کتاب «فلسفه سیاسی آیزایا برلین» [Isaiah Berlin] نوشته جان گری [John Gray] با ترجمه خشایار دیهیمی توسط نشر نو منتشر و راهی بازار نشر شد.

فلسفه سیاسی آیزایا برلین» [Isaiah Berlin] نوشته جان گری [John Gray

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، این‌کتاب یکی از عناوین مجموعه «کتابخانه فلسفه سیاسی» است که این‌ناشر منتشر می‌کند و پیش‌تر کتاب‌های «فلسفه سیاسی هانا آرنت» نوشته لی بردشا و «فلسفه سیاسی فون هایِک» نوشته جان گری با ترجمه همین‌مترجم در قالب آن منتشر شده‌اند.

نسخه اصلی این‌کتاب سال ۱۹۹۶ توسط انتشارات دانشگاه پرینستون منتشر شده و جان گری در آن، در پی تشریح آرا و عقاید آیزایا برلین فیلسوف و نظریه‌پرداز سیاسی انگلیسی است که سال ۱۹۰۹ متولد شد و سال ۱۹۹۷ درگذشت. او از فیلسوفان سیاسی و مهاجران اندیشمند قرن بیستم است که از روسیه به انگلستان رفت و تجربیاتش از ضربه‌های دردناک سیاسی و رژیم‌های توتالیتر، دست اول و مستقیم بود. این‌تجربیات و حضورش در انگلستان، باعث شکل‌گیری نظریات سیاسی او شد اما میراث غیرانگلیسی برلین، شور آتشین و درک تراژیک از زندگی انسان است.

برلین در نوشته‌ها و مواضع خود، با اصول بنیادی سنت فکری غرب در تضاد و دشمنی است و لیبرالیسمی که در پی آن است، مبارزه‌جو و متمایز از لیبرالیسم متداول غربی است. جان گری در کتابی که برای معرفی این‌فیلسوف نوشته، بر این‌مساله تاکید دارد که پلورالیسم ارزشی، به عنوان اندیشه واحد و بنیادین و نیروی حیاتی همه آثار آیزایا برلین است. گری می‌گوید چنین نگاهی در فلسفه سیاسی برلین، باعث شده که تصور جامعه کاملی که در آن همه آرمان‌ها و خیرهای اصیل به دست می‌آید، نه تنها آرمان‌شهری بلکه ذاتا متناقض باشد.

گری در توضیح بیشتر و تشریح عقاید برلین، می‌گوید لیبرالیسم او، رواقی و تراژیک است و کشمش و تضاد را بین ارزش‌های رقیب اجتناب‌ناپذیر می‌داند. همچنین خسارت‌های ناشی از آن را هم جبران‌ناپذیر می‌شمارد. گری در این‌کتاب از وقایع و حوادث زندگی برلین،‌ فقط تا حدی یاد کرده که به اندیشه و فلسفه او ارتباط پیدا می‌کنند.

این‌کتاب ۶ فصل اصلی دارد که به‌ترتیب عبارت‌اند از: «اندیشه آزادی»، «پلورالیسم»، «تاریخ»، «ناسیونالیسم»، «رمانتیسم و ضد روشنفکری» و «لیبرالیسم آگونیستی».

در قسمتی از این‌کتاب می‌خوانیم:

خود برلین پلورالیسم ارزشی‌اش را در نویسندگانی چون ماکیاولّی، مونتسکیو، ویکو و هردر بازجسته و تشخیص داده است که یا به صورت آموزه‌ای آشکار در آثارشان عیان شده است، یا در غیر این‌صورت پیش‌فرض بیان‌نشده اندیشه‌شان بوده است. حال این سوال پیش می‌آید که آیا این‌آموزه، به آن شکلی که در آثار برلین می‌یابیم، آموزه‌ای اصیل و ابتکاری است یا نه. اینکه در زندگی اخلاقی ما باید بدون کمک اصلی فراگیر ارزشها را با هم متعادل کنیم نظر و نگرش شهودگرایان اخلاقیی نظیر راس و رشدال بود که آثارشان در دهه بیست در آکسفورد، زمانی که برلین دانشجوی آنجا بود، خوانده می‌شد. اما در آثار برلین هیچ مفهوم شهودگرایانه با جنبه اخلاقی نیست که تضادهای میان ارزشهای توافق‌ناپذیر را بتوان به‌نحوی با آن آشتی داد، و در مقابل، در آثار شهودگرایان هم هیچ التفاتی به توافق‌ناپذیری خیرهایی که با صورتهای کلی زندگی همراهند دیده نمی‌شود.

