فلورانس نایتینگل در کتاب «نوشته‌هایی در باب بیمارستان» بیان کرده که طراحی، نور، تهویه و ... عناصر بسیار مهمی برای تسریع در بهبودی بیماران و کاهش فشار روانی آن‌ها در بیمارستان‌ها به‌حساب می‌آیند.

معماری و سلامت» به قلم مریم ازنب

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، امروزه معماری مراکز درمانی از عملکردگرایی صرف، به ایجاد محیط شفابخش تغییر کرده است. محیط شفابخش در مراکز درمانی به معنی ایجاد فضایی است که تأثیرات مثبتی بر درمان بیماران داشته باشد. نقش تأثیرگذار فضاهای درمانی و به‌طور کلی محیط، در رفتار و روحیه بیماران، غیرقابل انکار است. محیط‌هایی از این‌دست، نیازمند تدابیر خاص برای طراحی است، چراکه خلق فضایی مناسب می‌تواند در نتیجه درمان و کاهش استرس در محیط‌های درمانی موثر باشد.

کتاب «معماری و سلامت» به قلم مریم ازنب با موضوع معماری بیمارستان و به‌طور خاص درباره طراحی مرکز تخصصی بیماران سرطانی غرب کشور با رویکرد بررسی تأثیر مولفه‌های کیفی بر انسان، تألیف شده است. این کتاب در پنج فصل، ابتدا به ذکر مقدماتی همچون کالبد مرکز درمانی، محیط داخلی، مولفه‌های کیفی فضا، تأثیر نور و رنگ و صدا بر بیماران می‌پردازد و در ادامه ضوابط و استانداردهای فضاهای درمانی و روند طراحی را مورد بررسی قرار می‌دهد.

تأثیر محیط بر انسان در مراکز درمانی
مولف در فصل نخست کتاب نوشته است: «کیفیت محیط‌های درمانی بر رفتار بیماران تأثیرگذار هستند. در این محیط‌ها ازنظر روانی مولفه‌های تهویه طبیعی، منظره، نور طبیعی و مصنوعی، صدای مطلوب و عدم وجود صدای نامطلوب، رنگ، لوازم دکوراسیونی، فضای سبز و ابعاد پنجره‌ها در اتاق‌های بستری از عناصر تأثیرگذار هستند... کمرنگ بودن مسأله پژوهش و تحقیق در بحث تأثیر محیط بر انسان در مراکز درمانی، باعث شده محیط‌های درمانی تأثیر مطلوبی در شرایط روحی فرد نداشته باشد و جزو مراکز استرس‌زا محسوب شوند... در زمینه عوامل موثر در طراحی محیط‌های درمانی، در سال 1859، فلورانس نایتینگل در کتاب خود به نام «نوشته‌هایی در باب بیمارستان» بیان داشت که طراحی، نور، تهویه و ... عناصر بسیار مهمی برای تسریع در بهبودی بیماران و کاهش فشار روانی آن‌ها در بیمارستان‌ها به‌حساب می‌آیند.» او در رابطه با طراحی اتاق‌های بستری، اتاق‌هایی با ارتفاع بیشتر، پنجره‌های بزرگ‌تر و تهویه مناسب پیشنهاد داد.»

کارکرد نور طبیعی و مصنوعی بر بهبود بیماران سرطانی
«کمبود آفتاب باعث حالات کندی و رخوت، افسردگی، غمگینی، ازدیاد اشتها و عصبانیت می‌شود. به همین سبب علت احتمالی بیماری‌هایی چون اختلالات عاطفی فصلی، کاهش استفاده از آفتاب مطرح شده است. این اختلالات بیشتر در فصل‌های زمستان و پاییز دیده می‌شود. در این حالت، هورمون‌ها از تنظیم خارج می‌شوند، ساعت درونی بدن به‌خصوص تنظیم هورمون سرتونین به‌هم می‌ریزد و احساسات و عواطف دچار مشکل می‌شوند. اشعه خورشید، سیستم دفاعی بدن را تقویت می‌کند. ویتامین «D» که در اثر تابش نور خورشید است، مانع از ایجاد برخی از سلول‌های سرطانی می‌شود، می‌توان گفت که خورشید (نوردرمانی) احتمال ابتلا به بیماری سرطان را کاهش می‌دهد.»

