چاپ پنجم (ویراست چهارم) کتاب «روش شناسی علوم سیاسی» تالیف سیدصادق حقیقت توسط انتشارات دانشگاه مفید قم منتشر شد.

به گزارش مهر، انتشارات دانشگاه مفید چاپ پنجم (ویرایش چهارم) کتاب «روش شناسی علوم سیاسی» نوشته سید صادق حقیقت را در ۷۱۳ صفحه و بهای ۱۳۰ هزار تومان منتشر کرد.

چاپ نخست این کتاب در سال ۱۳۸۵ با شمارگان هزار نسخه و بهای ۶ هزار تومان و چاپ پیشین (چهارم) این کتاب نیز در سال ۱۳۹۴ با شمارگان هزار نسخه و بهای ۳۲ هزار تومان در دسترس مخاطبان قرار گرفته بود.

 سیدصادق حقیقت دارای مدرک دکتری اندیشه سیاسی است و همچنین سابقه سال‌ها تحصیل حوزوی را نیز دارد. او رییس دپارتمان علوم سیاسی دانشگاه مفید است و سابقه تدریس در دانشگاه فلوریدا را نیز در کارنامه علمی خود دارد. کتاب «روش شناسی علوم سیاسی» از مشهورترین تالیفات اوست. همچنین نظریه همروی نیز از ابدعات او در حوزه علوم دینی است.

روش‌شناسی بخشی از فلسفه علم است که به بررسی و تحلیل روش‌های مورد استفاده در یک علم با نگاه درجه دوم می‌پردازد. هرچند دانشمندان یک علم منتظر نتیجه مباحث روش شناسان نیستند و به شکل معمول به کار خود ادامه می‌دهند، اما نمی‌توان تأثیر به‌سزای این گونه کاوش‌ها را بر مباحث درجه اول نادیده انگاشت. روش‌شناس هم از روش‌های به کار رفته در علم آگاه است، و هم از تبار آنها و ارتباطشان با یکدیگر و مهم‌تر از همه کارآمدی‌ها و کاستی‌هایشان را می‌شناسد.

اصولا روش‌شناسی به محقق قدرتی می‌دهد که بتواند به یک موضوع از جهات مختلف بنگرد و آن را از زوایای مختلف بررسی کند. همچنین او می‌تواند در تحلیل آثار دیگران به پیش‌فرض‌های روش شناسانه آنان، و کارآیی‌ها و محدودیت‌های روش مربوطه پی برد.

نگارش کتاب در موضوعی که به شکل جامع و مستقل به آن پرداخته نشده همان قدر که ضرورت دارد، مشکل به نظر می‌رسد. اندک و پراکنده بودن منابع، شاید نخستین ضرورتی بود که سید صادق حقیقت برای نگارش کتاب «روش شناسی علوم سیاسی» حس کرد. کتاب حاضر مجموعه‌ای از روش‌های مختلف را در خود جای داده، و از این جهت وجه آموزشی‌اش غلبه دارد و برای دانشجویان حوزه‌های مختلف کاربردی است.

مسئله دیگری که به این کار ضرورت بیشتر می‌بخشد، نبود پارادایمی خاص در علوم انسانی، علوم اجتماعی و علوم سیاسی است. در علوم طبیعی با آمدن سرمشق جدید، پارادایم سابق رخت بر می‌بندد؛ اما در علوم انسانی سرمشق‌های متفاوت ـ و گاه متعارض ـ به شکل هم زمان به همزیستی ادامه می‌دهند. ابهام ذکر شده در همه جا وجود دارد؛ ولی در کشورهای جهان سوم شدت بیشتری پیدا می‌کند.

هنوز هستند کسانی که با تفکر اثباتی می‌اندیشند و تدریس می‌کنند؛ همان گونه که برخی دیگر در دام نسبیت روش‌های پسامدرن قرار گرفته و از کارآمدی دیگر روش‌ها غافل شده‌اند. این گونه مسائل که دانش پژوهان را با سردرگمی روبه‌رو می‌سازد، جز با تحلیل‌های فیلسوفانه و روش شناسانه مداوا نمی‌شود. شاید بتوان گفت که نظام آکادمیک امروز ایران با «بحران روش ‌شناسی» در علوم اجتماعی و علوم سیاسی روبه‌روست؛ و باید گریزی برای خروج از بحران پیدا کرد.

به مسائل فوق می‌توان «بحران مفاهیم» در علوم سیاسی را نیز اضافه کرد. شاید کمتر اجماعی بین اندیشمندان و اساتید این رشته در خصوص تعریف ابتدایی‌ترین مفاهیم ـ همانند سیاست، امر سیاسی، علوم سیاسی، علم سیاست، فلسفه سیاسی، فلسفه سیاست، فلسفه علم سیاست، و تفاوت آنها با هم ـ وجود داشته باشد. هرچند این گونه ابهام‌ها در همه جا به شکلی وجود دارد، در ایران گستردگی و ویژگی‌های خاصی پیدا کرده است.

