دهمین چاپ کتاب «چنین گفت ابن عربی» اثر نصر حامد ابوزید و ترجمه سیدمحمد راستگو منتشر شد. ابوزید در این کتاب چرایی ضرورت پرداختن به ابن عربی در جهان معاصر را بحث کرده است.

به گزارش مهر، نشر نی دهمین چاپ کتاب «چنین گفت ابن‌عربی» اثر نصر حامد ابوزید، اندیشمند و قرآن پژوه معاصر مصری (درگذشته در سال ۲۰۱۰) و ترجمه سیدمحمد راستگو را در ۳۹۵ صفحه و بهای ۵۸ هزار تومان منتشر کرد. نهمین چاپ این کتاب در زمستان سال گذشته (۱۳۹۷) با شمارکان ۳۰۰ نسخه و بهای ۴۴ هزار تومان منتشر شده بود.

«چنین گفت ابن عربی» ۶ فصل دارد که عناوین آن به ترتیب عبارتند از: «از جاهلیت تا ختم ولایت»، «دیالکتیکِ پیدا و پنهان»، «بندهای مکان و فشارهای زمان»، «دیدار با ابن رشد»، «پیدایی هستی و مراتب آن» و «تاویل شریعت: دیالکتیک ظاهر و باطن». نویسنده همچنین دیباچه‌ای نیز بر کتاب دارد که در آن در سه بخش «امروز چرا ابن عربی؟»، «بازگشت به دین، کدام دین؟» و «جایگاه شیخ میانِ پیشینیان و پسینیان» چرایی پرداختن به شیخ اکبر محی الدین را توضیح داده است.

ابوزید در مقدمه خود اشاره می‌کند که آنچه او را به پژوهش درباره ابن‌عربی مجاب کرد، علاقه‌اش به شناخت بیشتر و بهتر دو قطب اصلی تاریخ تفکر اسلامی؛ یعنی «عقلانیت و معنویت» بود. او رساله دکترایش را نیز با موضوع «تاویل قرآن نزد ابن‌عربی» ارائه داده بود. رویکرد هرمنوتیکی ابوزید در مواجهه با متون مقدس و متون کهن راه را برای واکاوی سخن و منظومه فکری ابن عربی برای جهان امروز و برای انسان مدرن باز می‌کند. به باور ابوزید در عصر وانفسای برخورد تمدن فردگرای بازارپرست با تندگرایی آشوبگرا، راه سومی را در تجربه‌های عرفانی خود که در متونی چون «فتوحات مکیه» و «فصوص الحکم» و «ترجمان الاشواق» به روی کاغذ آمده، ارائه می‌کند و این راه سوم ضد نظام‌های دنیوی برخاسته از مقتضیات سیاسی و اجتماعی است.

به باور ابوزید تاویل متون و پرداختن به بطن آرا ابن‌عربی ما را با نتایج شگفت‌آوری مواجه می‌کند. در تجربه‌های روحانی اهل معنا بازار شخصی مبدل به مقولات زیبایی آفرین در سخن و رفتار می‌شود؛ وجود از هیولای مادی خود در قالب کلمه فرور ریخته و دایره اشارت‌های لطیف جایگزین سلسله عبارات جامد و یکسونگر می‌شود. به زعم ابوزید تاویل زیباشناسانه متون عرفانی بویژه آثار ابن عربی ما را به مفهوم گفت‌وگو، تفاهم و ارتباط می‌رساند و این نشانه بلوغ و رشد اندیشه اسلامی است.

بنابراین کلام و نظر ابن‌عربی در جهان یکسونگر امروز راه نجاتی است از جنگ و جدل که دامن انسان مدرن و پسامدرن را گرفته است. با ابن عربی می‌توان سیاستی عاشقانه را در پیش گرفت و کل جهان را زیر یک پرچم گردهم آورد. فراموش نکنیم که در دوران فعالیت و تفکر و سیر آفاق و انفسِ ابن عربی جهان نیز در آشوبی ناگوار به سر می‌برد. در آن زمان در فلسطین، آناتولی و آندلس، دوره اوج جنگ‌های صلیبی بود و خود ابن عربی نیز برخی از این جنگ‌ها را از نزدیک مشاهده کرد.

