البته با روشی انتقادی، دیدگاه‌ها و نظریه‌های اساسی هورکهایمر و آدورنو و همچنین مباحث جانبی کتاب آنان، نه تنها برای دانشجویان و پژوهشگران فلسفه و علوم اجتماعی، بلکه برای علاقه‌مندان عام این‌گونه مباحث نیز بازگو شود.

«نشر نی» کتاب «سنجش دیالکتیک روشنگری» را در ۱۸۰ صفحه و با قیمت ۲۴ هزار تومان در فروردین امسال منتشر کرده است. این ناشر سال گذشته هم کتاب «خردکشی، روشنفکران و انقلاب اکتبر» نوشتۀ خسرو ناقد را منتشر کرد که چاپ سوم آن نیز در نمایشگاه کتاب امسال عرضه می‌شود.

سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از ۴ تا ۱۴ اردیبهشت‌ماه در مصلای تهران برگزار می‌شود.

و عناصر و دیدگاه‌های مطرح‌شده را روشمند كرد، درست همان‌طوركه دكارت با «كوجیتو» مساله تشكیك را كه پیش از او محمد غزالی، آگوستین و دیگران بر آن اندیشه گماشته بودند‌، روشمند كرد... این شاعران خودخوانده برای بی‌اهمیت نشان دادن ایرادات و سستی سروده‌های‌شان «پیرمرد» را سپر بلا كرده‌اند و نام لغزش‌های خود را زیر پوشش اصطلاحاتی مانند «گسترش دستور زبان»، ‌«آشنایی‌زدایی»، ‌«حس‌آمیزی» و امثال اینها پنهان می‌سازند. ...
دشنام‌های ناموسی، حالا رسیده است به شعارهای ضد میهنی... حذف نود فقط بر می‌گشت به حذف مرجعیت اجتماعی به دست گروهی که هیچ مرجعیتی نداشتند!... یک شترمرغ می‌آورم که در یک مسابقه‌ی رقاصی برنده شده است.... در ارشاد کسی می‌نشست که ماموریت‌ش کشیدن ماژیک روی تصاویر زنان برهنه‌ی مجلات بود... هیچ‌کدام در هیچ کاری حرفه‌ای نشدید... با ستاره مربع این بحران را حل کن مدیر شبکه! ...
برای وصل‌کردن آمده بود، وقتی همه در پی فصل بودند. سودای «مکتب تلفیق» داشت، وقتی «مکتب تفکیک» فراتر از نام یک جریان فکری، توصیفی بود برای کنش غالب فعالان مذهبی و سیاسی. دنبال تطبیق بود. دنبال جوش‌دادن... منبر جای حدیث و آیه و تفسیر است، جای نصیحت و تذکر... موعظه‌ی واعظ قرار است کسی که پای منبر نشسته را متنبّه کند؛ نه آن‌که او را بشوراند. باید به آرامش برساندش، نه آن‌که به هیجان. ...
«مراقب قدرت دایره‌ها باش!» این توصیه‌ی مادربزرگ شافاک به نوه‌ی دختری‌اش است. به نظر او هر یک از ما درون یک مجموعه دایره زندگی می‌کنیم. دایره‌هایی که اگر مراقب منطقه نفوذ و حدود آنها نباشیم؛ خطر مرگ ما را تهدید می‌کند. مرگی در سکوت و بی‌ هیاهو... ...
نوشتن برایم هم دشوار است و هم آسان... با آثار هنری، كتاب و آدم‌های بی‌نظیری هم برخورد كرده‌ام اما در لحظه‌ای اشتباه و هیچ اتفاقی نیفتاده است... كلاس درس پادزهری است برای داشتن سیاستمدارهایی كه داریم و اتفاق‌هایی كه در جهان اطراف‌مان روی می‌دهد. ...