کتاب «مالیه روح مشروطه است» اثر میکائیل عظیمی با هدف بازخوانی نقش مستشاران آمریکایی در اصلاح نظام مالی ایران روانه بازار نشر شد.

مالیه روح مشروطه است میکائیل عظیمی

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، آنچه در این کتاب آمده است، پس از مقدمه‌های لازم، بر تجربه‌ی اصلاح نظام بودجه‌ریزی به دست شوستر (یک دوره) و میلسپو (دو دوره) تمرکز دارد. در این چارچوب، پس از نگاهی کوتاه به زمینه‌های ورود ایشان به ایران، اقدام‌ها و برنامه‌های آن‌ها مرور شده است. روشن است هر آنچه ایشان در دستور کار داشته‌اند، بر بستری از واقعیت‌های زمانی و مکانی استوار بوده و از این رو، لازم است شرایط اقتصاد سیاسی آن روزگاران مد نظر قرار گیرد. پس از مرور آنچه این دو مستشار آمریکایی از سر گذرانده‌اند، تلاش شده تا ثمره و نتیجه‌ی اقدام‌های ایشان در کنار موانع و مشکلات قرار گیرد و به این ترتیب، تصویری از «فضای تلاش برای انتظام مالیه‌ی عمومی» ترسیم شود. روشن است که چنین تصویری، خود آغازی خواهد بود برای تحلیل‌هایی تاریخی که تا به امروز خواهد آمد.

نویسنده کتاب، مشروطه را نیز از منظر اقتصاد سیاسی تحلیل و بررسی می‌کند که در نوع خود کم‌سابقه است. کتاب‌های رایج و منابع مرسوم درباره‌ی تاریخ انقلاب مشروطه و تحولات پیش و پس از آن، کم‌تر به ابعاد و زوایای اقتصادی ـ مالی توجه داشته‌اند. به این ترتیب، منابع اندکی از زاویه‌ای فنی ـ مالی به تحولات تاریخی آن دوره پرداخته‌اند و در نتیجه، شناخت و درک ایرانیان از «ریشه‌های مالی» تحولات اجتماعی ـ سیاسی نیمه‌ی دوم قرن گذشته برای توشه‌گیری و یافتن راه گریز از مشکلات کنونی به هیچ وجه کفایت نمی‌کند. مرور نوشته‌ها و کاوش در منابع تاریخی مربوط به نیمه‌ی دوم قرن گذشته حکایت از آن دارد که دولت/ حکومت وقت ایران به‌شدت از مصیبتِ کمبود منابع مالی رنج می‌برد و حوادث مخربی چون اجبار به پرداخت غرامت ناشی از جنگ با روسیه، در کنار غفلت از چرخه‌های غیرمولدی که منجر به انحطاط نظام تولید و خلق ارزش اقتصادی می‌شد، ایران را به شرایط «افلاس مالی» نزدیک می‌کرد و اساسا یکی از ریشه‌های عمیق بروز انقلاب مشروطه در آشفتگی نظام مالیه‌ی عمومی و یکی از عوامل بسیار تعیین‌کننده در تحولات دهه‌ی 90 قرن گذشته که کشور را تا مرز فروپاشی برد، افلاس مالیه‌ی عمومی بود و این هر دو ریشه در استقراض‌های کمرشکن خارجی در دهه‌های پیشین (دوران ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه) داشت؛ استقراض‌هایی که برای تأمین غرامت جنگ‌ با روسیه به ایران تحمیل شد، ایرانی که با از دست دادن زمین‌های وسیع حاصلخیز، از یک سو دچار افت درآمد شده بود و از سویی دیگر با از دست دادن جغرافیا و سرزمین‌های مهمی که در مسیر بازرگانی و تجارت بین‌الملل بودند، در مسیر انزوایی تاریخی گام ‌برمی‌داشت.

