نشر روزنه کتاب «لوبیای آمریکایی» را به قلم دکتر بشیر اسماعیلی از مطبعه بر پیشخوان کتابسراها آورده است. کتاب مشتمل بر سه داستان گسسته اما پیوسته به جان است. سه شخصیت اصلی در خطوط کاغذ به سان فیلمهای نوار سرنوشت محتوم و معلوم خویش را رج میزنند.
نویسنده پاسدار نظامی اخلاقی مبتنی بر تنزه طلبی و درویش صفتی در ساحتی مدرن از دیروز تا همین اکنون است و او میخواهد گریزی برای گذر آدم اخلاقی و تکیدهی خویش بیابد تا در معبر جهان سکه و سرب مگر راه رستگاری یا قرار را برای قهرمان بیشباهت به تهمتناش بیابد. شخصیتهای اصلی در سه گانهی لوبیای آمریکایی انگار تلفیقی اند از حلاج، خرقانی و بوذر، جان فربه از تنزه خویش را بر شانه تا جلجتای بر صلیب شدن سوار شانه میکشند و انگار زخم دست و ضمیرشان گویا و گواه قربانی شدن است اما باز به انتظار امیدی و نوری ولو به قدر کرمی شب تاب میروند و گام میزنند.
این قهرمانان بر اثر فرسایش طبیعی در مواجهه با حقیقت عریان و نیز ماندن بر حق و تن ندادن به الزامات حقیقت نحیفاند و به سان پیچکی در باد نغمهی خود میخوانند و تطاول بادهای موسم خزان و تابستان را باکیشان نیست. انگار معلم اخلاقیاند که برای شندرغاز عایدی آخر برجشان هم باید از محکمه نورنبرگ و تفتیش عقاید بدر آیند... اه آدم بیگناه با دستان سپید و لاغر...
آدم در ساحت اندیشهای اسماعیلی کسیست که نانی و آبی و آوازی از زیستن کفایتش میکند. وجودی که فراتر از خور و خواب و خشم و شهوت است و آتیهاش نه تن دادن به اجبار و الحاح سرمایه سالاری و تنانگی. اما نویسنده از پس بورانهای تاریخ بر جان همگنانش از آدم تا اکنون دریافته که خیال تا خرمای بر نخیل و نیز حق با حقیقت فرسخها زینجا تا ابوجا فاصله دارد.
پس دست در قلم برده و شرح این بیخبری و دویدن در سراب و تمنای سیراب شدن را قلمی کرده است و میانداران داستان اسماعیلی علیرغم دوری گزیدن و وانهادن اسباب اهل دنیا به خودشان باز تاب نمیآورند و به میانه میآیند تا رخ زرد و سخن آمده از سویدای جانشان مگر مستولی شود بر بیداد و مجاز، اما آمدن از بهشت خودبسنده به فردوس شداد برایشان گرسنگی دارد و بی آزرمی... اینجا فرشته هم باید گواهی عزل ازاله بیاورد تا نانش دهند و دان و عنان... حال سه گانهی قلم به دست که دیگر جای خود دارد...
نویسنده آدمهای منزه و قانعی را ترسیم میکند که از پوستهی خود بهدر نمیآیند از هراس لکه دار شدن و نیز لاغری که بیداد باد خزان بشکندشان! اما جهان و آدمان با آنها کار دارند. فیلم نوار آغاز میشود و انگار از تباهی گریزی نیست. قهرمان در گور و گودال خفته است و شاعر مویه گر «زمستان است، کسی سربر نخواهد کرد پاسخ گفتن و دیدار یاران را...» آری زمستان است و این شعر مهدی اخوان ثالث در سوگ و سردی سالهای سرد و سربی پس از کودتای مرداد چقدر همخوان است با لوبیای آمریکایی اسماعیلی که آن هم در زمانهی دهه سی روایت میشود اما قصه همهی ماندگان در گرمابهی بیصابون رویاست تا مگر منزه بهدر آیند.
باری سیاوشان زآتش گذشته را از تیغ گرسیوزان گریز نبود. آب که خود میرود و آبرو میبرد... هیهات...
................ تجربهی زندگی دوباره ...............
