کتاب «فلسفه سیاسی آیزایا برلین» [Isaiah Berlin] نوشته جان گری [John Gray] با ترجمه خشایار دیهیمی توسط نشر نو منتشر و راهی بازار نشر شد.

فلسفه سیاسی آیزایا برلین» [Isaiah Berlin] نوشته جان گری [John Gray

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، این‌کتاب یکی از عناوین مجموعه «کتابخانه فلسفه سیاسی» است که این‌ناشر منتشر می‌کند و پیش‌تر کتاب‌های «فلسفه سیاسی هانا آرنت» نوشته لی بردشا و «فلسفه سیاسی فون هایِک» نوشته جان گری با ترجمه همین‌مترجم در قالب آن منتشر شده‌اند.

نسخه اصلی این‌کتاب سال ۱۹۹۶ توسط انتشارات دانشگاه پرینستون منتشر شده و جان گری در آن، در پی تشریح آرا و عقاید آیزایا برلین فیلسوف و نظریه‌پرداز سیاسی انگلیسی است که سال ۱۹۰۹ متولد شد و سال ۱۹۹۷ درگذشت. او از فیلسوفان سیاسی و مهاجران اندیشمند قرن بیستم است که از روسیه به انگلستان رفت و تجربیاتش از ضربه‌های دردناک سیاسی و رژیم‌های توتالیتر، دست اول و مستقیم بود. این‌تجربیات و حضورش در انگلستان، باعث شکل‌گیری نظریات سیاسی او شد اما میراث غیرانگلیسی برلین، شور آتشین و درک تراژیک از زندگی انسان است.

برلین در نوشته‌ها و مواضع خود، با اصول بنیادی سنت فکری غرب در تضاد و دشمنی است و لیبرالیسمی که در پی آن است، مبارزه‌جو و متمایز از لیبرالیسم متداول غربی است. جان گری در کتابی که برای معرفی این‌فیلسوف نوشته، بر این‌مساله تاکید دارد که پلورالیسم ارزشی، به عنوان اندیشه واحد و بنیادین و نیروی حیاتی همه آثار آیزایا برلین است. گری می‌گوید چنین نگاهی در فلسفه سیاسی برلین، باعث شده که تصور جامعه کاملی که در آن همه آرمان‌ها و خیرهای اصیل به دست می‌آید، نه تنها آرمان‌شهری بلکه ذاتا متناقض باشد.

گری در توضیح بیشتر و تشریح عقاید برلین، می‌گوید لیبرالیسم او، رواقی و تراژیک است و کشمش و تضاد را بین ارزش‌های رقیب اجتناب‌ناپذیر می‌داند. همچنین خسارت‌های ناشی از آن را هم جبران‌ناپذیر می‌شمارد. گری در این‌کتاب از وقایع و حوادث زندگی برلین،‌ فقط تا حدی یاد کرده که به اندیشه و فلسفه او ارتباط پیدا می‌کنند.

این‌کتاب ۶ فصل اصلی دارد که به‌ترتیب عبارت‌اند از: «اندیشه آزادی»، «پلورالیسم»، «تاریخ»، «ناسیونالیسم»، «رمانتیسم و ضد روشنفکری» و «لیبرالیسم آگونیستی».

در قسمتی از این‌کتاب می‌خوانیم:

خود برلین پلورالیسم ارزشی‌اش را در نویسندگانی چون ماکیاولّی، مونتسکیو، ویکو و هردر بازجسته و تشخیص داده است که یا به صورت آموزه‌ای آشکار در آثارشان عیان شده است، یا در غیر این‌صورت پیش‌فرض بیان‌نشده اندیشه‌شان بوده است. حال این سوال پیش می‌آید که آیا این‌آموزه، به آن شکلی که در آثار برلین می‌یابیم، آموزه‌ای اصیل و ابتکاری است یا نه. اینکه در زندگی اخلاقی ما باید بدون کمک اصلی فراگیر ارزشها را با هم متعادل کنیم نظر و نگرش شهودگرایان اخلاقیی نظیر راس و رشدال بود که آثارشان در دهه بیست در آکسفورد، زمانی که برلین دانشجوی آنجا بود، خوانده می‌شد. اما در آثار برلین هیچ مفهوم شهودگرایانه با جنبه اخلاقی نیست که تضادهای میان ارزشهای توافق‌ناپذیر را بتوان به‌نحوی با آن آشتی داد، و در مقابل، در آثار شهودگرایان هم هیچ التفاتی به توافق‌ناپذیری خیرهایی که با صورتهای کلی زندگی همراهند دیده نمی‌شود.