این‌کتاب با ۲۴۵ صفحه، شمارگان هزار و ۱۰۰ نسخه و قیمت ۵۰ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

زن با وقاحتی بی‌اندازه و خشمی غرورآمیز با کلفتش حرف می‌زند: «بروید عقب. شما بوی حیوانات طویله را می‌دهید... نوبت به کلفت می‌رسد و او با همان خشونت خشماگین و باورنکردنی، بیزاری خود را از وضع زندگی‌اش ابراز می‌دارد. درست در لحظه‌ای که به اوج خشم و خروش رسیده است و گویی می‌خواهد اربابش را خفه کند، ناگهان صدای زننده و بی‌موقع ساعت شماطه بلند می‌شود. بازی به پایان می‌رسد... محبت سطحی و ارزان‌یافته و تفقدآمیز خانم خانه هیچ مرهمی بر دل چرکین آنها نمی‌نهد ...
در دادگاه طلاق هفتمین زنش حضور دارد... هر دو ازدواج‌های متعدد کرده‌اند، شکست‌های عاطفی خورده‌اند و به دنبال عدالت و حقیقتند... اگر جلوی اشتهاتون به زن‌ها رو نگیرین بدجوری پشیمون می‌شین... اشتتلر تا پایان داستان، اشتهایش را از دست نداد، ترفیع شغلی نگرفت و پشیمان هم نشد... دیگر گاوصندوق نمی‌دزدند بلکه بیمه را گول می‌زنند و با ساختن صحنه تصادف، خسارت می‌گیرند... صاحب‌منصب‌ها و سیاستمداران، پشت ویترین زندگی‌شان، قانون و عدالت را کنار می‌گذارند ...
زنی خوش‌پوش و آراسته که خودش را علاقه‌مند به مجلات مد معرفی می‌کند... از تلاش برای به قدرت رسیدن تا همراهی برای در قدرت ماندن... قانون برای ما، تصمیم حزب است... پژوهشگرانی که در رساله‌های علمی به یافته‌های دانشمندان غربی ارجاع می‌دادند به «دادگاه‌های شرافت» سپرده می‌شدند... دریافت جایزه خارجی باعث سوءتفاهم بین مردم کشور می‌شد... ماجرای ویلایی که با پول دولت ساخت همه‌ خدمات او به حزب را محو کرد... سرنوشت تلخ او خودکشی ست ...
روابط متقابل زردشتیان و مسلمانان... ادبیات پیش‌گویانه با ایجاد مشابهت‌هایی میان تولد و زندگی‌نامه‌ی محمد[ص]، زردشت و شاهان ایرانی برقراری روابط اجتماعی میان دو گروه را آسان‌تر کرد... پیروزی مسلمانان تجلی لطف خداوند توصیف می‌شد و هر شکست زردشتیان گامی به سوی آخرالزمان... از مهمترین علل مسلمان شدن زردشتیان: ایمان خالصانه به اسلام، باور به اینکه پیروزی‌های اعراب اعتبار اسلام را تأیید می‌کند، به‌دست آوردن آزادی(اسیران)، تهدید به مرگ، انگیزه‌های مالی و اجتناب از پرداخت خراج ...
جنبش‌های اجتماعی نوعی همبستگی اجتماعی به ارمغان می‌آورند که می‌توانند فرصتی برای احیای دو عنصر کلیدی حیات مبتنی بر سرمایه اجتماعی ـ یعنی ارزش‌های مشترک و ارتباطات بیشتر ـ فراهم کند... «اجتماع» عرصه‌ای است که نه منافع فردی در آن سیطره دارد، نه فرد در جمع ذوب شده است... سه‌ضلع دولت، بازار و اجتماع سرنوشت جامعه را رقم می‌زنند... برخورد انحصارگرایانه گروه‌های مذهبی نسبت به سکولارها در داخل و دین‌ستیزی بنیادگراهای سکولار در خارج کشور، منازعه‌ای برابر نیست ...