کتاب «نوبختیان در تاریخ تشیع» نوشته نعیمه ملکی توسط انتشارات دلیل ما منتشر شد.

به گزارش مهر، خاندان نوبختی از مشهورترین خاندان‌های شیعی هستند که در میان قرن دوم تا قرن پنجم زیست کرده و عمده آنها چهره‌های مهمی در کلام شیعی و مذهب امامیه و همچنین علوم مختلف بودند.

مشهورترین چهره خاندان نوبختی حسین بن روح نوبختی است که از نواب اربعه حضرت ولیعصر (عج) بود. او سومین نایب از نواب امام عصر بود که به مدت ۲۱ سال این سمت مهم را در اختیار داشت و در سال ۳۲۶ ق درگذشت. ابوسهل نوبختی، مشهور به شیخ المتکلمین امامیه و بزرگ شیعیان بغداد در عصر غیبت صغری و همچنین ابومحمد حسن بن موسی نوبختی از متکلمان و فلاسفه شیعی در انتهای قرن سوم و قرن چهارم هجری و نویسنده کتاب «فرق شیعه» از دیگر چهره‌های مشهور خاندان نوبختی هستند.

متأسفانه با تمام اهمیتی که این خاندان در اعتلای فرهنگ تشیع داشته‌اند، اما پژوهش‌های درخور درباره این خاندان بسیار اندک است و شاید مهم‌ترین و قابل توجه‌ترین این پژوهش‌ها کتاب «خاندان نوبختی» اثر زنده‌یاد عباس اقبال آشتیانی باشد.

پژوهش نعیمه ملکی درباره خاندان نوبختی پنج فصل دارد که عناوین آنها به ترتیب از این قرار است: «اوضاع سیاسی و فرهنگی عصر آغازین غیبت»، «شناخت خاندان نوبختی»، «جایگاه نوبختیان در جهان تشیع»، «نوبختیان و نحله‌های فکری و مذهبی مختلف» و «نوبختیان و کلام تشیع اثنا عشری».

در فصل نخست درباره وضعیت خلافت عباسی در عصر غیبت و مسائلی چون چیرگی ترکان در بارگاه خلافت و قدرت یابی آل بویه و همچنین شورش‌های ضد خلافت مانند قیام زنگیان، شورش قرامطه، جنبش‌های خوارج، قیام‌های علویان و وضعیت فرهنگی مانند گسترش فلسفه یونانی و فرهنگ تصوف و همچنین وضعیت مکاتب فکری امامیه مانند مکتب حدیثی قم و مکتب حدیثی بغداد و… بحث شده است.

مباحث فصل دوم کتاب نیز از این قرار است: «خاستگاه نوبختیان»، «مذهب نوبختیان»، «جایگاه علمی نوبختیان»، «نوبختیان و شعرا و ادبا»، «شناخت شخصیت‌های نوبختیان» و… در فصل سوم کتاب نیز منزلت علمی و فکری و همچنین راهبری دینی خاندان نوبختی و همچنن روابط این خاندان با دیگر گروه‌ها و شخصیت‌های شیعه بررسی شده است.

در فصل چهارم کتاب مناظرات و روابط علمی چهره‌های خاندان نوبختی با فیلسوفان، دهریان، رواقیان، صابئیان، جبریان، اصحاب تجسیم، حشویه، خوارج، غالیان، صوفیان، معتزله و… بحث و دفاع آنان از مکتب امامیه در مقابل سایر نحله‌ها شرح شده است. در فصل انتهایی کتاب نیز تأثیر خاندان نوبختی بر اعتلای کلام شیعه و آرای مهم چهره‌های مشهور این خاندان در مسائل مختلف اندیشه اسلامی طرح شده است.

انتشارات دلیل ما کتاب «نوبختیان در تاریخ تشیع» نوشته نعیمه ملکی را با شمارگان ۵۰۰ نسخه، ۱۹۲ صفحه و بهای ۴۰ هزار تومان منتشر کرده است.

او «آدم‌های کوچک کوچه»ــ عروسک‌ها، سیاه‌ها، تیپ‌های عامیانه ــ را از سطح سرگرمی بیرون کشید و در قامت شخصیت‌هایی تراژیک نشاند. همان‌گونه که جلال آل‌احمد اشاره کرد، این عروسک‌ها دیگر صرفاً ابزار خنده نبودند؛ آنها حامل شکست، بی‌جایی و ناکامی انسان معاصر شدند. این رویکرد، روایتی از حاشیه‌نشینی فرهنگی را می‌سازد: جایی که سنت‌های مردمی، نه به عنوان نوستالژی، بلکه به عنوان ابزاری برای نقد اجتماعی احیا می‌شوند ...
زمانی که برندا و معشوق جدیدش توطئه می‌کنند تا در فرآیند طلاق، همه‌چیز، حتی خانه و ارثیه‌ خانوادگی تونی را از او بگیرند، تونی که درک می‌کند دنیایی که در آن متولد و بزرگ شده، اکنون در آستانه‌ سقوط به دست این نوکیسه‌های سطحی، بی‌ریشه و بی‌اخلاق است، تصمیم می‌گیرد که به دنبال راهی دیگر بگردد؛ او باید دست به کاری بزند، چراکه همانطور که وُ خود می‌گوید: «تک‌شاخ‌های خال‌خالی پرواز کرده بودند.» ...
پیوند هایدگر با نازیسم، یک خطای شخصی زودگذر نبود، بلکه به‌منزله‌ یک خیانت عمیق فکری و اخلاقی بود که میراث او را تا به امروز در هاله‌ای از تردید فرو برده است... پس از شکست آلمان، هایدگر سکوت اختیار کرد و هرگز برای جنایت‌های نازیسم عذرخواهی نکرد. او سال‌ها بعد، عضویتش در نازیسم را نه به‌دلیل جنایت‌ها، بلکه به این دلیل که لو رفته بود، «بزرگ‌ترین اشتباه» خود خواند ...
دوران قحطی و خشکسالی در زمان ورود متفقین به ایران... در چنین فضایی، بازگشت به خانه مادری، بازگشتی به ریشه‌های آباواجدادی نیست، مواجهه با ریشه‌ای پوسیده‌ است که زمانی در جایی مانده... حتی کفن استخوان‌های مادر عباسعلی و حسینعلی، در گونی آرد کمپانی انگلیسی گذاشته می‌شود تا دفن شود. آرد که نماد زندگی و بقاست، در اینجا تبدیل به نشان مرگ می‌شود ...
تقبیح رابطه تنانه از جانب تالستوی و تلاش برای پی بردن به انگیره‌های روانی این منع... تالستوی را روی کاناپه روانکاوی می‌نشاند و ذهنیت و عینیت او و آثارش را تحلیل می‌کند... ساده‌ترین توضیح سرراست برای نیاز مازوخیستی تالستوی در تحمل رنج، احساس گناه است، زیرا رنج، درد گناه را تسکین می‌دهد... قهرمانان داستانی او بازتابی از دغدغه‌های شخصی‌اش درباره عشق، خلوص و میل بودند ...