نویسنده کتاب «مالیه روح مشروطه است؛ بازخوانی نقش مستشاران آمریکایی در اصلاح نظام مالی ایران» میکائیل عظیمی است که پیش از این نیز آثاری در حوزه‌های توسعه، اقتصاد سیاسی و... تالیف کرده است. کتاب‌هایی همچون: «هفت‌خوان توسعه؛ روایت ستاری‌فر از تأمین اجتماعی»، «ساختن جامعه شایسته؛ بازنگری در نقش تامین اجتماعی در توسعه»،‌ «میر نامیرا، زندگی و زمانه میرمصطفی عالی‌نسب»، «سرگذشت یک علم؛ کالبدشناسی آموزش علم اقتصاد در ایران» و...

این کتاب، در 254 صفحه و توسط انتشارات نهادگرا (وابسته به مؤسسه مطالعات دین و اقتصاد) روانه بازار کتاب شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

با نگارش رساله‌ای درباره ابن‌سینا، از دانشگاه آکسفورد دکترا گرفت... در دانشگاه شیکاگو به عنوان استاد اندیشه اسلامی فعالیت کرد... ارایه راه‌حلی بر روش تفسیری سنتی آیه به آیه مسلمانان... تاثیر متقابل وحی الهی و تاریخ یعنی تاثیر جامعه عصر نزول قرآن... رویکرد ناقص، گزینشی و بیرون‌نگر به قرآن را نقد می‌کرد و از اینکه هنوز مفسران معاصر از این روش برای فهم قرآن استفاده می‌کنند، ناراضی بود ...
گوشه‌هایی مهم از تاریخ تجدد در ایران... 6 محصل مسلمان از ایران، برای آموختن علوم جدید و آشنایی با تمدن غرب وارد لندن می‌شوند... روبه‌رو شدن با تندروهای مسیحی، تبشیری های متعصب، حلقه‌ی فراماسون‌های پنهان کار، انجمن‌های کارگری رادیکال... جامعه‌ای که تصویر دقیقی از آن در آثار جین آستین ترسیم شده است... یکی از آنها نام کتاب خاطرات خود از این سفر را «حیرت نامه» نامید ...
ماجرای گروه پیکان سیاه در زمان جنگ گل‌ها در انگلستان اتفاق می‌افتد... پدر ریچارد را کشته است تا بتواند قیم او شود و از دارایی‌اش سوءاستفاده کند... ریاکار، خائن، مرافعه‌جو و پیمان‌شکن است و حتی حاضر است در گرماگرم جنگ تغییر تابعیت بدهد تا بتواند از بدبختی شکست‌خوردگان بهره‌برداری کند... جان، در واقع جواناست! دختری یتیم که سر دانیل، قصد دارد او را به همسری ریچارد دربیاورد ...
بازنویسی بخشی از روایت هفت پیکر... یکی از چکمه‌های سمانه گم می‌شود... کابوس‌های جوانی را حکایت می‌کند که خاطرات پدر مرده‌اش، شهر زادگاهش یعنی اصفهان و رودخانه زاینده رود او را به مرز پریشانی می‌رساند... روایت‌گر پسر خنگی است که تا پیش از رفتن به مدرسه حرف نمی‌زند... باید به تنهایی چند اسیر عراقی را به پشت جبهه منتقل کند... تصمیم می گیرد که با همسر واقعی اش همبازی شود ...
ماجرای رستم و سهراب، تنها موردی است که در آن پدری ناخواسته فرزندش را -چون که معترض حکومت شاه ایران شده بود- می‌کشد و تراژدی فرزندکشی را رقم می‌زند... تنها زن باقرآباد که بلد است از روی کتاب شعر بخواند... با یکه‌بزن‌های دیگر به طمع پول همراه شده تا دل «آذر» را به دست بیاورد... اما آذر دلش برای زندگی با «گروهبان رستمی» هوایی شده... معلوم نمی‌شود این مادر متفاوت و قوی، چه تأثیری در زندگی سالار داشته ...