هفتمین چاپ کتاب «گزارش لحظه به لحظه از سرگذشت اولین کتاب اسلام» نوشته حجت‌الاسلام والمسلمین محمدباقر انصاری منتشر شد. این کتاب روایتی داستانی است از چگونگی تالیف کتاب سُلَیم بن قیس هِلالی.

گزارش لحظه به لحظه از سرگذشت اولین کتاب اسلام سلیم بن قیس محمدباقر انصاری

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، انتشارات دلیل ما هفتمین چاپ کتاب «گزارش لحظه به لحظه از سرگذشت اولین کتاب اسلام» نوشته حجت‌الاسلام والمسلمین محمدباقر انصاری را با شمارگان هزار نسخه، ۵۶ صفحه و بهای ۱۰ هزار تومان منتشر کرد. نخستین چاپ این کتاب سال ۱۳۸۴ با شمارگان ۲۰ هزار نسخه و بهای ۳۵۰ تومان منتشر شد و همچنین چاپ پیشین (ششم) آن سال ۱۳۹۰ با شمارگان سه هزار نسخه و بهای ۹۰۰ تومان در دسترس مخاطبان قرار گرفت.

نویسنده در این کتاب با روایتی داستانی در پنج مرحله گزارشی لحظه به لحظه از چگونگی تالیف کتاب سُلَیم بن قیس هِلالی (نخستین کتاب تالیفی در صدر اسلام) و مراحل تالیف ۶۰ ساله آن را ارائه می‌دهد.

سُلَیْم بن قِیْس هِلالی عامری کوفی از اصحاب خاص امامان حضرت امیرالمومنین (ع)، حضرت امام مجتبی (ع)، حضرت سیدالشهدا امام حسین (ع) و حضرت سیدالساجدین امام سجاد (ع) است. او محضر امام باقر (ع) را نیز درک کرد. سُلَیْم بن قِیْس از قدیم‌ترین علمای شیعه و بزرگان اصحاب ائمه (ع) و مورد وثوق آنان بود محبوبیت خاصی نزد ائمه داشت.

در روایات داریم که سلیم کتابش را زمان حضرت امیر (ع) در موضوع فضایل اهل بیت (ع) و حوادث پس از رحلت پیامبر مکرم اسلام (ص) نوشت. او همیشه آماده به خدمت بود و روایت است که در جنگ صفین نیز در رکاب حضرت جنگید و حتی در لیله الهریر که شدیدترین روز و شب نبرد بود نیز از زمره جنگ‌جویان خاص بود و در میدان حضور داشت.

سلیم در کتابش، مکاتبات علی (ع) با معاویه را به دقت ثبت کرد و خطابه‌های آن حضرت در جنگ را نوشت. همچنین کیفیت جنگ هریر و داستان حکمیت و بر نیزه نمودن قرآن‌ها را در کتابش نوشت. در بازگشت از صفّین هم در قضیه راهبی که مسلمان شد و کتابهای حضرت عیسی (ع) را به امیرالمؤمنین (ع) تحویل داد حاضر بود و تمامی جریان را در کتابش ثبت کرد. سلیم در نبرد نهروان و همچنین در دو روز پس از ضربت خوردن حضرت (ع) نیز در محضر امیرالمومنین حاضر بود و همه وقایع را ثبت کرد. همچنین پس از شهادت حضرت امیر (ع) سلیم از اصحاب خاص امام مجتبی (ع) بود و رخدادها را می‌نوشت. از جمله هنگامی که معاویه برای صلح وارد کوفه شد، سلیم خطبه حضرت امام مجتبی (ع) مقابل معاویه را ثبت کرد. او هنگام پادشاهی معاویه نیز هیچگاه فعالیت نوشتن را متوقف نکرد و بویژه به ثبت جنایت‌های معاویه علیه مسلمانان و شیعیان پرداخت.

کتاب به طور کل شامل ۴۸ روایت مهم و مفصل است. محتوا از وقایع پس از رحلت پیامبر آغاز شده و دوران خلافت امام علی (ع)، فضایل امام علی و اهل‌بیت (ع) و پیش‌بینی برخی حوادث قرن اول هجری را دربر می‌گیرد. بیشتر احادیث کتاب، از امام علی (ع)، سلمان فارسی، مقداد بن اسود و ابوذر غفاری روایت می‌شود. با این حال روایاتی نیز از امام حسن (ع)، امام حسین (ع)، امام سجاد (ع)، عمار بن یاسر، عبدالله بن عباس، عبدالله بن جعفر و محمد بن ابوبکر در کتاب نقل شده است.

درباره کتاب علمای امامیه قرون بعد نظرات متفاوتی را بیان کرده‌اند. محمد بن ابراهیم نعمانی آن را به طور کل تایید می‌کند، اما احمد بن حسین‌ غضائری واسطی بغدادی از مشهورترین علمای امامیه در قرون چهارم و پنجم هجری کتاب را به طور کل رد کرده و آن را جعلی می‌داند. شیخ مفید اما نظری بینابین دارد و محتوا را نه کلاً جعلی و نه کاملاً قابل اعتماد می‌خواند. اما تعداد علمایی که این کتاب را تایید کرده و سلیم را شخصیتی قابل اعتماد خوانده‌اند بسیار بیشتر است.

