یعقوب آژند، پژوهشگر و مترجم گفت: کتاب «تحلیلی از تاریخ ایران مدرن» [The history of modern Iran; an interpretation] اوایل دوره قاجار تا سال 1337ه.ش را در برمی‌گیرد، کتابی که وقایع‌نگاری تاریخ نیست بلکه تحلیلی از تاریخ ایران در بازه زمانی است.

تحلیلی از تاریخ ایران مدرن» [The history of modern Iran; an interpretation]  جوزف ام. پتن [Joseph M Upton]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، یعقوب آژند گفت: کتاب «تحلیلی از تاریخ ایران مدرن» نوشته جوزف ام. آپتن [Joseph M Upton] است که سال 59 یا 61 با عنوان «نگرشی در تاریخ ایران مدرن» از سوی نشر نیلوفر منتشر شده بود و حالا پس از سال‌ها با ویرایش جدید از سوی نشر جدید بایگان به شکل زیبایی به چاپ رسیده که مطالب آن علیرغم گذشت سال‌ها هنوز قابل طرح و مطالعه است.

او افزود: وقتی بعد از سال‌ها کتاب «تحلیلی از تاریخ ایران مدرن» را ویراستاری دوباره کردم و عنوان نویسنده را بر آن گذاشتم. درباره مطالب کتاب، اوایل دوره قاجار تا سال 1337ه.ش را در برمی‌گیرد. تقریبا دوره قاجار را پوشش می‌دهد و دوره پهلوی اول و بخشی از زمانه پهلوی دوم. کتاب وقایع‌نگاری تاریخ نیست بلکه تحلیلی از تاریخ ایران در بازه زمانی است که اشاره کردم. آپتن در این تحلیل به جامعه ایران به ویژه دگردیسی آن از دوره قاجار تا نیمی از دوره پهلوی پرداخته است.

این مترجم و پژوهشگر عنوان کرد: جوزف میسن آپتن، باستان‌شناس بود که در کنار افرادی چون والتر هاوزر و چارلز ویلکینسن به ایران می‌آید و در منطقه نیشابور به حفاری در بناهای اسلامی و تزئینات آنها پرداخته و حاصل کار را، که در بردارنده یافته‌های باستان‌شناسی آنهاست، در چندین کتاب می‌گنجاند. آپتن از این حفاری‌ها و یافته‌های باستان‌شناسی در کتاب حفاری‌های ایران در سال 34-1933 گزارشی مفصل تهیه می‌کند.

یعقوب آژند با اشاره به سخنان آپتن در مقدمه کتاب اظهار کرد: هدف در این کتاب ارائه تحلیلی از تاریخ مدرن ایران بر پایه ویژگی‌های اجتماعی آن است که کامیابی سیاست‌های داخلی و خارجی حکومت‌های متناوب را در پی داشته است. استمرار گرایش‌ها و رفتارهای مردم ایران که فشارهای مدام -گرچه با شدت متناوب- در پی داشت، از خصوصیات اصلی تاریخ مدرن ایران است.

او افزود: مولف در این کتاب سعی کرده که به موضوع وحدت مردم ایران بپردازد و مسائلی که مانع از این وحدت و چند دستگی را برشمرد. او عوامل جغرافیایی، ترکیب جمعیت، سنت‌ها، ساختاراجتماعی، مبارزه و مداخله نفوذ خارجی ار مانع از وحدت ملی ایرانیان می‌دانست.

این مترجم بیان کرد: وقتی کتاب در چهار هزار نسخه از سوی نشر نیلوفر چاپ شد بلافاصله به فروش رفت، اما اکنون در 500 نسخه چاپ شده و علی‌رغم افزایش دانشجویان، استادان و پژوهشگران گویی کتاب‌خوانی در جامعه ایران آب رفته است! در حالی‌که به نظرم امروز باید از کتاب «تحلیلی بر تاریخ ایران مدرن» 50 هزار نسخه چاپ می‌شد.

................ هر روز با کتاب ...............

غالباً خشونتِ خود را زیر نام «دفاع از خود» پنهان می‌کنند. باتلر می‌پرسد: این «خود» کیست که حق دارد برای دفاع از بقای خود، دیگری را نابود کند؟ او پیشنهاد می‌دهد که ما باید «خود» را نه به عنوان یک فردِ مجزا، بلکه به عنوان بخشی از یک کلِ پیوسته تعریف کنیم. اگر من به تو آسیب بزنم، درواقع به ساختاری که بقای خودم به آن وابسته است آسیب زده‌ام ...
20 سال پیش خانه در دامنه‌ی آتشفشان کردیم؛ بدان امید که چشم بر حقیقت بگشاییم... شرح همسایگی خاکستر و دود و آتش؛ نه گفتنی ست، نه خواندنی؛ که ما این خانه‌ی دور از نفت! به شوق و رغبت برگزیده بودیم و هیچ منت و ملامتی بر هیچ دولت و صنف و حزب و نماینده‌ای نداشتیم و نداریم ...
او اگرچه همچون «همینگوی»، روایتگری را مقدم بر توصیف‌گری «زولا» قرار می‌دهد، اما این روایتگری کاملا «ایرانیزه» و بومی شده است... نویسنده با تشخص‌بخشی به کلیسای «تارگمانچاتس» از این بنا، یک شخصیت تاریخی در داستان می‌آفریند، شخصیتی ارمنی! در قلب تهران... ملک بدرقه، شکارچی کلمات مقدس و فاتحه‌های سرگردان است، ملکی که مأمور است فاتحه‌های فرستاده‌شده و سرگردان را برای افراد بی‌وارث و بد‌وراث شکار کند ...
او «آدم‌های کوچک کوچه»ــ عروسک‌ها، سیاه‌ها، تیپ‌های عامیانه ــ را از سطح سرگرمی بیرون کشید و در قامت شخصیت‌هایی تراژیک نشاند. همان‌گونه که جلال آل‌احمد اشاره کرد، این عروسک‌ها دیگر صرفاً ابزار خنده نبودند؛ آنها حامل شکست، بی‌جایی و ناکامی انسان معاصر شدند. این رویکرد، روایتی از حاشیه‌نشینی فرهنگی را می‌سازد: جایی که سنت‌های مردمی، نه به عنوان نوستالژی، بلکه به عنوان ابزاری برای نقد اجتماعی احیا می‌شوند ...
زمانی که برندا و معشوق جدیدش توطئه می‌کنند تا در فرآیند طلاق، همه‌چیز، حتی خانه و ارثیه‌ خانوادگی تونی را از او بگیرند، تونی که درک می‌کند دنیایی که در آن متولد و بزرگ شده، اکنون در آستانه‌ سقوط به دست این نوکیسه‌های سطحی، بی‌ریشه و بی‌اخلاق است، تصمیم می‌گیرد که به دنبال راهی دیگر بگردد؛ او باید دست به کاری بزند، چراکه همانطور که وُ خود می‌گوید: «تک‌شاخ‌های خال‌خالی پرواز کرده بودند.» ...