کتاب «استعاره و شناخت» تألیف آزیتا افراشی توسط پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به چاپ دوم رسید.

استعاره و شناخت آزیتا افراشی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، کتاب «استعاره و شناخت» تألیف آزیتا افراشی که در سال ۱۳۹۷ توسط پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برای اولین بار منتشر شده بود، اخیرا با قیمت ۳۸ هزار تومان به چاپ دوم رسید.

استعاره و شناخت به تالیف آزیتا افراشی، کتابی درباره استعاره مفهومی در زبان‌شناسی شناختی و ارتباط آن با ابعاد مختلف زندگی ادبی و فرهنگی انسان است.

استعاره‌ی مفهومی یک پدیده‌ی چندبُعدی است که موجب شده پژوهشگرانی با تخصص‌های گوناگون به آن بپردازند. استعاره‌ی مفهومی در زبان خودکار، ادبیات، رشد و فراگیری زبان کودک، عصب‌شناسی، نشانه‌شناسی، دین‌پژوهی، مطالعات ترجمه، مطالعه‌ی فرهنگ، رسانه و حوزه‌های دیگر، موضوع پژوهش به‌شمار می‌آید.

گاهی نیز استعاره‌های مفهومی، خود موضوع پژوهش نیستند ولی به‌ مثابه‌ی ابزار، در حوزه‌های دیگری چون سبک‌شناسی، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و واژگان‌نگاری به‌کار گرفته می‌شوند.

کتاب حاضر در ۹ فصل تالیف شده است: فصل ۱: پیش‌زمینه، که به اجمال به مبانی عصب‌شناختی استعاره‌های مفهومی می‌پردازد؛ فصل ۲: استعاره‌ی مفهومی چیست؟، ساخت استعاره و انواعِ آن را توضیح می‌دهد. فصل ۳: استعاره و حس‌آمیزی؛ که نخستین بار به زبان فارسی در همین کتاب به آن پرداخته شده است. فصل ۴: استعاره‌های عواطف؛ فصل ۵: استعاره و فعل‌های حسی؛ که رابطه‌ای است بین دو حوزه‌ی مطالعه یعنی فعل‌های حسی و مطالعات استعاره که در آثار غیرایرانی و ایرانی پیشینه‌ای ندارد و نخستین بار در این کتاب در قالب فصلی مجزا به آن پرداخته شده است. فصل ۶: استعاره و مفهوم زمان؛ که پیش‌تر از سوی نگارنده در قالب سخنرانی وکارگاه به آن پرداخته شده است. فصل ۷: استعاره و پیکره؛ که در نتیجه‌ی پژوهش‌های پیکره‌ای نگارنده و دانشجویان بر پیکره‌ی پایگاه دادگان زبان فارسی (PLDB) شکل گرفته است. فصل ۸: استعاره و مجاز؛ که در صدد است زمینه‌ای برای پیشنهاد نظریه‌ی مجاز مفهومی ارائه دهد. فصل ۹: استعاره و فرهنگ؛ که به منظور معرفی استعاره‌های اولیه و فرهنگ‌بنیاد نگارش یافته است.

در بخشی از پیشگفتار کتاب در معرفی آن آمده است: استعاره مفهومی بی تردید موضوع و الزاما مهمترین موضوع پژوهش در زبان شناسی شناختی نیست، ولی شاید بتوان گفت به سبب سامان یافتگی چارچوب تحلیل، مشهورترین موضوعی است که عموما زبان شناسی شناختی را با آن می شناسند. امروزه در دنیا پژوهش درباره استعاره های مفهومی به یک تخصص تبدیل شده است و زبان شناسی را می توان برشمرد که عمده آثارشان به پژوهش در حوزه استعاره های مفهومی اختصاص دارد.

پژوهش بر استعاره های مفهومی در زبان شناسی، فنون و شیوه های تحلیل روشنی دارد: هر چند انجام تحلیل های دستی بر پیکره های وسیع و تبیین نتایج تحلیل استعاره ها دشواری‌هایی به همراه دارد.

................ هر روز با کتاب ...............

20 سال پیش خانه در دامنه‌ی آتشفشان کردیم؛ بدان امید که چشم بر حقیقت بگشاییم... شرح همسایگی خاکستر و دود و آتش؛ نه گفتنی ست، نه خواندنی؛ که ما این خانه‌ی دور از نفت! به شوق و رغبت برگزیده بودیم و هیچ منت و ملامتی بر هیچ دولت و صنف و حزب و نماینده‌ای نداشتیم و نداریم ...
او اگرچه همچون «همینگوی»، روایتگری را مقدم بر توصیف‌گری «زولا» قرار می‌دهد، اما این روایتگری کاملا «ایرانیزه» و بومی شده است... نویسنده با تشخص‌بخشی به کلیسای «تارگمانچاتس» از این بنا، یک شخصیت تاریخی در داستان می‌آفریند، شخصیتی ارمنی! در قلب تهران... ملک بدرقه، شکارچی کلمات مقدس و فاتحه‌های سرگردان است، ملکی که مأمور است فاتحه‌های فرستاده‌شده و سرگردان را برای افراد بی‌وارث و بد‌وراث شکار کند ...
او «آدم‌های کوچک کوچه»ــ عروسک‌ها، سیاه‌ها، تیپ‌های عامیانه ــ را از سطح سرگرمی بیرون کشید و در قامت شخصیت‌هایی تراژیک نشاند. همان‌گونه که جلال آل‌احمد اشاره کرد، این عروسک‌ها دیگر صرفاً ابزار خنده نبودند؛ آنها حامل شکست، بی‌جایی و ناکامی انسان معاصر شدند. این رویکرد، روایتی از حاشیه‌نشینی فرهنگی را می‌سازد: جایی که سنت‌های مردمی، نه به عنوان نوستالژی، بلکه به عنوان ابزاری برای نقد اجتماعی احیا می‌شوند ...
زمانی که برندا و معشوق جدیدش توطئه می‌کنند تا در فرآیند طلاق، همه‌چیز، حتی خانه و ارثیه‌ خانوادگی تونی را از او بگیرند، تونی که درک می‌کند دنیایی که در آن متولد و بزرگ شده، اکنون در آستانه‌ سقوط به دست این نوکیسه‌های سطحی، بی‌ریشه و بی‌اخلاق است، تصمیم می‌گیرد که به دنبال راهی دیگر بگردد؛ او باید دست به کاری بزند، چراکه همانطور که وُ خود می‌گوید: «تک‌شاخ‌های خال‌خالی پرواز کرده بودند.» ...
پیوند هایدگر با نازیسم، یک خطای شخصی زودگذر نبود، بلکه به‌منزله‌ یک خیانت عمیق فکری و اخلاقی بود که میراث او را تا به امروز در هاله‌ای از تردید فرو برده است... پس از شکست آلمان، هایدگر سکوت اختیار کرد و هرگز برای جنایت‌های نازیسم عذرخواهی نکرد. او سال‌ها بعد، عضویتش در نازیسم را نه به‌دلیل جنایت‌ها، بلکه به این دلیل که لو رفته بود، «بزرگ‌ترین اشتباه» خود خواند ...