کتاب سُلَیم بن قیس هِلالی بارها به فارسی ترجمه شده است. دو ترجمه مشهور آن «اسرار آل محمد (ع)» به قلم اسماعیل انصاری زنجانی و دیگری «تاریخ سیاسی صدر اسلام؛ اسرار آل محمد، اسناد سری و ممنوعه نهضت اسلام» توسط محمودرضا افتخارزاده است. ترجمه نخست را ابتدا ناشرانی چون الهادی و معارف اسلامی در دهه ۷۰ منتشر کردند که بعدها انتشار آن به انتشارات دلیل ما سپرده شد و تاکنون به چاپ‌های متعدد رسیده است. ترجمه افتخارزاده را نیز انتشارات رسالت قلم منتشر می‌کند. همچنین «الفبای شیعه: اسرار آل محمد» نیز ترجمه دیگری از این کتاب به قلم محمد اسکندری توسط انتشارات آرام دل عرضه شده است.

اما حجت‌الاسلام انصاری در کتاب «گزارش لحظه به لحظه از سرگذشت اولین کتاب اسلام» به خوبی توانسته مخاطبان را با شخصیت سلیم و همچنین مراحل تالیف کتاب او آشنا کند. قلم او سلیس و روان است، بنابراین عموم مخاطبان می‌توانند با کتاب ارتباط برقرار کنند.

................ هر روز با کتاب ...............

انقلابی‌گری‌ای که بر من پدیدار شد، حاوی صورت‌های متفاوتی از تجربه گسیختگی و گسست از وضعیت موجود بود. به تناسب طیف‌های مختلف انقلابیون این گسیختگی و گسست، شدت و معانی متفاوتی پیدا می‌کرد... این طیف از انقلابیون دیروز بدل به سامان‌دهندگان و حامیان نظم مستقر می‌شوند... بخش زیادی از مردان به‌ویژه طیف‌های چپ، جنس زنانه‌تری از انقلابی‌گری را در پیش گرفتند و برعکس... انقلابی‌گری به‌واقع هیچ نخواستن است ...
سند در ژاپن، قداست دارد. از کودکی به مردم می‌آموزند که جزئیات را بنویسند... مستند کردن دانش و تجربه بسیار مهم است... به شدت از شگفت‌زده شدن پرهیز دارند و همیشه دوست دارند همه چیز از قبل برنامه‌ریزی شده باشد... «هانسه» به معنای «خودکاوی» است یعنی تأمل کردن در رفتاری که اشتباه بوده و پذیرفتن آن رفتار و ارزیابی کردن و تلاش برای اصلاحش... فرایند تصمیم‌سازی در ژاپن، نظام رینگی ست. نظام رینگی، نظام پایین به بالا است... این کشور را در سه کلمه توصیف می‌کنم: هارمونی، هارمونی، هارمونی! ...
دکتر مصدق، مهندس بازرگان را مسئول لوله‌کشی آب تهران کرده بود. بعد کودتا می‌شود اما مهندس بازرگان سر کارش می‌ماند. اما آخر هفته‌ها با مرحوم طالقانی و دیگران دور هم جمع می‌شدند و از حکومت انتقاد می‌کردند. فضل‌الله زاهدی، نخست‌وزیر کودتا می‌گوید یعنی چه، تو داری برای من کار می‌کنی چرا از من انتقاد می‌کنی؟ بازرگان می‌گوید من برای تو کار نمی‌کنم، برای مملکت کار می‌کنم، آب لوله‌کشی چه ربطی به کودتا دارد!... مجاهدین بعد از انقلاب به بازرگان ایراد گرفتند که تو با دولت کودتا همکاری کردی ...
توماس از زن‌ها می‌ترسد و برای خود یک تز یا نظریه ابداع می‌کند: دوستی بدون عشق... سابینا یک‌زن نقاش و آزاد از هر قیدوبندی است. اما ترزا دختری خجالتی است که از خانه‌ای آمده که زیر سلطه مادری جسور و بی‌حیا قرار داشته... نمی‌فهمید که استعاره‌ها خطرناک هستند. نباید با استعاره‌ها بازی کرد. استعاره می‌تواند به تولد عشق منجر شود... نزد توماس می‌رود تا جسمش را منحصر به فرد و جایگزین‌ناپذیر کند... متوجه می‌شود که به گروه ضعیفان تعلق دارد؛ به اردوی ضعیفان، به کشور ضعیفان ...
شاید بتوان گفت که سینما غار پیشرفته‌ افلاطون است... کاتلین خون‌آشامی است که از اعتیادش به خون وحشت‌زده شده است و دیگر نمی‌خواهد تسلیم آن شود. به‌عنوان یک خون‌آشام، می‌داند که چگونه خود را از بین ببرد. اما کازانووا می‌گوید: «به این راحتی هم نیست»... پدر خانواده در همان آغاز شکل‌گیری این بحران محل را به‌سرعت ترک کرده و این مادر خانواده است که بچه‌ها را با مهر به آغوش کشیده است. اینجاست که ما با آغاز یک چالش بزرگ اخلاقی مواجه می‌شویم ...