کتاب حاضر در صدد است مثال‌هایی بومی در مورد خاص اسلام و ایران بیابد تا خواننده بهتر بتواند کاربرد آن روش‌ها را درک کند. مسائل روش شناسانه ما در حوزه علوم سیاسی تا حدی با دیگران مشترک است، اما مواردی نیز وجود دارد که به جامعه اسلامی و ایرانی اختصاص دارد. به همین سبب، در حد توان مباحث نظری روش‌شناسانه بر مصادیق مد نظر تطبیق شده‌اند. به  عنوان مثال، مباحث هرمنوتیک و گفتمان که در نسبت با دیگر روش‌ها حجم بیشتری را به خود اختصاص داده‌اند، با مباحث دینی و مورد ایران انطباق داده شده‌اند.

«همروی فلسفه سیاسی و فقه سیاسی»، «سیاست اندیشی در حوزه اندیشه سیاسی اسلامی»، «انقلاب اسلامی و چرایی و چگونگی رخداد آن»، «مسئولیت‌های فراملی در سیاست خارجی دولت اسلامی»، «مبانی، اهداف و اصول سیاست خارجی دولت اسلام»، «گفت‌وگوی تمدن‌ها و برخورد تمدن‌ها»، «توزیع قدرت در اندیشه ‌سیاسی شیعه»، «مبانی نظری حقوق بشر از دیدگاه اسلام و غرب»، «مسئله‌ شناسی مطالعات سیاسی اسلامی» عناوین شماری دیگر از مهم‌ترین تالیفات سیدصادق حقیقت است.

شاید هیتلر را به عنوان شخصی بشناسند که بیشتر به جای خواندن کتابها آنها را می‌سوزانده است، ولی باید این حقیقت را بعد از سالها منتشر کرد که تنها نیروهای آمریکایی بعد از اشغال آلمان، حدود 3هزار جلد کتاب را از کتابخانه‌ی شخصی هیتلر در مونیخ به کتابخانه‌ی کنگره آمریکا منتقل کردند... هیتلر در جایی گفته است؛ در طول جنگ جهانی دوم هر شب یک کتاب می‌خوانده و در حقیقت تمام نیازهای خود را از این کتاب ها رفع می‌کرده است! ...
در میان صدها هزار عنوان کتاب مدیریت و رهبری موجود در بازار کدام یک می‌توانند نگرش صحیحی را در ما ایجاد کنند؟ این سوالی است که نه از نویسندگان آن کتاب‌ها و نه از خوانندگانشان می‌توان پرسید، بلکه فقط مدیران موفق جهان هستند که نمود عینی عمل به مفاهیم این کتاب‌ها هستند... این کتاب آنقدر برای خانم وایت‌من اهمیت دارد که همه کارمندان خود را مجبور به مطالعه آن کرده است. ...
این سه زن جوان سمبلی از سه چهره مدرن از جامعه معاصرند... تنهایی سختی را در غیبت همسری که عاشقش بوده و اکنون نیز هست، تجربه می‌کند... با درخواست ویزایش برای رفتن به فرانسه موافقت نمی‌شود و او مجبور است زندگی دیگری را تجربه کند... تردید شبانه برای تصمیم گرفتن درباره زندگی‌اش غیرعادی و فلج‌کننده است... فرد چنان در حاشیه‌ها درجا می‌زند که آینده به محاق می‌رود... زندگی اگر که تحقق نیابد رنج‌آور می‌شود ...
این سفرنامه در چارچوب ادبیات مهاجرت، یعنی در مقوله ادبیاتی که نویسندگان رانده‌شده از آلمان هیتلری در غربت و مهاجرت نوشتند، خیلی پرآوازه نیست، چون‌که به جزئیات زندگی مردم آلمان در شرایط دشوار و وحشت‌آلود حکومت نازی‌ها چندان نمی‌پردازد. از دید ادبیات هجرت رمان «مفیستو»، اثر پسر ارشد توماس مان، یعنی کلائوس مان، همچنین داستان‌های کوتاه برتولد برشت با عنوان «ترس و نکبت رایش سوم» شهره‌ترند... قاضی با انتخاب «دون كیشوت» گامی بسیار دلنشین و پربرکت در راه ترجمه برداشته است، شوخ‌طبعی و طنز ذاتی او موجب ...
جهان در نفس خود زنانه است و زاینده و مایل به مهر... اگر بگویم آن دوره از روزگار ما منفک نیست و نگرش ما به جهان هنوز شبیه آن دوران است و ما هنوز به شیوه‌ آن دوران درجا می‌زنیم حرف تازه‌ای زده‌ام؟... مجسم کنید 25 یا 30 نسل قبل از ما، پدران‌مان پشت دروازه‌های ری یا نیشابور یا اصفهان چه روزگار پرهراسی را گذرانده‌اند، آن زمان که خبر نزدیک‌شدن سپاه مغول یا تیمور یا آغامحمدخان را شنیده‌اند. و قبل از آن... ...