برشی از کتاب «نکتهدان عشق» اثر احسان اقبال سعیدی:
نیستشدگی، بینفسشدگی با هفت هزارسالگان هر چقدر هم تفاسیر و تعابیر را دیگرگون و وارون جلوه دهیم هیچ از مهابت و صلابت لشکر مغول عدم و هدم کسر نمیشود. هنوز به خط جلی بر در دنیاخانه نوشتهاند «بودن به از نبود شدن خاصه در بهار… انسان سخن نگفت». این حکایت همیشه است. بودن در «مهمانخانه مهمانکش شامش تاریک» ولو تلخ، ولو بیکام، چون زیستن به قاعده و قوارهایست که نوع بشر باور دارد حکمش را نیکو میشناسد و حکایت حلوای نقد است هم! ولو آن که تنها بوبکشد و جفا و طمع نگذارد لختی و لمحهای از آن بر دهان نهد باز همان حکایت «نخورده نان گندم اما دیده در دستهای مردم» است. دیدن صفای دستهای مردم و سپردن دل به زخمه سرانگشت اغیار و عشاق بر سیم اسباب طرب خوشتر است تا انگشتان خاک شده… تا وادی یکسر هول و یکسر متصل به ساحتی که تا نوشیدن جام الست مگر اهل صفا و مردان منزه خدا هیچش نمیدانند و هیچکسش نامده باز. دل انسان موحش اینجا شرحه شرحه همان نان جوین و کیفهای نقدی نیمبند و قوریهای بندزده میشود. «تا کجا باز دل غمزدهای سوخته بود».
تعریف حظ را گر در همین معمولات و معقولات هم بدانیم انسان تا شمع شهوت و شهرت و ثروت و ایضا حسادتش به شراره و شعله تبدیل میگردد، میخواهد بچیند خوشهها از این تاکستان که در رگ رزانش هزار خون کسان است. پس چنان برخی دامنشان از دست میرود که به انگور هوس اشکمبه انبان کرده، یکسره تا پای ممات طالباند. اما اول آن که رقبا بیکار ننشستهاند و سرچشمههای آب گوارا به دشواری یافت و انحصاری میشوند. و کام به هر نازک بدن (کسره طفیلی بفرمایید) لب شتری هم نمیدهند. دیگر هم به رسم همیشه «چراغ هیچکس تا صبح نمیسوزد» این نعمت و ملک میرود دست به دست. پس اغانی میشود از حرمان، از فراغ. از دیگر اکنون با جوانان ناز کن با ما چرا؟ و باز خوشخیالترهایش میگویند «جوانی آغاز میکنم کنار نوباوگان خویش». منغض شدن عیش بشر را بر نه دوراهی که چندراهیهای بینشان میکشاند. یکی بر پیشانی مینگارد «می نوش که عمر جاودانی این است/ خود حاصلت از عمر وجوانی این است». نوعی واکنش عصبی ملایم که باز میخواهد در پس غشایی از به باد بسپار نامرادی خویش را فریاد بکشد. و نیک پاسخ نمیدهد که نوشیدن مفرط هر بادهای حال میخواهد زهرماری باشد یا انواع دیگر تفاسیر، هم منبع لایزال زر میخواهد، هم جهاز هاضمه را میفرستد پی عدمستان تا خود آدم برود آنجا که مسیو اعرابی نی خویشتن را پرتاب کردهاند. دیگر مگر چقدر میتوان کباب بره به نیش کشید؟ مگر زلیخای به خون خویش نشسته از حلاوت یوسف را طرب تبس وکشتی بادبانی و بربط میان باریکان از صرافت عشق انداخت؟ حاشا و کلا.
و دیگران چنان در میان و میانه قواعد بشرساخته گرفتارند که بیخیال میآیند و باخیال میروند. یگانه التفاتشان خودشیرینی بیهراس دیابت و رج زدن حضور در یک عکس دسته جمعی با حضور کسی یا کس نمایی است. اگر ابتدای همین دفتر را خاطر آورید شاید همان زنبور اول…. البته شمایل و حمایل آویز این جماعت یکسر متفاوت است اضافه حقوق یا ترقیاتی(ترقه زدن) ممکن است افاضاتی هم از خود درکنند. (فعل درکنند با تأمل و تعمد برگزیده شده است/ براق نشوید). حالیا انگار مهابت مرگ انسان را به وادی تعقلات به قاعدهتری کشانیده است. اینکه این هست نقد حال را چگونه بچسبد که بشوند «مهل که روز وفاتم به خاک بسپارند» چگونه قرار و امان را چون شاخص بورس یک به هزار کند. چگونه از وادی افیون به استفاده عمر نزول نه، بل هبوط کنند. عصر روشنگری متولد میشود. انسان به فکر ضابطهمند کردن لذت میافتد و توزیع عادلانهترش. هرچند میان مفهوم تعادل با تساوی و تشابه فرق از فرقدان (فتحه تاج سر قاف بفرمایید) تا فرانکفورت است. حالیا بسم الله اگر حریف مایی! بیا تا جام به جام خیام و پاستور بزنیم.
هلاهل ممات انگار به تمامی حلیم حیات را در کام خیام به تلخکام و شرنگ تبدیل میکند. او نعمت جوانی و برقراری را یکسره میخواهد تا فردا و فرداهایی نامعلوم چشم به برنایی و توانایی بر گیتی بگشاید بیشینه شکوهی این اهل دل از آن است که با آن بانگ رحیل که هر سحر به گوش میرسد و نهیب نقیب است “که ای خفتگان به هوش و به گوش”
آن لذت آمدن انگار ماست برآمودریا ریختن برای ابتیاع مقادیر معتنابهی دوغ است! حکیم قواعد بودن را نیک میشناسد حالیا گیرم در مقابل لذات و قدر وصدردیدن ونشستنها به حکم نان درخون خویش زدن اهل خامه در همه روزگار خورشتی مگر از تکههای مغز خویش از خوالگیر توحش و ماراتن انسانی دریافت ندارد و آینهی تمام قد “خرما بر نخیل” و دست کوتاه باشد و نعمت از آن… درازدست. لیک نفس تداوم جوانی میتواند ذهن بیقرار را التیام و مقداری تخدیرکند که زمان در نقطهی اکنون سکته خواهد کرد و آینهی جوانی برتو هماره منعکسکننده باقی خواهد ماند… شاید بپرسید چرا اینهمه طالب جوانی و برقرار ماندن است و آن دیگران زینده در پهنای تاریخ چرا اینگونه زاری از زوال نداشتهاند که حکیم چنان به فغان آمد و نوحهگریاش عالمگیر شد.
هنگام سحر بانگ خروس سحری
دانی که چرا همیکند نوحهگری...
دانلود فایل پی دی اف کامل کتاب «نکتهدان عشق»
................ تجربهی زندگی دوباره ...............
