مجموعه‌مقاله «نگارستان گمشده» نوشته‌ لیلا سودآور دیبا [Layla S. Diba] با ترجمه‌ علیرضا بهارلو درباره‌ نقاشی و هنر عصر قاجار توسط انتشارات خط و طرح منتشر و راهی بازار نشر شد.

نگارستان گمشده لیلا سودآور دیبا [Layla S. Diba]

به گزارش کتاب نیوز به نقل از مهر، مطالعه‌ هنر قاجار در سال‌های اخیر مورد توجه پژوهشگران هنر بوده است. این‌میان، نقش افرادی که از خارج کشور نظاره‌گر این جریان بوده و خود به نوعی دست‌اندرکار یا پیشگام قاجارپژوهشی به شمار می‌آیند، کمتر از محققان داخلی نبوده است.

لیلا سودآور دیبا نویسنده این‌کتاب، پژوهشگر هنر قاجار و هنر معاصر ایران، مدیر سابق موزه‌ نگارستان تهران، مشاور هنری موزه‌ متروپولیتن نیویورک و عضو هیئت امنای دانشنامه‌ ایرانیکا، به عنوان یکی از این محققان خارجی، صاحب تألیفاتی است که تاکنون شمار معدودی از آن‌ها به فارسی برگردانده شده‌اند. از او، علاوه بر کتاب، مقالات متعددی در نشریات معتبر جهانی منتشر شده که اکثر آن‌ها درباره‌ فرهنگ، هنر و نقاشی قاجار است. در کتاب «نگارستان گمشده» شماری از مهم‌ترین این‌مقالات، به صورت یک مجموعه، ترجمه و ارائه شده است.

«نگارستان گمشده» شامل ۹ مقاله درباره‌ نقاشی و هنر عصر قاجار از نویسنده مذکور است. این‌کتاب نخستین مجموعه‌ مستقل این نویسنده است که به زبان فارسی در ایران منتشر می‌شود.

او در مقدمه کتاب پیش‌رو، نوشته است این کتاب به راستی تحقق رویایی است که همیشه با من بوده و به پیشبرد حوزه‌ مطالعات تاریخ و هنر ایران کمک شایسته‌ای خواهد کرد.

عناوین مقالات چاپ‌شده در این‌کتاب به‌ترتیب عبارت است از:

«سنت و سرایت: نقاشی ایران در قرن هجدهم میلادی»؛ «اعطای حیات: دیوارنگاری و تصویرگری پیش از قاجاریه»؛ «نقاشی شکارگاه فتحعلی‌شاه در سرای والی»؛ «تاریخ‌سازی: یک نقاشی رزمی یادبود از جنگ‌های ایران و روسیه»؛ «تهیه و توزیع نسخه‌هایی از شهنشاهنامه در عصر فتحعلی‌شاه قاجار»؛ «نقاشان دوستعلی‌خان معیرالممالک در عهد ناصری و مظفری»؛ «زندگی و زمانه‌ یحیی غفاری: نقاش دربار قاجار»؛ «محمد غفاری: نقاش زندگی مدرن» و «بازنگری رابطه‌ عکاسی و هنر در عصر قاجار».

این‌کتاب با ۲۶۵ صفحه مصور و قیمت ۱۴۰ هزار تومان منتشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

زن با وقاحتی بی‌اندازه و خشمی غرورآمیز با کلفتش حرف می‌زند: «بروید عقب. شما بوی حیوانات طویله را می‌دهید... نوبت به کلفت می‌رسد و او با همان خشونت خشماگین و باورنکردنی، بیزاری خود را از وضع زندگی‌اش ابراز می‌دارد. درست در لحظه‌ای که به اوج خشم و خروش رسیده است و گویی می‌خواهد اربابش را خفه کند، ناگهان صدای زننده و بی‌موقع ساعت شماطه بلند می‌شود. بازی به پایان می‌رسد... محبت سطحی و ارزان‌یافته و تفقدآمیز خانم خانه هیچ مرهمی بر دل چرکین آنها نمی‌نهد ...
در دادگاه طلاق هفتمین زنش حضور دارد... هر دو ازدواج‌های متعدد کرده‌اند، شکست‌های عاطفی خورده‌اند و به دنبال عدالت و حقیقتند... اگر جلوی اشتهاتون به زن‌ها رو نگیرین بدجوری پشیمون می‌شین... اشتتلر تا پایان داستان، اشتهایش را از دست نداد، ترفیع شغلی نگرفت و پشیمان هم نشد... دیگر گاوصندوق نمی‌دزدند بلکه بیمه را گول می‌زنند و با ساختن صحنه تصادف، خسارت می‌گیرند... صاحب‌منصب‌ها و سیاستمداران، پشت ویترین زندگی‌شان، قانون و عدالت را کنار می‌گذارند ...
زنی خوش‌پوش و آراسته که خودش را علاقه‌مند به مجلات مد معرفی می‌کند... از تلاش برای به قدرت رسیدن تا همراهی برای در قدرت ماندن... قانون برای ما، تصمیم حزب است... پژوهشگرانی که در رساله‌های علمی به یافته‌های دانشمندان غربی ارجاع می‌دادند به «دادگاه‌های شرافت» سپرده می‌شدند... دریافت جایزه خارجی باعث سوءتفاهم بین مردم کشور می‌شد... ماجرای ویلایی که با پول دولت ساخت همه‌ خدمات او به حزب را محو کرد... سرنوشت تلخ او خودکشی ست ...
روابط متقابل زردشتیان و مسلمانان... ادبیات پیش‌گویانه با ایجاد مشابهت‌هایی میان تولد و زندگی‌نامه‌ی محمد[ص]، زردشت و شاهان ایرانی برقراری روابط اجتماعی میان دو گروه را آسان‌تر کرد... پیروزی مسلمانان تجلی لطف خداوند توصیف می‌شد و هر شکست زردشتیان گامی به سوی آخرالزمان... از مهمترین علل مسلمان شدن زردشتیان: ایمان خالصانه به اسلام، باور به اینکه پیروزی‌های اعراب اعتبار اسلام را تأیید می‌کند، به‌دست آوردن آزادی(اسیران)، تهدید به مرگ، انگیزه‌های مالی و اجتناب از پرداخت خراج ...
جنبش‌های اجتماعی نوعی همبستگی اجتماعی به ارمغان می‌آورند که می‌توانند فرصتی برای احیای دو عنصر کلیدی حیات مبتنی بر سرمایه اجتماعی ـ یعنی ارزش‌های مشترک و ارتباطات بیشتر ـ فراهم کند... «اجتماع» عرصه‌ای است که نه منافع فردی در آن سیطره دارد، نه فرد در جمع ذوب شده است... سه‌ضلع دولت، بازار و اجتماع سرنوشت جامعه را رقم می‌زنند... برخورد انحصارگرایانه گروه‌های مذهبی نسبت به سکولارها در داخل و دین‌ستیزی بنیادگراهای سکولار در خارج کشور، منازعه‌ای برابر نیست ...