یعقوب آژند، پژوهشگر و مترجم گفت: کتاب «تحلیلی از تاریخ ایران مدرن» [The history of modern Iran; an interpretation] اوایل دوره قاجار تا سال 1337ه.ش را در برمی‌گیرد، کتابی که وقایع‌نگاری تاریخ نیست بلکه تحلیلی از تاریخ ایران در بازه زمانی است.

تحلیلی از تاریخ ایران مدرن» [The history of modern Iran; an interpretation]  جوزف ام. پتن [Joseph M Upton]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، یعقوب آژند گفت: کتاب «تحلیلی از تاریخ ایران مدرن» نوشته جوزف ام. آپتن [Joseph M Upton] است که سال 59 یا 61 با عنوان «نگرشی در تاریخ ایران مدرن» از سوی نشر نیلوفر منتشر شده بود و حالا پس از سال‌ها با ویرایش جدید از سوی نشر جدید بایگان به شکل زیبایی به چاپ رسیده که مطالب آن علیرغم گذشت سال‌ها هنوز قابل طرح و مطالعه است.

او افزود: وقتی بعد از سال‌ها کتاب «تحلیلی از تاریخ ایران مدرن» را ویراستاری دوباره کردم و عنوان نویسنده را بر آن گذاشتم. درباره مطالب کتاب، اوایل دوره قاجار تا سال 1337ه.ش را در برمی‌گیرد. تقریبا دوره قاجار را پوشش می‌دهد و دوره پهلوی اول و بخشی از زمانه پهلوی دوم. کتاب وقایع‌نگاری تاریخ نیست بلکه تحلیلی از تاریخ ایران در بازه زمانی است که اشاره کردم. آپتن در این تحلیل به جامعه ایران به ویژه دگردیسی آن از دوره قاجار تا نیمی از دوره پهلوی پرداخته است.

این مترجم و پژوهشگر عنوان کرد: جوزف میسن آپتن، باستان‌شناس بود که در کنار افرادی چون والتر هاوزر و چارلز ویلکینسن به ایران می‌آید و در منطقه نیشابور به حفاری در بناهای اسلامی و تزئینات آنها پرداخته و حاصل کار را، که در بردارنده یافته‌های باستان‌شناسی آنهاست، در چندین کتاب می‌گنجاند. آپتن از این حفاری‌ها و یافته‌های باستان‌شناسی در کتاب حفاری‌های ایران در سال 34-1933 گزارشی مفصل تهیه می‌کند.

یعقوب آژند با اشاره به سخنان آپتن در مقدمه کتاب اظهار کرد: هدف در این کتاب ارائه تحلیلی از تاریخ مدرن ایران بر پایه ویژگی‌های اجتماعی آن است که کامیابی سیاست‌های داخلی و خارجی حکومت‌های متناوب را در پی داشته است. استمرار گرایش‌ها و رفتارهای مردم ایران که فشارهای مدام -گرچه با شدت متناوب- در پی داشت، از خصوصیات اصلی تاریخ مدرن ایران است.

او افزود: مولف در این کتاب سعی کرده که به موضوع وحدت مردم ایران بپردازد و مسائلی که مانع از این وحدت و چند دستگی را برشمرد. او عوامل جغرافیایی، ترکیب جمعیت، سنت‌ها، ساختاراجتماعی، مبارزه و مداخله نفوذ خارجی ار مانع از وحدت ملی ایرانیان می‌دانست.

این مترجم بیان کرد: وقتی کتاب در چهار هزار نسخه از سوی نشر نیلوفر چاپ شد بلافاصله به فروش رفت، اما اکنون در 500 نسخه چاپ شده و علی‌رغم افزایش دانشجویان، استادان و پژوهشگران گویی کتاب‌خوانی در جامعه ایران آب رفته است! در حالی‌که به نظرم امروز باید از کتاب «تحلیلی بر تاریخ ایران مدرن» 50 هزار نسخه چاپ می‌شد.

................ هر روز با کتاب ...............

انقلابی‌گری‌ای که بر من پدیدار شد، حاوی صورت‌های متفاوتی از تجربه گسیختگی و گسست از وضعیت موجود بود. به تناسب طیف‌های مختلف انقلابیون این گسیختگی و گسست، شدت و معانی متفاوتی پیدا می‌کرد... این طیف از انقلابیون دیروز بدل به سامان‌دهندگان و حامیان نظم مستقر می‌شوند... بخش زیادی از مردان به‌ویژه طیف‌های چپ، جنس زنانه‌تری از انقلابی‌گری را در پیش گرفتند و برعکس... انقلابی‌گری به‌واقع هیچ نخواستن است ...
سند در ژاپن، قداست دارد. از کودکی به مردم می‌آموزند که جزئیات را بنویسند... مستند کردن دانش و تجربه بسیار مهم است... به شدت از شگفت‌زده شدن پرهیز دارند و همیشه دوست دارند همه چیز از قبل برنامه‌ریزی شده باشد... «هانسه» به معنای «خودکاوی» است یعنی تأمل کردن در رفتاری که اشتباه بوده و پذیرفتن آن رفتار و ارزیابی کردن و تلاش برای اصلاحش... فرایند تصمیم‌سازی در ژاپن، نظام رینگی ست. نظام رینگی، نظام پایین به بالا است... این کشور را در سه کلمه توصیف می‌کنم: هارمونی، هارمونی، هارمونی! ...
دکتر مصدق، مهندس بازرگان را مسئول لوله‌کشی آب تهران کرده بود. بعد کودتا می‌شود اما مهندس بازرگان سر کارش می‌ماند. اما آخر هفته‌ها با مرحوم طالقانی و دیگران دور هم جمع می‌شدند و از حکومت انتقاد می‌کردند. فضل‌الله زاهدی، نخست‌وزیر کودتا می‌گوید یعنی چه، تو داری برای من کار می‌کنی چرا از من انتقاد می‌کنی؟ بازرگان می‌گوید من برای تو کار نمی‌کنم، برای مملکت کار می‌کنم، آب لوله‌کشی چه ربطی به کودتا دارد!... مجاهدین بعد از انقلاب به بازرگان ایراد گرفتند که تو با دولت کودتا همکاری کردی ...
توماس از زن‌ها می‌ترسد و برای خود یک تز یا نظریه ابداع می‌کند: دوستی بدون عشق... سابینا یک‌زن نقاش و آزاد از هر قیدوبندی است. اما ترزا دختری خجالتی است که از خانه‌ای آمده که زیر سلطه مادری جسور و بی‌حیا قرار داشته... نمی‌فهمید که استعاره‌ها خطرناک هستند. نباید با استعاره‌ها بازی کرد. استعاره می‌تواند به تولد عشق منجر شود... نزد توماس می‌رود تا جسمش را منحصر به فرد و جایگزین‌ناپذیر کند... متوجه می‌شود که به گروه ضعیفان تعلق دارد؛ به اردوی ضعیفان، به کشور ضعیفان ...
شاید بتوان گفت که سینما غار پیشرفته‌ افلاطون است... کاتلین خون‌آشامی است که از اعتیادش به خون وحشت‌زده شده است و دیگر نمی‌خواهد تسلیم آن شود. به‌عنوان یک خون‌آشام، می‌داند که چگونه خود را از بین ببرد. اما کازانووا می‌گوید: «به این راحتی هم نیست»... پدر خانواده در همان آغاز شکل‌گیری این بحران محل را به‌سرعت ترک کرده و این مادر خانواده است که بچه‌ها را با مهر به آغوش کشیده است. اینجاست که ما با آغاز یک چالش بزرگ اخلاقی مواجه می‌شویم ...