فلورانس نایتینگل در کتاب «نوشته‌هایی در باب بیمارستان» بیان کرده که طراحی، نور، تهویه و ... عناصر بسیار مهمی برای تسریع در بهبودی بیماران و کاهش فشار روانی آن‌ها در بیمارستان‌ها به‌حساب می‌آیند.

معماری و سلامت» به قلم مریم ازنب

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، امروزه معماری مراکز درمانی از عملکردگرایی صرف، به ایجاد محیط شفابخش تغییر کرده است. محیط شفابخش در مراکز درمانی به معنی ایجاد فضایی است که تأثیرات مثبتی بر درمان بیماران داشته باشد. نقش تأثیرگذار فضاهای درمانی و به‌طور کلی محیط، در رفتار و روحیه بیماران، غیرقابل انکار است. محیط‌هایی از این‌دست، نیازمند تدابیر خاص برای طراحی است، چراکه خلق فضایی مناسب می‌تواند در نتیجه درمان و کاهش استرس در محیط‌های درمانی موثر باشد.

کتاب «معماری و سلامت» به قلم مریم ازنب با موضوع معماری بیمارستان و به‌طور خاص درباره طراحی مرکز تخصصی بیماران سرطانی غرب کشور با رویکرد بررسی تأثیر مولفه‌های کیفی بر انسان، تألیف شده است. این کتاب در پنج فصل، ابتدا به ذکر مقدماتی همچون کالبد مرکز درمانی، محیط داخلی، مولفه‌های کیفی فضا، تأثیر نور و رنگ و صدا بر بیماران می‌پردازد و در ادامه ضوابط و استانداردهای فضاهای درمانی و روند طراحی را مورد بررسی قرار می‌دهد.

تأثیر محیط بر انسان در مراکز درمانی
مولف در فصل نخست کتاب نوشته است: «کیفیت محیط‌های درمانی بر رفتار بیماران تأثیرگذار هستند. در این محیط‌ها ازنظر روانی مولفه‌های تهویه طبیعی، منظره، نور طبیعی و مصنوعی، صدای مطلوب و عدم وجود صدای نامطلوب، رنگ، لوازم دکوراسیونی، فضای سبز و ابعاد پنجره‌ها در اتاق‌های بستری از عناصر تأثیرگذار هستند... کمرنگ بودن مسأله پژوهش و تحقیق در بحث تأثیر محیط بر انسان در مراکز درمانی، باعث شده محیط‌های درمانی تأثیر مطلوبی در شرایط روحی فرد نداشته باشد و جزو مراکز استرس‌زا محسوب شوند... در زمینه عوامل موثر در طراحی محیط‌های درمانی، در سال 1859، فلورانس نایتینگل در کتاب خود به نام «نوشته‌هایی در باب بیمارستان» بیان داشت که طراحی، نور، تهویه و ... عناصر بسیار مهمی برای تسریع در بهبودی بیماران و کاهش فشار روانی آن‌ها در بیمارستان‌ها به‌حساب می‌آیند.» او در رابطه با طراحی اتاق‌های بستری، اتاق‌هایی با ارتفاع بیشتر، پنجره‌های بزرگ‌تر و تهویه مناسب پیشنهاد داد.»

کارکرد نور طبیعی و مصنوعی بر بهبود بیماران سرطانی
«کمبود آفتاب باعث حالات کندی و رخوت، افسردگی، غمگینی، ازدیاد اشتها و عصبانیت می‌شود. به همین سبب علت احتمالی بیماری‌هایی چون اختلالات عاطفی فصلی، کاهش استفاده از آفتاب مطرح شده است. این اختلالات بیشتر در فصل‌های زمستان و پاییز دیده می‌شود. در این حالت، هورمون‌ها از تنظیم خارج می‌شوند، ساعت درونی بدن به‌خصوص تنظیم هورمون سرتونین به‌هم می‌ریزد و احساسات و عواطف دچار مشکل می‌شوند. اشعه خورشید، سیستم دفاعی بدن را تقویت می‌کند. ویتامین «D» که در اثر تابش نور خورشید است، مانع از ایجاد برخی از سلول‌های سرطانی می‌شود، می‌توان گفت که خورشید (نوردرمانی) احتمال ابتلا به بیماری سرطان را کاهش می‌دهد.»