این‌کتاب با ۲۴۵ صفحه، شمارگان هزار و ۱۰۰ نسخه و قیمت ۵۰ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

آثاری از این دست فقط ما را عالم‌تر یا محقق‌تر نمی‌کنند، بلکه حال ما را خوش‌تر و خوب‌تر می‌کنند... می‌گوید مفاهیم اخلاقی 8 تاست... ما نخست قهرمانان اخلاقی و قدیسان اخلاقی و فرزانگان اخلاقی (به صورت خلاصه اسوه‌های اخلاقی) را تشخیص می‌دهیم، سپس می‌گوییم هر چه در اینها هست، از نظر اخلاقی خوب یا درست یا فضیلت است... اما ما نمی‌توانیم به احساسات و عواطف صرف تکیه کنیم... ممکن است کسی از یک جنبه الگو باشد و از جنبه‌های دیگر خیر... پس ما معیاری مستقل از وجود الگوها یا اسوه‌ها داریم! ...
شناخت ما از خودمان را معطوف به نوشته‌های غیرایرانی کردند... سرنوشت تاسیس پارلمان در ایران با مشاهدات سفرنامه‌نویسان گره خورده... مفهوم و کارکرد پارلمان در اواخر دوره ناصری... مردم بیشتر پیرو و تابع بودند، یعنی متابعت و اطاعت از دالِّ سیاسی مرکز قدرت، امری پذیرفته شده تلقی می‌شده ... مشورت برای نخبگان ایرانی اغلب جنبه تاسیسی نداشته و تنها برای تایید، ‌همفکری و یاری‌دهندگی به شاه مورد استفاده قرار می‌گرفته... گفت‌وگو و تعاملی بین روشنفکران ملی‌گرا و روحانیون مشروطه‌خواه ...
با خنده به دنیا آمده است... به او لقب سفیر شادی، خنده و گشاده‌رویی می‌دهند... از لرزش بال حشره‌ای تا آه زنی در حسرت عشق را می‌تواند بشناسد و تحلیل کند... شخصیتی که او به‌عنوان معجزه‌گر در روابط انسانی معرفی می‌کند و قدرت‌اش را در برقراری و درک ارتباط با آدم‌ها و سایر موجودات به‌تفصیل نشان می‌دهد، در زندگی شخصی خود عاجز از رسیدن به تفاهم است ...
سرچشمه‌های ایران‌دوستی متعدد هستند... رفتار دوربین شعیبی در مکان مقدسی مثل حرم، رفتاری سکولاریستی است... جامعه ما اما جامعه بیماری است و این بیماری عمدتا محصول نگاه سیاسی است. به این معنا که اگر گرایش‌های دینی داری حتما دولتی و حکومتی هستی و اگر می‌خواهی روشنفکر باشی باید از دین فاصله بگیری... در تاریخ معاصر همین روس‌ها که الان همه تکریم‌شان می‌کنند و نباید از گل نازک‌تر به آنها گفت، گنبد امام رضا (ع) را به توپ بستند اما حرم امن ماند ...
با بهره‌گیری از تکنیک کات‌آپ و ‌تکه‌تکه کردن روایت، متن‌هایی به‌ظاهر بریده‌ و ‌بی‌ربط را نوشته ‌است، تکه­‌هایی که در نهایت همچون پازلی نامرئی خواننده را در برابر قدرت خود مبهوت می‌کند... با ژستی خیرخواهانه و گفتاری مبتنی بر علم از هیچ جنایتی دریغ نمی‌کند... مواد مخدر به نوعی تسلط و کنترل سیستم بدن ‌ِفرد معتاد را در دست می‌گیرد؛ درست مانند نظام کنترلی که شهروندان بدون آن احساس می‌کنند ناخوش‌اند، شهروندانی محتاج سرکوب امیال­شان... تبعید‌گاهی‌ پهناور است که در یک کلمه خلاصه می‌شود: مصونیت ...