کتاب «پاریس زیرزمینی» نوشته اِتا شایبر درباره نهضت مقاومت زیرزمینی مردم فرانسه علیه آلمان نازی، توسط نشر چشمه منتشر شد.

به گزارش مهر، این کتاب خاطرات یک زن امریکایی از پاریس در دوره اشغال در جنگ جهانی دوم ۱۹۴۳ است که به‌تازگی با ترجمه شهلا طهماسبی راهی بازار نشر شده است.

با اشغال کشورهای مختلف اروپا مانند هلند یا فرانسه، نهضت‌های مقاومت زیرزمینی در این کشورها علیه نازی‌ها شکل گرفت که مبارزات چریکی و سازمان‌دهی‌شده علیه آلمان‌ها را به‌عهده داشتند.

اتا شایبر نویسنده این کتاب هنگام اشغال پاریس توسط آلمان نازی در جنگ جهانی دوم، ۶۲ سال داشت و در سال ۱۹۴۸ درگذشت. خاطرات این زن در سال ۱۹۴۵ باعث اقتباس و ساخت فیلم سینمایی «پاریس زیرزمینی» شد. این کتاب در سال‌های ۱۹۸۸ و ۲۰۰۷ دوباره چاپ شد.

اتفاقات ذکرشده در این کتاب، مستند و واقعی‌اند اما نام بسیاری از افراد حاضر در حوادث، به‌دلایل امنیتی تغییر کرده است؛ همچنین برخی از جزئیات. همچنین نقش برخی شخصیت‌ها برای جلوگیری از اقدامات مقامات آلمانی علیه آن‌ها جابه‌جا شده است.

عناوین بخش‌های مختلف خاطرات این کتاب به ترتیب عبارت‌اند از:

فرار از اروپا، گریز از پاریس، خلبان انگلیسی، زیر ضربات بی‌امان، «آن‌ها این‌جا هستند»، نقشه فرار، ویلیام فرار می‌کند، سفر به دولنز، ده‌هزار مرد انگلیسی، حمله گشتاپو، «ستوان بِرکه کجاست؟»، شب پاریس، زخم، دوستان یا دشمنان؟، ملاقات با پدر کریستیان، حکم مرگ، یک دوست قدیمی، بازبینی گشتاپو، عقد در آسمان، دو حادثه وحشت‌آور، دستگیری، زندان، اولین روز زندان، خبرچین، آزادی، کیتی کجاست؟، سفر با پلیس مخفی، دوباره زندان، کیتی، محاکمه، کاپیتان وِبِر، مجازات، قیمت‌گذاری آزادی، میشلَن، هم‌سلولی جدید، لوییز معمایی را حل می‌کند، زندان جدید، زندان تروا، پَرل هاربر: گزارش متحدین، زندانی جدید، بهار، آزادی مشروط، پدر کریستیان، آخرین روزها در پاریس.

در قسمتی از این کتاب می‌خوانیم:

در کمال تعجب، دکتر هاگر جواب داد «بله، حرف زد. من از نتیجه بسیار راضی‌ام. جالب‌ترین قسمت چیزی نبود که گفت، چیزی بود که سعی کرد انکارش کنه.»
با ترس و بلاهت به او نگاه کردم. آیا او را دست‌کم گرفته بودم؟ به‌جای این‌که من به او رودست بزنم، او به من رودست زده بود؟ با خودم گفتم البته این حرف را زده تا مرا گیج و دستپاچه کند، چون با این‌که به زبان آلمانی حرف می‌زد، در طول بازرسی فهمیده بود که این زبان را می‌فهمم.
بعد فکر دیگری به مغزم خطور کرد که همه چیزهای دیگر را از آن بیرون راند. در مقابل من طوری حرف می‌زد که انگار برایش اهمیت نداشت حرف‌هایش را بشنوم. یعنی از این‌که درباره روشش با کسی حرف بزند وحشت نداشت؟ و این یعنی آن‌که من هرگز آزاد نمی‌شدم؟
کاپیتان به ساعت نگاه کرد و من هم به‌طور خودکار نگاه او را تعقیب کردم. ده دقیقه از دوازده گذشته بود. کلاهش را سرش گذاشت و بیرون رفت. من ماندم و دکتر هاگر که داشت کاغذهایش را در کیفش می‌گذاشت. معلوم بود که او هم می‌خواست برود.
ده دقیقه از دوازده گذشته بود. پدر کریستیان باید رسیده باشد، اما اتفاقی رخ نداده بود. شاید با همه این حرف‌ها زنِ سرایدار توانسته بود قضیه را به او بفهماند. دوباره شجاعتم را به دست آوردم.
تلفن زنگ زد. دکتر هاگر گوشی را برداشت، جواب داد، لحظه‌ای گوش داد، بعد سرش را بلند کرد. پیروزمندانه به من چشم دوخت و سرش را به طرز معنی‌داری تکان داد و سرانجام گفت «فورا بیاریدش این‌جا، نه، نه. شما نباید از اون‌جا تکون بخورید! شاید کسای دیگه‌ای هم بیان. یه نفر رو می‌فرستم اون‌جا…» سرش را بلند کرد و دوباره خیره به من نگاه کرد و بعد صحبتش را تمام کرد. «سراغ کشیش.»
سعی کردم عکس‌العملی نشان ندهم. به نظرم موفق شدم. خودم را برای چیزی که او غیرمنظره می‌انگاشتش آماده کرده بودم، چون انتظار پدر کریستیان را داشتم و تصمیم گرفته بودم که اگر وارد تله شد چه‌طور رفتار کنم.

