کاپوت (قربانی)[kaputt]. داستانی از کورتسیو مالاپارته1 (نام مستعار کورت اریک سوکرت2 1898-1957)، نویسندهی ایتالیایی که در 1944 انتشار یافت. الهامبخشِ نگارش این کتاب منظرهی اروپا در طول جنگ جهانی اخیر است، در آن هنگام که نویسنده رابط و خبرنگار جنگی در جبههی اوکراین، در لهستان و در فنلاند بوده و سپس به استکهلم در سوئد پناهنده شده و در آنجا به انتظار سقوط حکومت فاشیستی ایتالیا مانده است.
![کاپوت (قربانی)[kaputt] کورتسیو مالاپارته](/files/16275578462001481.jpg)
چرا نام این کتاب کاپوت است؟ مالاپارته تصریح میکند: «زیرا هیچ واژهای بهتر از این اصطلاح خشن و نیمهمرموز آلمانی، که در لغت به معنی خردشده و لهوپه و تکهتکه و نابودشده است، نمیتوانست وضع فعلی ما و حال و روز اروپای پس از جنگ را توصیف کند، اروپایی که خُرد و لهوپه خواهد بود». در این گزارش هیجانانگیز که «به طرزی وحشتناک کوبنده و شاد» است، همانگونه که خود نویسنده آرزو کرده بود، هرصفحهی آن به طرزی گویا نشاندهندهی جنگ و مرگ است.
در این کتاب قدرت تخیلی نیرومند و لجامگسیخته به بیرحمانهترین واقعیتها افزوده میشود، بیآنکه هرگز تشخیص داده بشود که واقعیت در کجا آغاز و در کجا قطع میشود و اغلب پیش میآید که مخالفت با اعتقادات جاری و ذوق و هوسِ به حیرتواداشتن چنان از حد و اندازه به در میرود که تبدیل به اسلوب و روش عادی نگارنده میشود. کتاب به شش بخش تقسیم شده است: «اسبها»، «موشها»، «سگها»، «پرندهها»، «گوزنها» و «مگسها»؛ و در آن، قطعات فراموشناشدنی حاکی از ملاحظات و هزلیاتِ سرد و زننده و نکاتِ هیجانانگیز و شعر موج میزند. وحشتهای جنگ با طرحهای سفارتها، طاعون ناشی از یک لاشه یا تصویر یک والاحضرت، همه و همه منعکسکنندهی یک اروپای در حال نزعاند، قهرمان کتاب همان «کاپوت» است که «جانوری شاد و سنگدل» است.
ولیکن خودِ مالاپارته اعتراف میکند و میگوید: «مسلم بدانید که من همین اروپای لهوپه شده را بر اروپای دیروز و بر اروپایی که در بیست یا سی سال پیش بود ترجیح میدهم. من بیشتر دوست دارم که هرچیزی را به صورت میراثی تغییرناپذیر بپذیرم». کاپوت بیهیچ شک و شبهه یکی از کوبندهترین مدارک نشاندهندهی جنگ اخیر است، با صحنههای گستردهای از وحشت و قساوت سرد و بیرحمانه و با تصاویری سخت ناراحتکننده از جنون بشری. گزارشگر رؤیایی این صحنهها که شخص مالاپارته است، تصویری زنده و خیالانگیز با طرز بیان و انشای روان و با بههم پیوستن شبه سینماییِ صحنههای مختلف ولی درست و واقعیِ یک اروپای در حالِ تجزیه به دست میدهد؛ و خواننده بار دیگر عمق گردابی را که انسان از کنار آن گذشته است اندازه میگیرد.
محمد قاضی. فرهنگ آثار. سروش
1. Curzio Malaparte 2. Kurt- Erich Suckert