طراحی داخلی محیط شفابخش با استفاده از تئوری مثبت
«می‌توان مبنای اصلی طراحی داخلی محیط شفابخش را حول استفاده از تئوری مثبت و کاربرد رنگ، پنجره‌های بزرگ، چیدمان مبلمان و طراحی ارگونومیک و مصالح دیوار و کف دانست؛ با توجه به اینکه دسترسی به مناظر طبیعی برای تمام بیماران مهیا نمی‌شود و نمی‌توان از خاصیت درمانی آن بهره برد. اولریچ در سال 1993 ضمن تحقیقی نشان داد که استفاده از مناظر طبیعی در قالب طراحی داخلی همچون تابلوها و یا لوح‌های دیواری و سقفی با ایجاد حواس‌پرتی، نتایج مثبتی را در بهبود ایفا نماید. ضمن اینکه بیماران نیز به درد خود تسلط بیشتری می‌یابند؛ با استفاده از به‌کارگیری رنگ‌های روشن،‌ نور طبیعی، استفاده از طبیعت و گل‌ها در فضای داخلی، نیکمت‌های پارک‌ها، حضور آب و فواره‌ها، مکان‌های به‌منظور رستوران و تریا در‌صورتی‌که بوی خوش و مطبوع احساس شود.»

نخستین چاپ کتاب «معماری و سلامت» در 227 صفحه با شمارگان 500 نسخه به بهای 23 هزار تومان از سوی انتشارات رهروان پویش راهی بازار نشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

دخترک چهارده‌ساله‌ای که دانه برای پرندگان می‌فروشد... چون شب‌ها رخت‌خوابش را خیس می‌کرده، از خانه‌ها رانده شده است... بسیار چاق است و عاشق بازی بیلیارد... در فلوریا بادکنک می‌فروشد و خود عاشق بادکنک است... در ماه‌های اکتبر و نوامبر در منطقه‌ی فلوریا پرنده صید می‌کنند... سرگذشت کودکان سرگردان و بی‌سرپرست استانبول... تنها کودکی که امکان دارد بتواند زندگی و آینده‌اش را نجات دهد ...
می‌خواهد حقوقِ ازدست‌رفته همسرش را به دست آورد، اما برای اثباتِ قابلیتهای خودش و به‌دست‌آوردن مال و جاه به صغیر و کبیر رحم نمی‌کند و همه دیگران در نظرش در حکم ابزارند... چشم‌انداز من بیشتر متوجه تداوم ادبیاتِ نیاکان بوده و هست... اصل را بر شناخت بگذاریم... اجازه بدهید به‌جای لفظ‌های آزادی و دموکراسی که فرصتِ فهمِ آن به ما داده نشده، بگویم قانون... ملتی که از خودش تهی شود دیگر ارجی نخواهد داشت و بیش از آنکه تا اکنون لِه شده‌ایم لِه خواهیم شد ...
موسیقی زنگ‌دار و پرسروصدا و آشفته و مقطعِ «انسانِ طبیعت/ انسانِ تاریخ» را بر زمینه‌ی سکوت در بیابان/ تمنا به گوش می‌رسانند... دستگاه مستبدانه‌ی خشن با تقسیم‌کردن سرزمین، برخلاف انتظار، مردم را از سرزمین محروم می‌کند و چرخه‌ی وام تمام‌ناشدنی را آغاز می‌کند و اودیپ را ممکن می‌سازد... پس از نقد «خانواده‌ی مقدس» و پنج مغالطه‌ی روانکاوی، مبادرت به تبارشناسی همزمان اودیپ و دولت لازم می‌آید ...
با منع تفکر و تدبر در قرآن و روایات، به طور کلی ظاهر حدیث را جانشین عقل و معارض با عقلانیت تلقی کرده و آن را عملاً در جایگاه برتر از قرآن قرار دادند... عقل ستیزان حنبلی در تقابل با عقلانیت اعتزالی... عقل ستیزان اشعری و نقش قدرت سیاسی در گرایش به اشعریت... یک دیده‌بان هوشیار در اعماق وجودش بیدار است تا او را همواره به چالش بکشد... صفویه زمینه‌ساز ظهور اخباری‌گری... برای هزاران حدیث مشهور سندسازی کرد... سفیهان در روایت می‌کوشند و عالمان در درایت ...
جهان پرآشوب بورس پاریس... توصیف و تحلیل جایگزین موقعیت و داستان حماسی... سوداگر و بنده پول است... ورشکسته است و در این شرایط در پی تأسیس بانک... از دربانِ روزنامه گرفته تا استاد دانشگاه و وکیل مجلس به تبی یگانه گرفتار می‌آیند: تب پول و کسب سود بیشتر... به همه اطمینان می‌دهد که میل به ثروت‌اندوزی و کسب سود یگانه انگیزه راستین ادامه زندگی است ...