نخستین کوشش‌های قانون‌گذاری در ایران (جلد دوم)، به اهتمام سید علی آل‌داود منتشر شد.

دومین نخستین کوشش‌های قانون‌گذاری در ایران

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، جلد دوم نخستین کوشش‌های قانون‌گذاری در ایران شامل سیزده رساله و مقاله حقوقی و سیاسی-اجتماعی از دوره قاجار است. این رساله‌ها که تا کنون کمتر شناخته شده و به‌ویژه حقوق‌دانان و محققان تاریخ حقوق جدید ایران با آنها کمتر آشنایی داشته‌اند، عبارت‌اند از:

1. قانون سلطنت: به نام‌های آداب سلطنت و شمس‌الانوار نیز خوانده شده، در شمار نخستین نوشته‌های حقوقی- سیاسی اوایل عصر قاجار و به قلم محمدهاشم رستم‌الحکما، نگارنده کتاب معروف رستم التواریخ است.

2. قانون مالکین قنوات و قراء و مزارع: تاریخ تدوین و تصویب ندارد ولی به‌یقین در عصر ناصرالدین‌شاه فراهم آمده است.

3. قانون گارد شاهنشاهی: این قانون در سال 1330ق- سال ششم پیروزی مشروطه به تصویب رسیده است.

4. قانون تکلیف رعایای دولت روس: ترجمه مفصل قانونی است که در زمان الکساندر دوم در روسیه تصویب شده و توسط زین‌العابدین منشی یک سال پس از انتشار در روسیه ترجمه شده است.

5. اسناد عدلیه در مجلس: شامل چند فقره از اسناد مهم عدلیه که در بایگانی کتابخانه مجلس موجود است.

6. گزارش احوال آدولف پرنی: وی نخستین مستشار حقوق‌دان اروپایی است که در دور دوم مجلس شورای ملی به ایران دعوت شد و چند سال در این کشور خدمت کرد. او در تهیه و تدوین قوانین جدید و تأسیس مدرسه حقوق کوشش شایانی مبذول کرد.

7. تکالیف مشترکه مجالس وزارت عدلیۀ اعظم: قانون تشکیل مجلس وزارت عدلیه در عهد ناصری است.

8. رساله یادگار حسن: رساله‌ای است بیشتر در مباحث اقتصادی، نوشته حسن خداداد آذربایجانی، دیپلمات ایرانی عهد ناصرالدین‌شاه، که در سال 1299ق در وین به چاپ رسید.

9. خان خانان: رساله مبسوط و ارزنده حقوقی و سیاسی است از نویسنده‌ای ناشناس اما آگاه به مسائل روز.

10. سیاست مدرن: نوشته محمدعلی طباطبایی زواره‌ای مشهور به حکیم ذوفنون، در حمایت از نظام سیاسی پادشاهی قاجار.

11. قوانین و تشکیلات ایالات و ولایات ایران: پیش‌نویس قانونی است که متن کامل‌شدۀ آن به تصویب مجلس اول رسید.

12. احکام المدن: رساله در مباحث سیاسی و اجتماعی.

13. برگی از تاریخ وکالت ایران: مقاله‌ای که چند سال پیش براساس اسناد موجود در کتابخانه مجلس نوشته شد و نخست بار در مجله کانون وکلای دادگستری انتشار یافت.

نخستین کوشش‌های قانون‌گذاری در ایران (جلد دوم)، به اهتمام سید علی آل‌داود، در 551 صفحه، مصور، شمارگان 1100 نسخه، قیمت 125000 تومان از سوی انتشارات بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار منتشر شد.

................ هر روز با کتاب ...............

آثاری از این دست فقط ما را عالم‌تر یا محقق‌تر نمی‌کنند، بلکه حال ما را خوش‌تر و خوب‌تر می‌کنند... می‌گوید مفاهیم اخلاقی 8 تاست... ما نخست قهرمانان اخلاقی و قدیسان اخلاقی و فرزانگان اخلاقی (به صورت خلاصه اسوه‌های اخلاقی) را تشخیص می‌دهیم، سپس می‌گوییم هر چه در اینها هست، از نظر اخلاقی خوب یا درست یا فضیلت است... اما ما نمی‌توانیم به احساسات و عواطف صرف تکیه کنیم... ممکن است کسی از یک جنبه الگو باشد و از جنبه‌های دیگر خیر... پس ما معیاری مستقل از وجود الگوها یا اسوه‌ها داریم! ...
شناخت ما از خودمان را معطوف به نوشته‌های غیرایرانی کردند... سرنوشت تاسیس پارلمان در ایران با مشاهدات سفرنامه‌نویسان گره خورده... مفهوم و کارکرد پارلمان در اواخر دوره ناصری... مردم بیشتر پیرو و تابع بودند، یعنی متابعت و اطاعت از دالِّ سیاسی مرکز قدرت، امری پذیرفته شده تلقی می‌شده ... مشورت برای نخبگان ایرانی اغلب جنبه تاسیسی نداشته و تنها برای تایید، ‌همفکری و یاری‌دهندگی به شاه مورد استفاده قرار می‌گرفته... گفت‌وگو و تعاملی بین روشنفکران ملی‌گرا و روحانیون مشروطه‌خواه ...
با خنده به دنیا آمده است... به او لقب سفیر شادی، خنده و گشاده‌رویی می‌دهند... از لرزش بال حشره‌ای تا آه زنی در حسرت عشق را می‌تواند بشناسد و تحلیل کند... شخصیتی که او به‌عنوان معجزه‌گر در روابط انسانی معرفی می‌کند و قدرت‌اش را در برقراری و درک ارتباط با آدم‌ها و سایر موجودات به‌تفصیل نشان می‌دهد، در زندگی شخصی خود عاجز از رسیدن به تفاهم است ...
سرچشمه‌های ایران‌دوستی متعدد هستند... رفتار دوربین شعیبی در مکان مقدسی مثل حرم، رفتاری سکولاریستی است... جامعه ما اما جامعه بیماری است و این بیماری عمدتا محصول نگاه سیاسی است. به این معنا که اگر گرایش‌های دینی داری حتما دولتی و حکومتی هستی و اگر می‌خواهی روشنفکر باشی باید از دین فاصله بگیری... در تاریخ معاصر همین روس‌ها که الان همه تکریم‌شان می‌کنند و نباید از گل نازک‌تر به آنها گفت، گنبد امام رضا (ع) را به توپ بستند اما حرم امن ماند ...
با بهره‌گیری از تکنیک کات‌آپ و ‌تکه‌تکه کردن روایت، متن‌هایی به‌ظاهر بریده‌ و ‌بی‌ربط را نوشته ‌است، تکه­‌هایی که در نهایت همچون پازلی نامرئی خواننده را در برابر قدرت خود مبهوت می‌کند... با ژستی خیرخواهانه و گفتاری مبتنی بر علم از هیچ جنایتی دریغ نمی‌کند... مواد مخدر به نوعی تسلط و کنترل سیستم بدن ‌ِفرد معتاد را در دست می‌گیرد؛ درست مانند نظام کنترلی که شهروندان بدون آن احساس می‌کنند ناخوش‌اند، شهروندانی محتاج سرکوب امیال­شان... تبعید‌گاهی‌ پهناور است که در یک کلمه خلاصه می‌شود: مصونیت ...