این قرآن پژوه مصری در بخشی از مقدمه خود بر این کتاب نوشته است: «اگر به گفته‌هایش خوب گوش دهیم؛ حتی در دنیای ما هم حرف‌هایی برای گفتن دارد. عقاید او در کتاب‌های کثیرش و ابیاتی را که او در مذهب عشق سروده و همه عقاید را در برمی‌گیرد. او می‌گوید: «قلب من صعومه راهبان و بتکده بت‌پرستان و کعبه زائران و چراگاه غزالان و الواح تورات و مصحف قرآن است. به مذهب عشقم، به هر سو که رو کند؛ زیراکه عشق، دین و ایمان من است. نظامی که ابن‌عربی آن را با نام مذهب عشق در قالب یک شعر آورده، صعومه، کعبه و بکتده و چراگاه غزالان را به یک دیده می‌نگرد، چرا که قلب عارف پذیرای همه این صورت‌های عبادی و شعائری است؛ زیراکه اصل وجود را می‌شناسد که ادیان همه بدان مربوطند. آن اصلی که ریشه همه ادیان و عقاید است، اصل رابطه حق خالق و خلق مخلوق و این رابطه همانا رابطه عشق است. «ابن‌عربی» حقیقت را بدین‌گونه می‌بیند که در آغاز عشق بوده است.»

نشر نی نخستین چاپ این کتاب را در سال ۱۳۸۶ با شمارگان دو هزار و ۲۰۰ نسخه و بهای چهار هزار و ۵۰۰ تومان در دسترس مخاطبان قرار داده بود. نشر نیلوفر نیز این کتاب را با ترجمه احسان موسوی خلخالی منتشر کرده است.

................ هر روز با کتاب ...............

همراهان شاه به او گفته بودند که این مدارس، جوانان را یاغی می‌کند... مکتب‌داران تبریز، این رقیب تازه‌نفس را برنتافتند و مردم را علیه او تحریک کردند... متهم به فعالیت‌های ضد دینی شد... پیش از او، تحصیل دانش، ویژه‌ی طبقه‌ی مرفه بود... ۲۷ جلد کتاب درسی برای سوادآموزان فارسی‌زبان نوشت... بیشتر مدارس او در زمان حیات او تعطیل یا ویران شدند... یکی از ده شخصیت تأثیرگذار و سرنوشت‌‌ساز تاریخ معاصر ایران ...
آقای رئیس جمهور رمان دیکتاتوری است نه رمان دیکتاتور. انتقادی است از فقر (مردم کشور همه فقیرند) و خیانت (هر شهروندی خانواده‌اش را انکار می‌کند) و فساد (وجدانها پست و مبتذل است) که این نظام بی‌حاصل که نمی‌تواند به انجام دادن کاری مثبت به نفع کسی افتخار کند به بار می‌آورد. به همین جهت خواننده از همان ابتدا احساس خفگی می‌کند و این فشار مرتباً شدت می‌یابد و هنگامی که رمان در آخرین فصل خود موسوم به «زنده مدفون» به اوج خود می‌رسد، این احساس به خفقان نزدیک می‌شود. ...
حدیث «الملك یبقی مع الكفر و لایبقی مع الظلم» از سخنان پرآوازه دیگریست که در هیچ منبع حدیثی به عنوان روایت نقل نشده و در قرن یازدهم هجری وارد کتب شده است. البته میرزای نائینی فقیه دوران مشروطه از این حدیث به عنوان نص مجرب (یعنی حدیثی که به تجربه ثابت شده) یاد می‌کند... در منابع روایی حدیثی دال بر نحوست ماه صفر یافت نمی‌شود. همین‌طور بشارت به خروج از ماه صفر و دعاهای دوری از بلا در این ماه. ...
«خشم» نیکول نسبت به نادیده‌گرفتن خودش از سوی چارلی، سبب می‌شود درخواست طلاق کند... نیکول حواسش به جزئیات زندگی است و چارلی دقتی به این جزئیات ندارد... نیکول احساس می‌کند که در بازی زندگی بازنده شده ... کسانی که پاره‌ای از «ما» می‌شوند، هویت تازه‌ای می‌یابند، علاوه بر آنچه داشته‌اند... همه از زاویه منفعت «خود»شان به رابطه نگاه می‌کنند.‌.. نه تاب جدایی دارند و نه توان ساختن رابطه‌ای تازه. ...
تبدیل یک نظام مردمسالار به نظام استبدادی محصول یک تعامل دوسویه میان یک فردِ حاکم و یک جامعه است... او انتقاد را به معنی دشمنی با اهداف و ایده‌ها تلقی می‌کند... رسالت نجات جهان از بندگی ظالمان... «دشمن»؛ یگانه مقصر عدم کامیابی ها است... بازار رمالانِ غیب گو گرم می‌شود... خود را به‌جای ایده و نظام می گذارد. و در واقع منظور او از ایده، خود اوست که با نظام یکی شده‌است. ...