کتاب «کارنامه مصدق» نسخه تکمیل‌شده کتاب «کارنامه مصدق و حزب توده» نوشته ارسلان پوریا توسط نشر ققنوس منتشر و راهی بازار نشر شد.

کارنامه مصدق و حزب توده ارسلان پوریا

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، این کتاب در واقع متن کامل‌شده کتاب «کارنامه مصدق و حزب توده» است که این ناشر زمستان سال ۹۶ آن را به بازار عرضه کرد. چاپ کتاب «کارنامه مصدق و حزب توده» اوایل دهه ۸۰ توسط ثاقب فر به نشر ققنوس پیشنهاد داده می‌شود و وی به این مساله اشاره می‌کند که مخاطبان ایران برای شناخت دوره‌ای پرتلاطم از تاریخ معاصر ایران نیازمند چنین منبعی هستند. ارسلان پوریا هم از اعضای پیشین حزب توده ایران و معاون نادر شرمینی در سازمان جوانان توده بود که پس از کودتای ۲۸ مرداد سال ۳۲ به زندان افتاد. «کارنامه مصدق و حزب توده»، حاصل پژوهش‌ها و تجربه‌های شخصی وی از دوران نخست وزیری محمد مصدق و نقش حزب توده در اتفاقات آن دوران است.

پس از چاپ «کارنامه مصدق و حزب توده» بهمن پوریا فرزند زنده‌یاد ارسلان پویا نسخه دست‌نویس بخش چهارم کتاب را در اختیار ققنوس قرار می‌دهد. به این‌ترتیب با انضمام بخش چهارم به «کارنامه مصدق و حزب توده» نسخه کامل با عنوان «کارنامه مصدق» به چاپ رسیده است. این کتاب منبع تاریخی مناسبی درباره مبارزات اخیر ایران در زمینه مبارزات ضد استبدادی و ضد استعماری مردم ایران است.

کتاب «کارنامه مصدق و حزب توده» برای اولین بار توسط خسرو شاکری در انتشارات مزدک به چاپ رسید و طبق گفته شاکری، شخص مصدق نسخه اولیه کتاب را دیده و اصلاح کرده است. اولین پخش وسیع و مخفی این اثر هم با مقدمه مصطفی شعاعیان انجام شد. نشر ققنوس، در این زمینه کتاب «خاطراتی از سازمان افسران حزب توده ایران» شامل گفتگوی مرتضی زربخت با حمید احمدی را هم منتشر کرده است. همچنین انتشارات جهان کتاب در سال ۹۵، کتاب «سال‌های مهاجرت» با پژوهش قاسم شفیع نورمحمدی شامل اسناد نویافته درباره حزب توده ایران در آلمان شرقی را منتشر کرد.

کتاب پیش رو، ۴ بخش اصلی دارد که به‌ترتیب عبارت‌اند از: «سیاست موازنه منفی»، «ملی‌شدن صنعت نفت یا "به‌نام سعادت ملت ایران"»، «فرمانروایی مردم» و «فرمانفرمایی مردم». این بخش‌ها ۳۲ فصل کتاب را در خود جا داده‌اند.

در قسمتی از این کتاب می‌خوانیم:

انبوه مردم شادمانه گرد وی فراهم آمدند، او را می‌بوسیدند و تانک را در میان گرفته بودند. این بزرگ‌ترین نمونه همراهی یک سپاهی با جنبش ملی در سی‌ام تیر بود. سپس آشکار شد که نام این افسر سرهنگ پرمان بوده که به شور درونیِ خود دست به چنین ازجان‌گذشتگی دلیرانه‌ای زد. پس از کودتای ۲۸ مرداد دولتیان این افسر آزاد را به دستاویزی که گویا نامش در فهرست افسران توده‌ای بوده به زندان افکندند و از ارتش بیرون راندند و به‌ویژه همان کردار روز سی‌ام تیر وی را گناهش خواندند. لیک یادگار آزادگی این فرمانده که در راه ملی کردن صنعت نفت ایران جان خود را به کف نهاد، در سینه پیکارگران این روز و توده‌ها با سربلندی خواهد ماند.