این کتاب با ۴۰۹ صفحه، شمارگان ۷۰۰ نسخه و قیمت ۵۴ هزار تومان منتشر شده است.

زمان بازدهی حوزه آموزش طولانی است و به‌همین‌خاطر ایده نوسازی از بالا با اعمال زور را مطرح می‌کردند... اگر ما ملتی داشته باشیم که جاهل باشد، آن‌گاه استبداد بر او تداوم پیدا می‌کند... آنهایی که می‎فرستیم خارج تحصیل می‌کنند و برمی‎گردند، حتی اگر ترقی‎خواه، مشروطه‎خواه و آزادی‎طلب باشند، وقتی با وضعیتی روبه‌رو می‎شوند که نمی‎توانند در آن کاری کنند، ناامید می‎شوند... سعی می‌کند رضاشاه، استبداد و سلطنت را بلاموضوع کند. ...
زن در تاریخ انگلستان مطلقا بی‌اهمیت است... در قصه ها عنان زندگی شاهان و فاتحان به دست اوست ولی در واقعیت برده مردان است...زنها باید به چیزهای دیگری به جز آنچه فکر می‌کردند فکر می‌کردند! ... این را بنویس! به آن فکر کن!... تصور کنید شکسپیر خواهری داشت که در نبوغ با او برابری می‌کرد. ولی افسوس که دخترک را هرگز به مدرسه نفرستادند، هیچ وقت نتوانست دستور زبان و منطق یاد بگیرد، پیش از پایان نوجوانی به اجبار ازدواج کرد و سرانجام پس از فرار از منزل جوانمرگ شد. ...
ماگدا آلمانی است و حاصل تجاوز یک افسر روس به مادرش... آیا می‌توان بخش انسانی دیکتاتورها را از اعمال ضد بشری‌شان جدا کرد... هرگز احساس ندامت از اعمالی که در دستگاه هیتلری مرتکب شده بود نداشت... گوبلز می‌خواست نویسنده شود، هیتلر زمانی سعی داشت معمار شود، چرچیل آرزوی هنرمندی در سر داشت، استالین به شاعر شدن فکر می‌کرد و هیملر به کشاورزی علاقه‌مند بود. ...
تب تند دولت برای ساختن جامعه «بدون فقیر» به وضعیتی انجامید که نائومی کلاین آن را «ربودن ضروریات یک زندگی آبرومندانه از میلیون ها شهروند» می نامد... تهیدستان در دهه های ۵٠ و۶۰ شمسی فاقد مکانیسم های نهادی بودند... خیریه شدن اقتصاد ملی... چگونه مردم عادی با مخالفت ها و مقاومت های پراکنده اما فراگیر، دولت را، هرچند موقت، وادار به عقب نشینی کردند... بی عدالتی سیستماتیک و ناکارآمدی حکمرانی ...
از سوراخ کلید، خدمتکارشان را که مشغول حمام کردن است نگاه می‌کند. دلش می‌خواهد داخل شود... به زحمت نوزده سال دارد که انقلاب سوسیالیستی و وحشت بر کشور او سایه می‌گسترد. آیا همین انقلاب نیست که با خشونتهایش به او امکان می‌دهد که از دایره‌ای که مادر به دورش کشیده است فرار کند و بالاخره وارد «زندگی حقیقی» شود... در خانه‌هایی که شاعران به دنیا آمده‌اند زنها حکومت می‌کنند ...