نخستین کوشش‌های قانون‌گذاری در ایران (جلد دوم)، به اهتمام سید علی آل‌داود منتشر شد.

دومین نخستین کوشش‌های قانون‌گذاری در ایران

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، جلد دوم نخستین کوشش‌های قانون‌گذاری در ایران شامل سیزده رساله و مقاله حقوقی و سیاسی-اجتماعی از دوره قاجار است. این رساله‌ها که تا کنون کمتر شناخته شده و به‌ویژه حقوق‌دانان و محققان تاریخ حقوق جدید ایران با آنها کمتر آشنایی داشته‌اند، عبارت‌اند از:

1. قانون سلطنت: به نام‌های آداب سلطنت و شمس‌الانوار نیز خوانده شده، در شمار نخستین نوشته‌های حقوقی- سیاسی اوایل عصر قاجار و به قلم محمدهاشم رستم‌الحکما، نگارنده کتاب معروف رستم التواریخ است.

2. قانون مالکین قنوات و قراء و مزارع: تاریخ تدوین و تصویب ندارد ولی به‌یقین در عصر ناصرالدین‌شاه فراهم آمده است.

3. قانون گارد شاهنشاهی: این قانون در سال 1330ق- سال ششم پیروزی مشروطه به تصویب رسیده است.

4. قانون تکلیف رعایای دولت روس: ترجمه مفصل قانونی است که در زمان الکساندر دوم در روسیه تصویب شده و توسط زین‌العابدین منشی یک سال پس از انتشار در روسیه ترجمه شده است.

5. اسناد عدلیه در مجلس: شامل چند فقره از اسناد مهم عدلیه که در بایگانی کتابخانه مجلس موجود است.

6. گزارش احوال آدولف پرنی: وی نخستین مستشار حقوق‌دان اروپایی است که در دور دوم مجلس شورای ملی به ایران دعوت شد و چند سال در این کشور خدمت کرد. او در تهیه و تدوین قوانین جدید و تأسیس مدرسه حقوق کوشش شایانی مبذول کرد.

7. تکالیف مشترکه مجالس وزارت عدلیۀ اعظم: قانون تشکیل مجلس وزارت عدلیه در عهد ناصری است.

8. رساله یادگار حسن: رساله‌ای است بیشتر در مباحث اقتصادی، نوشته حسن خداداد آذربایجانی، دیپلمات ایرانی عهد ناصرالدین‌شاه، که در سال 1299ق در وین به چاپ رسید.

9. خان خانان: رساله مبسوط و ارزنده حقوقی و سیاسی است از نویسنده‌ای ناشناس اما آگاه به مسائل روز.

10. سیاست مدرن: نوشته محمدعلی طباطبایی زواره‌ای مشهور به حکیم ذوفنون، در حمایت از نظام سیاسی پادشاهی قاجار.

11. قوانین و تشکیلات ایالات و ولایات ایران: پیش‌نویس قانونی است که متن کامل‌شدۀ آن به تصویب مجلس اول رسید.

12. احکام المدن: رساله در مباحث سیاسی و اجتماعی.

13. برگی از تاریخ وکالت ایران: مقاله‌ای که چند سال پیش براساس اسناد موجود در کتابخانه مجلس نوشته شد و نخست بار در مجله کانون وکلای دادگستری انتشار یافت.

نخستین کوشش‌های قانون‌گذاری در ایران (جلد دوم)، به اهتمام سید علی آل‌داود، در 551 صفحه، مصور، شمارگان 1100 نسخه، قیمت 125000 تومان از سوی انتشارات بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار منتشر شد.

................ هر روز با کتاب ...............

رضاشاه می‌خواست همانطور که ایلات و عشایر را از صحنه‌ی سیاست و قدرت دور کرد؛ روحانیت را هم به حاشیه ببرد اما ناخواسته با تخریب روحانیت، بزرگترین خدمت را به روحانیون کرد... در دوره قاجار روحانیت سهم بزرگی از قدرت داشت... دخالت روحانیت در سیاست سابقه سو و مخالفان بسیاری در بین روحانیت داشت... ...
کارو ولش تو ادعا که بیستیم؛ جز خودمون به فکر هیچکی نیستیم... کنج اداره عمرمون تباه شد؛ بس که نشستیم دلمون سیاه شد... نمی دن آدمو فرشته‌ها لو؛ کسی نمی گیره از آدم آتو... قدیم که نرخ‌ها به طالبش بود؛ ارزش صندلی به صاحبش بود... فقیه اگه بالای منبر می‌نشست؛ جَوون سه چار پله پایین‌تر می‌شِست... مردا بدون میز هم عزیزن؛ رفوزه‌ها همیشه پشت میزن ...
چرا فوتبال می‌بینیم؟ چرا دیکتاتورها سیری‌ناپذیرند؟ یا ما چگونه در زبان محاوره سعی می‌کنیم دراماتیک باشیم؟... یک تلویزیون با حق انتخاب بین هفتصد کانال نه آزادی بلکه اجبار است. دستگاهی که آفریده‌ایم نیاز به تماشا شدن دارد؛ زیرلب به ما می‌گوید: «برای قبضه کردن توجه شما از هیچ کاری دریغ نخواهم کرد... همان‌گونه که خوراک فکری تبلیغات، همه‌مان را به مقام برده‌های مصرف‌کننده تنزل می‌دهد، هنر دراماتیک، آفریننده و بیننده را به مقام مشارکت‌کننده ترفیع می‌دهد ...
داستان که نه، قصه هم نیست... سبک روایت همان سبک خاص نویسنده در کتابهای روایت فتح است: پیش بری روایت به سبک پس و پیش گفتن وقایع در عین به هم پیوستگی برای در تعلیق نگه داشتن مخاطب... جراحی اختلاف نظرهای علمای نجف بخصوص درباره اضلاع مثلث حکومت، مردم و حوزه؛ که مهمترین انگیزه شهید صدر برای ما شدن و بزرگترین سد در مقابل او نیز بوده است، کار بسیار سختی است که نویسنده از پس آن برنیامده ...
می‌گویند شهریار ماکیاولی همیشه کنار تخت استالین است. غیر از این هم از او انتظار نمی‌رفت: پس از این کتاب، هیچ سخن به‌واقع مهمی درباره اخلاقیات سیاسی گفته نشده است... خوانش این آثار باید در ارتباط و تعامل با محیط صورت گیرد... اثر منفور و مهوّع آدولف هیتلر هم در کنار کتاب‌های خردمندانی همچون هابز و لاک و مونتسکیو و برک و دوتوکویل و هایک و رالز، فصلی را به خود اختصاص داده است. ...