کاریکاتوری از زندگی ایرانی | سازندگی
رمان «عشق در مهتاب یخزده» تازهترین اثر حسن اصغری است که از سوی نشر روزگار منتشر شده است. این رمان با موضوع روابط انسانی و عاطفی مسموم و نامتعارف در خانوادهای پریشان با ویژگیهای نابهنجار، رئال اجتماعی و نمادین است. داستان با زاویه دید دانای کل که از بیرون و درون ذهن همه کاراکترها آگاه است، با دیالوگ، توصیفات، جریان سیال ذهن و تکگویی درونی روایت میشود و در فصلهای مختلف به ذهن کاراکتر خاصی نزدیک است و افکار و احساسات او را بازگو میکند.
بسترساز این ناهنجاری رابطه رئیس و مرئوسی در خانوادهای پدرسالار است که زن و فرزندان را مطیع میخواهد و دیالوگ صمیمانه و سازندهای بین پدر با آنها و طبعا بین سایر افراد خانواده وجود ندارد. مرد عبوس و سختگیر با خشونت، تنبیه و سرزنش، سالها در پی اجرا و دیکته احکام دینی بوده و مادر خانواده زنی سنتی، منفعل، تسلیم و به فکر حفظ ظاهر آبرومند خانواده حتی به بهای رنج و آزار و سرخوردگی خود و فرزندان و دلخوش به رفاه و امکانات مالی شوهر متمول و درعینحال حسابگر است. در چنین فضای تحت سیطره دیکتاتوری و خشونت پدر، افراط و تفریط از مؤلفههای اصلی است و در کنش کاراکترهای داستان در مقطعی به صورت اطاعت و پنهانکاری محض و زمانی به صورت پردهدری و هنجارشکنی خودنمایی میکند.
آنچه این اثر را از قالب صرف یک رمان عشقی، خانوادگی یا عاطفی خارج میکند و آن را ارزشمند میسازد، اندیشه فلسفی حاکم بر ایده کلی و درونمایه داستان است که متن پنهان آن را قوام میدهد. راوی رمان اشراف کامل بر اندیشه نیچه دارد و این اندیشه در تاروپود کنشها و پیرنگ داستان در سراسر اثر تنیده شده است. از طرفی بعضی از کاراکترهای داستان خود را پیرو آرا و اندیشههای نیچه قلمداد میکنند و از طرفی از تأکید همواره نیچه بر عبور از ظاهر شناختهشده، تکرارشده و عادتشده واژهها غافل میشوند و به برداشت عامیانه از شناخت، اکتفا کرده و از اندیشه نیچه مبنی بر شکستن ارزشهای اخلاقی، سنتها و قراردادهای اجتماعی چندهزارساله برداشتی سطحی پیدا میکنند و نتیجتا در پروسه دگردیسی سه مرحلهای مورد نظر نیچه حتی از مرحله اول، قدم از قدم برنمیدارند و درجا میزنند.
شمار زیادی از کاراکترهای رمان، حس غالب بر روح و روان خود را «عشق» تصور میکنند؛ حسی که آنها را وادار به کنش و واکنشهایی کاملا متفاوت و حتی متضاد در گسترهای از آزار، دروغ، پنهانکاری، فریب، سلب آزادی و اختیار از معشوق و احساس مالکیت نسبت به او، تطمیع، انتقامجویی، قتل، خودکشی و... میکند و کاریکاتوری از عشق را در فضایی به نمایش میگذارند که «انگار همهچیز درهم شکسته و بیشکل شده بود و هیچچیز سر جایش نبود»؛ یعنی همان مهتاب یخزده.
................ تجربهی زندگی دوباره ...............