طراحی داخلی محیط شفابخش با استفاده از تئوری مثبت
«می‌توان مبنای اصلی طراحی داخلی محیط شفابخش را حول استفاده از تئوری مثبت و کاربرد رنگ، پنجره‌های بزرگ، چیدمان مبلمان و طراحی ارگونومیک و مصالح دیوار و کف دانست؛ با توجه به اینکه دسترسی به مناظر طبیعی برای تمام بیماران مهیا نمی‌شود و نمی‌توان از خاصیت درمانی آن بهره برد. اولریچ در سال 1993 ضمن تحقیقی نشان داد که استفاده از مناظر طبیعی در قالب طراحی داخلی همچون تابلوها و یا لوح‌های دیواری و سقفی با ایجاد حواس‌پرتی، نتایج مثبتی را در بهبود ایفا نماید. ضمن اینکه بیماران نیز به درد خود تسلط بیشتری می‌یابند؛ با استفاده از به‌کارگیری رنگ‌های روشن،‌ نور طبیعی، استفاده از طبیعت و گل‌ها در فضای داخلی، نیکمت‌های پارک‌ها، حضور آب و فواره‌ها، مکان‌های به‌منظور رستوران و تریا در‌صورتی‌که بوی خوش و مطبوع احساس شود.»

نخستین چاپ کتاب «معماری و سلامت» در 227 صفحه با شمارگان 500 نسخه به بهای 23 هزار تومان از سوی انتشارات رهروان پویش راهی بازار نشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

باهوش و بی‌سواد و می‌خواره و یکی از مریدهای دیدرو است... به شیوه‌ی خود، رؤیای آینده‌ای درخشان را در سر می‌پرورانند و خود را از بابت فقری که گرفتارش هستند دلداری می‌دهند... به زن جوانی از طبقه‌ی اشراف برمی‌خورد... از قید قیمومت شوهر پیرش آزاد می‌شود و با لوسین می‌گریزد... وارد محافل روزنامه‌نگاری می‌شود... احتیاج به پول و جاه‌پرستی مایه‌ی آن می‌شود که ادبیات را رها کند و به سوی عالم سیاست برود... او که آزادی‌خواه بود، سلطنت‌طلب می‌شود ...
تن‌تن به نوعی‌ هری‌ پاتر‌ زمان‌ خود بود... فعال، کنجکاو، مؤدب، در عین‌حال سنت‌شکن... یک دریانورد کهنه کار، بددهن و غرغرو که اعتیاد شدید به‌ الکل‌ دارد و شیشه‌ مشروبش عین ناموسش می‌ماند... داستان‌ها توسط تصاویری پشت سرهم‌ و به‌ صورت‌ دکوپاژی‌ دقیق‌ و خطی‌ و روان‌ تعریف می‌شوند... در مجموعه تن‌تن سکس و خشونت محلی‌ از‌ اعراب‌ ندارد... مردم به دو دسته‌ تقسیم می‌شوند یا متمدن شهرنشین‌اند و یا دهاتی و گاوچران! ...
نماینده‌ی دو طیف متفاوت از مردم ترکیه در آستانه‌ی قرن بیستم‌اند... بر فراز قلعه‌ای ایستاده که بر تمامی آن‌چه در طی قرن‌ها به مردم سرزمین‌اش گذشته اشراف دارد... افسری عالی‌رتبه است که همه‌ی زندگی خود را به عشقی پرشور باخته، اما توان رویارویی با معشوق را ندارد... زخمی و در حالتی نیمه‌جان به جبهه‌های جنگ فرستاده می‌شود... در جایی که پیکره‌ی روح از زخم‌های عمیق عاطفی پر شده است، جنگ، گزینه‌ای است بسی بهتر از زیستن در تلخیِ حسرت و وحشتِ تنهایی ...
از اوان‌ جوانی‌، سوسیالیستی‌ مبارز بود... بازمانده‌ای از شاهزاده‌های منقرض شده (شوالیه‌ای) که از‌ حصارش‌ بیرون‌ می‌آید و در صدد آن است که حماسه‌ای بیافریند... فرانسوای‌ باده گسار زنباره به دنیا پشت پا می‌زند. برای این کار از وسایل و راههای کاملا درستی استفاده نمی‌کند‌ ولی‌ سعی در بهتر شدن دارد... اعتقادات ما با دین مسیح(ع) تفاوتهایی دارد. و حتی نگرش مسیحیان‌ نیز‌ با‌ نگرش فرانسوا یا نویسنده اثر، تفاوتهایی دارد ...
فرهنگ و سلطه... صنعت آگاهی این اعتقاد کاذب را برای مردم پدید می‌آورد که آنها آزادانه سرنوشت خود و جامعه‌شان را تعیین می‌کنند... اگر روشنفکران از کارکردن برای صنعت فرهنگ سر باز زنند، این صنعت از حرکت می‌ایستد... دلش را خوش می‌کرد سلیقه‌اش بهتر از نازی‌هاست و ذهنیت دموکراتیک خویش را با خریدن آنچه نازی‌ها رو به انحطاط می‌خواندند، نشان دهد... در اینجا هم عده‌ای با یکی‌کردن ادبیات متعهد با ادبیات حزبی به هر نوعی از تعهد اجتماعی در ادبیات تاخته‌اند ...