تاج المآثر. کتابی تاریخی به فارسی تألیف "صدر(تاج یا نظام )الدین حسن نظامی نیشابوری" مشتمل بر تاریخ پادشاهان دهلی از 587 تا 614. حمدالله مستوفی، صدرالدین را فرزند نظامی عروضی مؤلف چهار مقاله دانسته است. صدرالدین در نیشابور به دنیا آمد. بعدها به غزنین مهاجرت کرد و مرید "محمد کوفی" قطب صوفیه غزنین شد و سپس به دهلی رفت. دولتمردان هر دو شهر به او توجه داشتند و از وی حمایت می‌کردند. در دهلی تاج المآثر را در شرح وقایع دوران سه تن از پادشاهان هند (معزالدین محمدسام غوری قطب الدین آیبک و التتمش) به نثری آمیخته به نظم نوشت.

وی تألیف این کتاب را در 602 قمری به امر "قطب‌الدین آیبک" و به تشویق دوستان خود آغاز کرد. او در این کتاب علاوه بر شرح وقایع شاهان به اوضاع طبیعی و جغرافیایی و سیاسی مناطق مختلفی که دیده نیز پرداخته است. کتاب شامل مقدمه و سی فصل است. مقدمه آن با مدح و ثنای پروردگار و پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم) و ستایش معزالدین محمدسام غوری و آیبک آغاز می شود. فصل اول مشتمل است بر سرگذشت مؤلف، شرح مهاجرت او از خراسان به غزنین، اوضاع اجتماعی خراسان و ویرانی‌های ناشی از جنگ‌های دایمی در این ناحیه. فهرست‌واره‌ای از فصول بعدی کتاب از این قرار است: فتوحات معزالدین محمدسام غوری از جمله فتح اجمیر در 587 و سرکوب باطنیه و گسترش اسلام در این ناحیه؛ فتح دهلی حرکت به سمت غزنه و سپس بنارس در 590 ؛ فتح دوباره اجمیر در 589 ؛ فتح تهنکر و گوالیار در 592 درگذشت سلطان معزالدین محمدسام غوری در 602 درگذشت "قطب الدین آیبک" در 607 پادشاهی التتمش در 607  و شکست سپاه غزنین و کرمان و گرفتار و کشته شدن "تاج الدین یلدوز" به دست التتمش در 612. مؤلف در پایان، فصلی در بیان محاسن کتاب خود آورده است.

نثر کتاب مصنوع و پر تکلف و مملو از اشعار عربی و فارسی است. قصد مؤلف از چنین نثری تألیف تاریخی بوده که در وادی فصاحت و بلاغت بدیع و بی سابقه باشد. ملک الشعرای بهار درباره آن گفته است: «موازنه و ازدواج و استعمال جمله‌های مترادفه و اطناب بسیار دارد و به شعر تازی و پارسی و امثال و احادیث و آیات موشح است». این ویژگی استفاده از نکات تاریخی این کتاب پر حجم را دشوار ساخته و شاید ازین روست که تاکنون به چاپ نرسیده و مطالب آن نقد نشده است.

نسخه‌های متعددی از "تاج المآثر" در کتابخانه‌های ایران و جهان وجود دارد. قدیم‌ترین نسخه آن متعلق به کتابخانه "فیض الله افندی" است و ریزفیلم (میکروفیلم) آن در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است. این نسخه در 694 کتابت شده است. در نسخه‌ای متعلق به "نواب ضیاءالدین دهلوی" تحریر در 779 رویدادهای دوره پادشاهی التتمش تا 626 آمده است. نسخه‌ای از این کتاب موسوم به "نظام التواریخ" در کتابخانه ملی وجود دارد که به نام شاه عباس کتابت شده است. عباسقلی سپهر در 1314 به فرمان مظفرالدین شاه قاجار "تاج المآثر" را خلاصه کرد که ضمن مجموعه‌ای با عنوان مختصر مظفری در کتابخانه مجلس و نیز با همان عنوان در کتابخانه ملی موجود است. "آقابزرگ طهرانی" از آن با نام "خلاصه تاج المآثر مظفری" یاد کرده است. "عباس‌قلی سپهر" همچنین به دستور مظفرالدین شاه گزیده اشعار "تاج المآثر" را در دفتری جداگانه در 1318 گرد آورد که به نام "تحفه مظفری" در کتابخانه مجلس موجود است.

دانشنامه جهان اسلام

ما سه‌چهارم عمرمان را به خواستن و نتوانستن می‌گذرانیم... نظر به این‌که آن بالا نوشته شده وجود من برایتان ضروری است، من می‌توانم از این مزیت هر چند دفعه‌ای که موقعیت اجازه دهد، سوء‌استفاده کنم... ضوابط اخلاقی، مقرراتی است که به نفع خودمان برای سایرین وضع می‌کنیم... هیچ‌کس نمی‌داند این چرخ گردون چه می‌خواهد یا چه نمی‌خواهد، چه‌بسا خودش نیز نداند! ...
گوناگونی فرهنگی پدیده‌ای است انکارناپذیر و محوناشدنی ... فرایند تصمیم‌گیری‌های سیاسی چگونه باید تنظیم شود که در عین احترام به این تفاوت‌ها، همزیستی مسالمت‌آمیز شهروندان نیز رعایت شود؟... آیا کیملیکا با تمسک به بحث سنتی لیبرال در باب آزادی انتخاب در ارائه ابزار لازم برای حل تفاوت فرهنگی موفق شده یا خیر؟!... ...
همان موقع مطبوعات فرانسه ویرشان گرفته بود که سربه‌سر رضا شاه بگذارند از طریق بازی کردن با واژه فرانسه chat (تلفظ: «شا» به معنی «گربه») و واژه «شا= شاه»... به عضویت سازمان جوانان حزب توده ایران درآمدم و فعالیتم آنچنان بالا گرفت که دیگر رمق و وقتی برای دوره دکتری باقی نماند... به جرم فعالیت سیاسی سه سال به زندان افتادم در زندان کار اصلی‌ من ترجمه بود ...
پدر و پسر با انگلیسی‌ها دست در یك كاسه داشته‌اند!... مجبورند چاقوی كندی را كه می‌خواهند با آن سر میرزا را ببرند، تیز كنند... یا یكی مثل صادق‌ ریش كه ادعای مبارزه دارد چگونه در دود و دم و آب‌شنگولی غرق است؟ ... شاید پروین دوستم ندارد و تمام آن سه ‌سال خودم را گول زدم و با خیالش خوش بودم... پیرمرد نگران پسر چریك است، اما پسر به این نگرانی وقعی نمی‌گذارد و راه خودش را می‌رود. ...
همه چیز به جز تخت و میز تحریرم باید می‌رفت. اولین بار که دوستی برای ملاقاتم آمد و دید چیزی جز یک میز بزرگ و تختی کوچک در خانه نیست، به شوخی گفت: چرا برای اتاق خوابت متصدی پذیرش گذاشتی؟ ... تصمیم گرفتم این کتاب جدید را پشت دستم، روی دستمال توالت یا دستمال سفره بنویسم... قبل از آن‌که خانه را به مبلغ ۹۰ هزار دلار بفروشم، سه رمان دیگر پشت آن میز نوشتم ...