این‌ها را که آوردیم نمونه‌هایی از پیکارهای روز سی‌ام تیر در تهران بود. لیک نمونه‌های بسیار دیگری نیز در تهران و شهرستان‌ها می‌بوده است که کسانی به چشم دیده‌اند و روزی یادگار شورانگیز آن را به قلم خواهند آورد.

و اما در خیابان‌های تهران نیم‌ساعت پس از نیمروز سی‌ام تیر از سختی پیکار کاسته شد. کم‌کم سخنانی زبانگرد مردم شد که قوام برکنار شده است. هنوز درستی و نادرستی سخن روشن نبود. انبوه چنان‌که از پیش نهاده بودند کم‌کم پراکنده شدند تا پیکار پس از نیمروز را بسیج کنند.دو ساعت پس از نیمروز همه به خانه‌های خود بازرفته بودند. از ساعت چهار پس از نیمروز دوباره انبوه گرد می‌آمدند. لیک پیش از آن‌که برخوردی روی دهد، در ساعت پنج سپاهیان و تانک‌ها و خودروها میدان‌های شهر را ترک گفتند و به سربازخانه‌ها بازگشتند. از دربار بدیشان چنین فرمان داده بودند. همان‌گاه دربار با تلفن به مهندس رضوی نماینده فراکسیون جبهه ملی آگهی می‌دهد که خواست‌های جنبش ملی را پذیرفته است. رادیو آگهی برکناری قوام از نخست‌وزیری را می‌پراکند. پیکار با پیروزی مردم پایان یافت و شهر به دست مردم افتاد.

این کتاب با ۷۳۶ صفحه، شمارگان هزار و ۱۰۰ نسخه و قیمت ۷۵ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

به‌واسطه زبان صریح و تند خود معمولا در زمره طردشدگان قرار می‌گرفتند... حال اروپایی را شرح می‌دهد که قربانی اصلی جنگ است. مثله‌شده‌ای که در زیر بدن میلیون‌ها جسد دفن گردیده... سبدی پر از چشم‌های انسان چون صدف‌های تازه دریایی یا چربی انسان به مثابه ابزاری برای تسهیل اصلاح صورت... بیش از آنکه دربند رنجِ خود باشد در بند رنج دیگری است ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...
نخستین بخش از سه‌گانه‌ پی‌پی جوراب‌بلند در کشتی و پی‌پی جوراب‌بلند در دریاهای جنوب... دخترکی نه‌ساله به تنهایی در خانه‌ای چوبی در وسط باغی خودرو، واقع در یکی از شهرهای کوچک سوئد، زندگی می‌کند... تقریباً یتیم است، زیرا که مادرش مرده است و پدرش در جزیره‌ی دوردستی در آفریقا حکومت می‌کند... با شادی آمیخته به ترس خود را به دست ماجراهای افسارگسیخته‌ای می‌سپارند... برداشت‌های سنتی از تعلیم و تربیت را دگرگون می‌کند ...
شرکت در اعتصابات کارگری، میل به گیاه‌خواری، بستری‌شدن در تیمارستان، تمایلات همجنس‌گرایانه و… وجوه اشتراکی است که تشخیص راوی، اف، پیرمرد منحرف و نیز پیرمردی که سردسته‌ تروریست‌ها خوانده می‌شود را از یکدیگر برای مخاطب با دشواری همراه می‌کند... تصمیم او مبنی بر تطهیر روح خود از طریق خودآزاری جسمی بهانه‌ای می‌شود تا راوی با تعابیر طنزآمیزی چون محراب‌های فسقلی پلاستیکی، صلیب‌های تزیینی، قدیسه تقلبی و زلم‌زیمبوهای مذهبی به تمسخر کلیسا و اربابان آن بپردازد ...
می‌خواستم از بازی سرنوشت بنویسم. از اینکه چطور فردی که خود را در آستانه مرگ می‌بیند و آماده پذیرش آن است، ناگهان... با مرگ مرتضی و به اسارت درآمدن زلیخا... با به دنیا آمدن «یوسف» بار دیگر زلیخا به زندگی برمی‌گردد... تصور معمول ما همیشه این بوده که آنچه در دوره‌های مختلف تاریخی ایران از سر گذرانده‌ایم تنها مختص به تاریخ ما و ایران زمین بوده است ...