کتاب «تحول در آداب کتابت و ترسّل» نوشته عمادالدین شیخ‌الحکمایی و محیا شعیبی عمرانی توسط انتشارات بنیاد موقوفات افشار منتشر و راهی بازار نشر شد.

تحول در آداب کتابت و ترسّل عمادالدین شیخ‌الحکمایی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، هنر نوشتن، مهم‌ترین دست‌آورد بشر و به‌واقع به‌وجودآورنده تمدّن‌های بشری است. چنین دست‌آورد مهمی، در گذر زمان تابع اصول، معیارها و جزئیات بسیاری شده است که خود متأثر از نگرش و دانش انسان در هر دوره و حوزه جغرافیایی بوده است. این اصول و قواعد که بازه گسترده‌ای را از ویژگی‌های شخصیتی و روحی کاتب تا نکاتی جزئی همچون میزان فاصله میان سطور در بر می‌گیرد، در کتاب‌ها و رساله‌های مربوط به آداب ترسل و نامه‌نگاری معرفی و تشریح شده‌اند. با مطالعه این‌رساله‌ها و کتاب‌ها می‌توان مجموعه‌ای از اصول حاکم بر کار و اخلاق حرفه‌ای منشیان را استخراج کرده و با بررسی سال‌شمارانه، سیر تطور این اصول را مورد تحقیق قرار داد.

کتاب «تحول در آداب کتابت و ترسّل» با این هدف نوشته شده تا در کنار جمع‌بندی موضوعات و عناوین مرتبط با سنّت کتابت انواع مکتوبات، پیوستگی و سیر تحول تاریخی سنت‌ها را با بررسی متن ۵۲ رساله و کتاب تألیف‌شده در بازه زمانی قرن دوم تا قرن سیزدهم هجری قمری نشان دهد و تصویری از ادب و اخلاق منشیانه در تمدن ایرانی ترسیم کند. درواقع این‌کتاب را می‌توان راهنمایی برای نسخه‌پژوهان و سندشناسان دانست که علاوه بر معرفی کلّی مباحث رایج در کتب انشا، سرنخ‌هایی برای پژوهش‌های بیشتر در حوزه تاریخ کتابت، نسخه‌شناسی، سندشناسی و کتیبه‌شناسی به دست می‌دهد.

این‌کتاب ۲۰۸ صفحه، شمارگان ۲ هزار و ۲۰۰ نسخه و قیمت ۵۵ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

فرم اولیه‌ای که سال 84 به ارشاد ارایه دادیم، کاملا فرم سناریویی داشت... «مکبث» بهترین کار شکسپیر است... موضوع‌های همیشگی که گرفتارش هستیم. جاه‌طلبی. قدرت‌طلبی. نقش تعیین‌کننده زن‌ها، خیانت و... شما فقط از آقازاده‌ها صحبت می‌کنید. از خانم زاده‌ها صحبت نمی‌کنید... به دلیل ممیزی سه بار اسم کتاب را عوض کردم... گفته بودند از نظر لوکیشن و هزینه و اینها برای ساخت در ایران دشوار است ...
اطلاعات ریز و دقیقی از افراد، جریان‌ها و تحولات لحظه به لحظه‌ای که در نیمه نخست حکومت مصدق ارایه می‌دهد... باید توجه داشت که در جدال بین کاشانی و مصدق، هر دو جناح به تدریج به این نتیجه رسیدند که نیازی به طرف مقابل ندارند... دکتر مصدق یا نخواست یا نتوانست برخی پیشنهادهای بین‌المللی مثل پیشنهاد بانک جهانی را در مساله نفت قبول کند و جامعه بین‌المللی را به این سوق داد که دولت ایران سازش‌ناپذیر، مذاکره‌ناپذیر و مصالحه‌ناپذیر است ...
یک پیشگویی انجام می‌شود و پدر برای محافظت از پسرش و پسر برای نجات جان خود به تکاپو می‌افتند... هر کسی تو این مملکت چند پدرخوانده دارد. پدرخوانده دولت، خدا، سردار، مافیا و … وقتی به خانه می‌آمد کتاب می‌خواند و با شوریدگی و سرگشتگی درباره آنها صحبت می‌کرد. من هم می‌خواستم مثل آن نویسنده‌ها کتاب بنویسم و مثل آنها نویسنده شوم. توی خانه از این سردار و فلان شخصیت تعریف نمی‌کرد بلکه مسخره‌شان می‌کرد ...
هفته‌هاست که حتی یک ماهی نیامده است که به طعمه‌ی قلاب‌های او دهن بزند، ولی ناامید نمی‌شود و برای بار هشتاد و پنجم راه دریا را در پیش می‌گیرد... وقت ظهر، ماهی بزرگی به قلاب می‌اندازد... ماهی در اعماق حرکت می‌کند و قایق را به دنبال خود می‌کشد...ماهی‌گیر پیر زمزمه می‌کند: «ای ماهی، من دوستت دارم و احترامت می‌گذارم، خیلی احترامت می‌گذارم. ولی تو را خواهم کشت»... ماهی سیمین‌فامْ سرانجام خط‌های ارغوانی پوست خود را بر سطح دریا نشان می‌دهد ...
به رغم کم‌حجم بودنش در واقع یک کتابخانه عظیم است... یکی از چالش‌های زمخشری در تفسیر کشاف این بود که مثلا با عرفا گلاویز است، چون عقل کلی که عرفا مطرح می‌کنند برای‌شان قابل قبول نیست... از لحاظ نگرشی من اشعری هستم و ایشان گرایشات اعتزالی دارد... حاکم مکه وقتی می‌بیند زمخشری به مکه می‌رود، می‌گوید اگر تو نمی‌آمدی، من می‌خواستم به خوارزم بیایم و تقاضا کنم این متن را به پایان برسانی... هنوز تصحیح قابل قبولی از آن در اختیار نداریم ...