کتاب «استعاره و شناخت» تألیف آزیتا افراشی توسط پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به چاپ دوم رسید.

استعاره و شناخت آزیتا افراشی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، کتاب «استعاره و شناخت» تألیف آزیتا افراشی که در سال ۱۳۹۷ توسط پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برای اولین بار منتشر شده بود، اخیرا با قیمت ۳۸ هزار تومان به چاپ دوم رسید.

استعاره و شناخت به تالیف آزیتا افراشی، کتابی درباره استعاره مفهومی در زبان‌شناسی شناختی و ارتباط آن با ابعاد مختلف زندگی ادبی و فرهنگی انسان است.

استعاره‌ی مفهومی یک پدیده‌ی چندبُعدی است که موجب شده پژوهشگرانی با تخصص‌های گوناگون به آن بپردازند. استعاره‌ی مفهومی در زبان خودکار، ادبیات، رشد و فراگیری زبان کودک، عصب‌شناسی، نشانه‌شناسی، دین‌پژوهی، مطالعات ترجمه، مطالعه‌ی فرهنگ، رسانه و حوزه‌های دیگر، موضوع پژوهش به‌شمار می‌آید.

گاهی نیز استعاره‌های مفهومی، خود موضوع پژوهش نیستند ولی به‌ مثابه‌ی ابزار، در حوزه‌های دیگری چون سبک‌شناسی، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و واژگان‌نگاری به‌کار گرفته می‌شوند.

کتاب حاضر در ۹ فصل تالیف شده است: فصل ۱: پیش‌زمینه، که به اجمال به مبانی عصب‌شناختی استعاره‌های مفهومی می‌پردازد؛ فصل ۲: استعاره‌ی مفهومی چیست؟، ساخت استعاره و انواعِ آن را توضیح می‌دهد. فصل ۳: استعاره و حس‌آمیزی؛ که نخستین بار به زبان فارسی در همین کتاب به آن پرداخته شده است. فصل ۴: استعاره‌های عواطف؛ فصل ۵: استعاره و فعل‌های حسی؛ که رابطه‌ای است بین دو حوزه‌ی مطالعه یعنی فعل‌های حسی و مطالعات استعاره که در آثار غیرایرانی و ایرانی پیشینه‌ای ندارد و نخستین بار در این کتاب در قالب فصلی مجزا به آن پرداخته شده است. فصل ۶: استعاره و مفهوم زمان؛ که پیش‌تر از سوی نگارنده در قالب سخنرانی وکارگاه به آن پرداخته شده است. فصل ۷: استعاره و پیکره؛ که در نتیجه‌ی پژوهش‌های پیکره‌ای نگارنده و دانشجویان بر پیکره‌ی پایگاه دادگان زبان فارسی (PLDB) شکل گرفته است. فصل ۸: استعاره و مجاز؛ که در صدد است زمینه‌ای برای پیشنهاد نظریه‌ی مجاز مفهومی ارائه دهد. فصل ۹: استعاره و فرهنگ؛ که به منظور معرفی استعاره‌های اولیه و فرهنگ‌بنیاد نگارش یافته است.

در بخشی از پیشگفتار کتاب در معرفی آن آمده است: استعاره مفهومی بی تردید موضوع و الزاما مهمترین موضوع پژوهش در زبان شناسی شناختی نیست، ولی شاید بتوان گفت به سبب سامان یافتگی چارچوب تحلیل، مشهورترین موضوعی است که عموما زبان شناسی شناختی را با آن می شناسند. امروزه در دنیا پژوهش درباره استعاره های مفهومی به یک تخصص تبدیل شده است و زبان شناسی را می توان برشمرد که عمده آثارشان به پژوهش در حوزه استعاره های مفهومی اختصاص دارد.

پژوهش بر استعاره های مفهومی در زبان شناسی، فنون و شیوه های تحلیل روشنی دارد: هر چند انجام تحلیل های دستی بر پیکره های وسیع و تبیین نتایج تحلیل استعاره ها دشواری‌هایی به همراه دارد.

................ هر روز با کتاب ...............

بی‌فایده است!/ باد قرن‌هاست/ در کوچه‌ها/ خیابان‌ها/ می‌چرخد/ زوزه می‌کشد/ و رمه‌های شادی را می‌درد./ می‌چرخم بر این خاک/ و هرچه خون ماسیده بر تاریخ را/ با اشک‌هایم می‌شویم/ پاک نمی‌شود... مانی، وزن و قافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، توجه به فرم ذهنی، قدرت تخیل، توجه به موسیقی درونی کلمات و عمق نگاه شاعر به جهان و پدیده‌های آن، ورای نظام موسیقایی، لازمه‌های شعری فاخرند ...
صدای من یک خیشِ کج بود، معوج، که به درون خاک فرومی‌رفت فقط تا آن را عقیم، ویران، و نابود کند... هرگاه پدرم با مشکلی در زمین روبه‌رو می‌شد، روی زمین دراز می‌کشید و گوشش را به آنچه در عمق خاک بود می‌سپرد... مثل پزشکی که به ضربان قلب گوش می‌دهد... دو خواهر در دل سرزمین‌های دورافتاده باهیا، آنها دنیایی از قحطی و استثمار، قدرت و خشونت‌های وحشتناک را تجربه می‌کنند ...
احمد کسروی به‌عنوان روشنفکری مدافع مشروطه و منتقد سرسخت باورهای سنتی ازجمله مخالفان رمان و نشر و ترجمه آن در ایران بود. او رمان را باعث انحطاط اخلاقی و اعتیاد جامعه به سرگرمی و مایه سوق به آزادی‌های مذموم می‌پنداشت... فاطمه سیاح در همان زمان در یادداشتی با عنوان «کیفیت رمان» به نقد او پرداخت: ... آثار کسانی چون چارلز دیکنز، ویکتور هوگو و آناتول فرانس از ارزش‌های والای اخلاقی دفاع می‌کنند و در بروز اصلاحات اجتماعی نیز موثر بوده‌اند ...
داستان در زاگرب آغاز می‌شود؛ جایی که وکیل قهرمان داستان، در یک مهمانی شام که در خانه یک سرمایه‌دار برجسته و بانفوذ، یعنی «مدیرکل»، برگزار شده است... مدیرکل از کشتن چهار مرد که به زمینش تجاوز کرده بودند، صحبت می‌کند... دیگر مهمانان سکوت می‌کنند، اما وکیل که دیگر قادر به تحمل بی‌اخلاقی و جنایت نیست، این اقدام را «جنایت» و «جنون اخلاقی» می‌نامد؛ مدیرکل که از این انتقاد خشمگین شده، تهدید می‌کند که وکیل باید مانند همان چهار مرد «مثل یک سگ» کشته شود ...
معلمی بازنشسته که سال‌های‌سال از مرگ همسرش جانکارلو می‌گذرد. او در غیاب دو فرزندش، ماسیمیلیانو و جولیا، روزگارش را به تنهایی می‌گذراند... این روزگار خاکستری و ملا‌ل‌آور اما با تلألو نور یک الماس در هم شکسته می‌شود، الماسی که آنسلما آن را در میان زباله‌ها پیدا می‌کند؛ یک طوطی از نژاد آمازون... نامی که آنسلما بر طوطی خود می‌گذارد، نام بهترین دوست و همرازش در دوران معلمی است. دوستی درگذشته که خاطره‌اش نه محو می‌شود، نه با چیزی جایگزین... ...